Τους φόβους για πολιτική αβεβαιότητα στην Τουρκία επιχειρεί να διαλύσει ο Ερντογάν

95

Απέκλεισε την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την ώρα που μία πολιτική κρίση στη χώρα είναι ορατή, μετά την προσφυγή του ανώτατου εισαγγελέα της χώρας στο Συνταγματικό Δικαστήριο για την απαγόρευση του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) με την κατηγορία της υπονόμευσης του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους.

«Οι εκλογές θα διεξαχθούν στην προκαθορισμένη ημερομηνία», τόνισε ο Τούρκος πρωθυπουργός που πρόσθεσε ότι «θα συνεχίσουμε προς τα εμπρός με σίγουρο βήμα».

Η θητεία της κυβέρνησης Ερντογάν λήγει κανονικά το 2012. Στις εκλογές του Ιουλίου του 2007 είχε εξασφαλίσει ποσοστό κοντά στο 47% και άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Το πολιτικό θερμόμετρο στην Τουρκία ανεβαίνει και ήδη εξετάζονται όλα τα ενδεχόμενα, σε περίπτωση που το Συνταγματικό Δικαστήριο κάνει δεκτή την προσφυγή του εισαγγελέα του Ανώτατου Εφετείου.

Στην περίπτωση αυτή η απόφαση αναμένεται να εκδοθεί σε διάστημα τουλάχιστον 6 έως 12 μηνών. Εάν το ανώτατο δικαστήριο της Τουρκίας θέσει εκτός νόμου το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, τότε τίθενται δύο ενδεχόμενα: είτε πρόωρες εκλογές, είτε να σχηματιστεί νέος πολιτικός φορέας στον οποίο θα ενταχθούν οι βουλευτές του ΑΚΡ.

Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούσαν μέχρι και την προαναφερθείσα δήλωση του Τούρκου πρωθυπουργού, ότι η κυβέρνηση θα επέλεγε τις πρόωρες εκλογές. Η εκτίμησή τους στηριζόταν στη βεβαιότητα ότι ο Τούρκος πρωθυπουργός θα βγει νικητής από μία τέτοια αναμέτρηση, αλλά και από δηλώσεις που έκανε ο ίδιος ο κ. Ερντογάν το Σαββατοκύριακό με τις οποίες επέμενε ότι ο ύστατος κριτής είναι ο ίδιος ο λαός.

Καθοριστικός παράγοντας για το μέλλον της κυβέρνησης θα είναι το γεγονός εάν μία ενδεχομένως καταδικαστική απόφαση θα στερεί τα πολιτικά δικαιώματα του πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Στην περίπτωση αυτή η κυβερνώσα παράταξη θα βγει πλήρως αποδυναμωμένη. Ο εισαγγελέας ζητεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο τη στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων 71 στελεχών του ΑΚΡ, μεταξύ των οποίων του πρωθυπουργού κ. Ερντογάν και του προέδρου της Δημοκρατίας Αμπντουλάχ Γκιουλ. Υπό το πρίσμα αυτό ο Τούρκος πρωθυπουργός δέχτηκε εισηγήσεις για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.

Ένα άλλο σενάριο θέλει την κυβέρνηση να προχωρά σε αναθέωρηση του Συντάγματος ώστε να καταστεί δυσκολότερη η απαγόρευση στη λειτουργία κομμάτων. Στην πραγματικότητα η κυβένρηση φαίνεται να προσανατολίζεται στην υιοθέτηση ενός συστήματος παρόμοιο με εκείνο του ελληνικού «νόμου περί ευθύνης υπουργών», οπότε για να ασκηθεί δίωξη κατά υπουργών ή του πρωθυπουργού και να ζητηθεί η απαγόρευση ενός κόμματος ο εισαγγελέας θα πρέπει να λάβει τη σχετική έγκριση της Εθνοσυνέλευσης.

Μία τέτοια πρωτοβουλία απαιτεί τη σχετική πλειοψηφία των 2/3 των εδρών της Εθνοσυνέλευσης, δηλαδή 367 ψήφους με αποτέλεσμα το ΑΚΡ που διαθέτει 340 βουλευτές θα πρέπει να αναζητήσει τη στήριξη άλλης κοινοβουλευτικής δύναμης. Τα βλέμματα στην περίπτωση αυτή στρέφονται στους ακροδεξιούς Γκρίζους Λύκους του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, που προ ημερών όχι μόνο στήριξαν την κυβέρνηση στο να επιτραπεί η χρήση της ισλαμικής μαντήλας στα πανεπιστήμια, αλλά ήλθαν σε αντίθεση και με τους στρατηγούς με αφορμή την εσπευσμένη αποχώρηση του τουκρικού στρατού από τις επιχειρήσεις κατά των Κούρδων ανταρτών στο βόρειο Ιράκ. Οι εθνικιστές έχουν ήδη διαμηνύσει ότι δεν θα ήταν αρνητικοί σε μία τέτοια πρωτοβουλία, με τον ηγέτη τους Ντεβλέντ Μπαχτσελί να τάσσεται κατά της διάλυσης των κομμάτων αλλά νε υποστηρίζει την απόδοση ευθυνών σε πρόσωπα.

Εν τω μεταξύ, τη Δευτέρα άρχισε από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας η εξέταση του αιτήματος του εισαγγελέα του Ανώτατου Εφετείου Αμπντουραχμάν Γιαλτσινκαγιά ο οποίος ζητά την απαγόρευση του AKP με το σκεπτικό ότι προσπαθεί να μετατρέψει την Τουρκία σε ισλαμικό κράτος, υπονομεύοντας τον κοσμικό χαρακτήρα της Τουρκικής Δημοκρατίας. Στις επόμενες 10 ημέρες το Δικαστήριο θα αποφασίσει αν θα εξετάσει το αίτημα.

Αν υπερψηφιστεί τελικά το αίτημα πολλά κυβερνητικά στελέχη που συγκαταλέγονται στη λίστα των «71» αλλά ακόμη και ο πρόεδρος Αμπντουλάχ Γκιουλ θα τεθούν εκτός νόμου, θα τους απαγορευτεί η πολιτική δραστηριότητα για πέντε χρόνια ενώ θα στερηθούν τα πολιτικά τους δικαιώματα.

* Οι εξελίξεις σχετικά με το AKP προκάλεσαν -σε μία ημέρα μεγάλης πτώσης διεθνώς- εν μέρει την μεγάλη πτώση του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης κατά 7,5% ενώ υποχώρησε και η ισοτιμία της τουρκικής λίρας.

Εν τω μεταξύ, η προεδρεύουσα της ΕΕ Σλοβενία εξέδωσε δήλωση όπου καταγράφει την ελπίδα ότι το ζήτημα θα επιλυθεί και ότι η βούληση των ψηφοφόρων θα γίνει σεβαστή. Παράλληλα και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βαλτερ Σταϊνμάγερ δηλώνει ότι εμπιστεύεται την δικαστική ανεξαρτησία του ανώτατου δικαστηρίου και ότι πιστεύει ότι θα απορριφτεί η αίτηση του δικαστικού.

Η Κύπρος εκφράζει και αυτή την ανησυχία της για την κατάσταση λόγω της συζήτησης για το AKP. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκος Κυπριανού τονίζει ότι «αυτές οι διαδικασίες δεν συνάδουν με τις ευρωπαϊκές πρακτικές» και πρόσθεσε ότι «θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε πώς θα καταλήξει η κρίση».

«Σίγουρα, έχοντας αυτά τα εσωτερικά προβλήματα η τουρκική κυβέρνηση δεν θα μπορεί να χειριστεί, όπως θα έπρεπε, το κυπριακό πρόβλημα ή μπορεί να έχει και άλλοθι γιατί δεν μπορεί να είναι πιο προχωρημένες οι θέσεις της», υπογράμμισε ο Κύπριος υπουργός.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ-ΜΠΕ