Σκληρό παζάρι Τουρκίας-ΕΕ για λιμάνια και αεροδρόμια

71

Σκληρό διπλωματικό «πόκερ» παίζει στις Βρυξέλλες η Τουρκία προτείνοντας το άνοιγμα ενός –δύο σύμφωνα με άλλες πληροφορίες- λιμανιού στα κυπριακά πλοία και ενός αεροδρομίου με αντάλλαγμα τη λειτουργία του κατεχόμενου αεροδρομίου της Τύμπου και την άρση της απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων.

Στις διαβουλεύσεις που γίνονται στις Βρυξέλλες, με τη φινλανδική προεδρία να προσπαθεί να διασώσει έστω και στο «παρά πέντε» τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας, η Αγκυρα φέρεται να επανήλθε δεύτερη φορά εντός του τελευταίου εικοσιτετραώρου με νέα πρόταση, ελαφρώς τροποποιημένη από την αρχική. Σύμφωνα με τη δεύτερη πρόταση:

1- Η Τουρκία θα ανοίξει προσωρινά δύο λιμάνια της στα πλοία της Κυπριακής Δημοκρατίας (στις πληροφορίες που διέρρευσαν στον Τύπο δεν διευκρινίζονται ποια λιμάνια). Η αρχική πρόταση προέβλεπε άνοιγμα ενός λιμανιού, αργότερα δημοσιεύτηκαν πληροφορίες για δύο λιμάνια και τέλος διευκρινίστηκε ότι η Τουρκία προτίθεται να ανοίξει ένα λιμάνι.

2- Θα ανοίξει ένα αεροδρόμιό της σε κυπριακά αεροσκάφη με αντάλλαγμα τη λειτουργία του κατεχόμενου αεροδρομίου της Τύμπου. Οι Τουρκοκύπριοι θα έχουν τη δυνατότητα απευθείας εμπορίου από το λιμάνι της Αμμοχώστου.

3- Ως αντάλλαγμα στις κινήσεις αυτές η ΕΕ θα άρει τον οικονομικό αποκλεισμό των Τουρκοκυπρίων.

Το CNNTurk μετέδωσε πως τα μέτρα αυτά θα είναι προσωρινά με ισχύ 12 μήνες.

Φινλανδική προεδρία: Θετικό βήμα αλλά δεν αρκεί

Ο υπουργός Εξωτερικών της Φιλανδίας και προεδρεύων του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ, Έρκι Τουομιόγια, σε ανακοίνωσή του επισημαίνει ότι «η πρωτοβουλία της Τουρκίας αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της εφαρμογής του πρωτοκόλλου της Αγκυρας, ωστόσο απαιτούνται ακόμη διευκρινίσεις».

Ανέφερε ωστόσο ότι το βήμα αυτό δεν επαρκεί τονίζοντας πως «εάν η Τουρκία είναι έτοιμη για μια τέτοια κίνηση χωρίς προϋποθέσεις, το θετικό αυτό βήμα θα επηρεάσει τις συζητήσεις στο Συμβούλιο για τη συνέχιση της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας».

Πλήρη εφαρμογή του Πρωτοκόλλου ζητεί η Αθήνα

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Γ.Κουμουτσάκος δήλωσε: «Ως αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχει τίποτα συγκεκριμένο, επίσημο και οριστικό, ώστε να γίνει τοποθέτηση».

Ερωτηθείς εάν η εφαρμογή του Πρωτοκόλλου Τελωνειακής Ένωσης εκπληρώνεται με το άνοιγμα ενός τουρκικού λιμανιού ή ενός αεροδρομίου παρατήρησε πως «το Πρωτόκολλο Τελωνειακής Ένωσης αφορά το σύνολο του εδάφους των υποψηφίων χωρών».

Η Αθήνα τάσσεται υπέρ της υιοθέτησης μίας «ρήτρας επανεξέτασης» της Τουρκίας σε 18 μήνες, για να διαπιστωθεί εάν πράγματι ανταποκρίνεται στα κριτήρια ένταξης στην ΕΕ. Όπως είπε ο κ. Κουμουτσάκος, ο αριθμός των οκτώ κεφαλαίων, το «πάγωμα των οποίων προτείνει η Κομισιόν, δεν είναι επαρκής αριθμός. Ο ίδιος απέφυγε πάντως να δώσει τον ακριβή αριθμό των διαπραγματευτικών κεφαλαίων που η Αθήνα νομίζει ότι πρέπει να «παγώσουν». Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, η ΕΕ στο σύνολό της πρέπει να στείλει ξεκάθαρο και ισχυρό μήνυμα» στην Τουρκία.

Ο κ. Κουμουτσάκος επανήλθε εντός της ημέρας με νεώτερη δήλωση κάνοντας λόγο για «διάφορες ομιχλώδεις και αντιφατικές πληροφορίες επ αυτής της πρότασης με προφανή σκοπό τον εντυπωσιασμό και τη διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου κλίματος».

Υπενθύμισε επίσης πως:

«Η Τουρκία σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2004, δεσμεύτηκε να εφαρμόσει χωρίς όρους και προϋποθέσεις το πρόσθετο Πρωτόκολλο της Αγκυρας προς όλα τα κράτη-μέλη ανεξαιρέτως.

»Το ίδιο επαναλαμβάνεται και αποσαφηνίζεται στη Δήλωση της ΕΕ της 21ης Σεπτεμβρίου 2005, σύμφωνα με την οποία «η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη-μέλη της αναμένουν την πλήρη και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή του πρόσθετου Πρωτοκόλλου καθώς και την απομάκρυνση κάθε εμποδίου στην ελεύθερη διακίνηση των αγαθών, συμπεριλαμβανομένων και των περιορισμών στα μέσα μεταφοράς. Η Τουρκία πρέπει να εφαρμόσει πλήρως το Πρωτόκολλο στις σχέσεις της με όλα τα κράτη-μέλη». Επίσης τονίζει ότι η ΕΕ θα αξιολογήσει την πλήρη εφαρμογή το 2006.

» Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει τις γνωστές συστάσεις της για σειρά κυρώσεων. Όπως έχουμε πει, αυτές οι συστάσεις αποτελούν βάση διαπραγμάτευσης»

«Όχι» από τη Λευκωσία

Η Λευκωσία απορρίπτει την πρόταση, καθώς εάν δεχθεί να ανοίξει το αεροδρόμιο της Τύμπου, ουσιαστικά θα αναγνωρίζει το καθεστώς στα Κατεχόμενα.

Ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Χριστόδουλος Πασιαρδής δήλωσε ότι η Λευκωσία δεν θα συναινέσει στο άνοιγμα οποιουδήποτε παράνομου αεροδρομίου στα κατεχόμενα. Δεν υπάρχει πιθανότητα, είπε, η Κυπριακή Δημοκρατία να δώσει τη συγκατάθεσή της για άνοιγμα παράνομου αεροδρομίου, γιατί κάτι τέτοιο θα σήμαινε αναγνώριση του ψευδοκράτους.

Από το Πεκίνο όπου βρίσκεται για επίσημη επίσκεψη, ο Κύπριος πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος απέρριψε οποιοδήποτε ενδεχόμενο για παραχώρηση εκ μέρους της Κύπρου ανταλλαγμάτων.

«Θρίλερ» διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες

Το πρωί της Πέμπτης, ο εκπρόσωπος της φινλανδικής προεδρίας, Μίκο Νόρος, δήλωσε: «Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι έστειλαν ένα μήνυμα στο υπουργείο Εξωτερικών, λέγοντας ότι ανοίγουν ένα λιμάνι και ένα αεροδρόμιο».

Το μήνυμα παρελήφθη από το φινλανδικό υπουργείο Εξωτερικών την Τετάρτη, τη στιγμή που οι Ευρωπαίοι μόνιμοι αντιπρόσωποι (COREPER)ετοιμάζονταν να συζητήσουν για τη στάση της ΕΕ απέναντι στην Αγκυρα.

Η συζήτηση αυτή αναβλήθηκε για την Πέμπτη, ενώ η Σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ είναι προγραμματισμένη για την προσεχή Δευτέρα, 11 Δεκεμβρίου.

Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, η γενική γραμματεία Ευρωπαϊκών Υποθέσεων ανακοίνωσε ότι η Τουρκία μπορεί να ανοίξει ένα λιμάνι και ένα αεροδρόμιο στην Κύπρο. Το υπουργείο Εξωτερικών της Φινλανδίας δήλωσε ότι συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις για τα λιμάνια, κάτι που επιβεβαίωσε και ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Ναμίκ Ταν.

Ο ίδιος δήλωσε ότι πρόκειται για μια πρόταση υπό προϋποθέσεις και η Τουρκία θα αποφύγει μονομερείς κινήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, ως αντάλλαγμα η Τουρκία ζητά τη λειτουργία του κατεχόμενου αεροδρομίου της Τύμπου και την έναρξη απευθείας εμπορίου των Τουρκοκυπρίων με την ΕΕ, μέσω του λιμανιού της Αμμοχώστου.

Το Associated Press, επικαλούμενο Ευρωπαίο αξιωματούχο, που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, μετέδωσε ότι οι λεπτομέρειες της τουρκικής προσφοράς δεν ήταν ξεκάθαρες, ωστόσο περιελάμβαναν το άνοιγμα ενός τουλάχιστον τουρκικού αεροδρομίου στην Κύπρο.

Κομισιόν: «Μπορεί να είναι μια θετική ενέργεια»

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά πάντως ότι την τουρκική πρωτοβουλία μπορεί να είναι μια θετική ενέργεια αν επιβεβαιωθεί. «Η Επιτροπή θεωρεί πως η τουρκική πρωτοβουλία, αν επιβεβαιωθεί, είναι ένα σημαντικό βήμα προς την πλήρη εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Αγκυρας» δήλωσε κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Κριστίνα Νάγκι.

«Αυτό θα πρέπει να επιδράσει θετικά στη συζήτηση που αφορά τη διαχείριση της συνέχισης των ενταξιακών συνομιλιών με την Τουρκία» κατέληξε.

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ χαρακτήρισε και αυτός «θετικό στοιχείο» την τουρκική πρόταση. «Αν οι προτάσεις αυτές είναι εποικοδομητικές, αποτελούν ένα θετικό στοιχείο» είπε.

Εξάλλου, ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Μπεν Μποτ δήλωσε επίσης πως η Τουρκία δείχνει με την πρότασή της αυτή ότι είναι «έτοιμη να προχωρήσει».

Αμερικανικό ενδιαφέρον

Την ώρα που βρίσκονταν σε εξέλιξη οι διαβουλέυσεις μεταξύ Αγκυρας, Βρυξελλών και φινλανδικής προεδρίας της ΕΕ, ο Αμερικανός πρέσβης στην τουρκική πρωτεύουσα, Ρος Γουίλσον μετέβη στο υπουργείο Εξωτερικών, μετέδωσαν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press