Τις κινήσεις τους για την «επόμενη ημέρα» σχεδιάζουν Αθήνα και Λευκωσία

28

Νέο σκηνικό, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και σε όλο το πλέγμα των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία δημιουργεί το συντριπτικό «όχι» στο σχέδιο Ανάν από το 75,83% των Ελληνοκυπρίων, καθώς υποχρεώνει Λευκωσία, Αθήνα και Αγκυρα να χαράξουν νέα στρατηγική.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Το Βήμα, η κυβέρνηση θα συνεχίσει την πολιτική των «μικρών και προσεκτικών βημάτων», αποφεύγοντας τις τριβές και τις αντιπαραθέσεις με την πολιτική ηγεσία της Κύπρου και επιμένοντας να ενημερώνει τον πρόεδρο της Κύπρου Τάσσο Παπαδόπουλο για για κάθε πρωτοβουλία.

Ο πρωθυπουργός θα επιχειρήσει το επόμενο διάστημα να πείσει τους συνομιλητές του στη διαθνή σκηνή ότι είναι δυνατή μία συμφωνημένη λύση στο Κυπριακό, εάν αποφευχθούν οι βεβιασμένοι χειρισμοί που κυριάρχησαν από τη συμφωνία της Νέας Υόρκης ως τη Λουκέρνη.

Η Σύνοδος των Ευρωπαίων ΥΠΕΞ

Πρώτος σταθμός σε αυτήν την προσπάθεια είναι η σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών των «25» τη Δευτέρα στο Λουξεμβούργο, όπου οι ΥΠΕΞ της Ελλάδας και της Κύπρου, Πέτρος Μολυβιάτης και Γιώργος Ιακώβου, αναμένεται να γίνουν αποδέκτες των πρώτων αντιδράσεων των Ευρωπαίων εταίρων για το συντριπτικό «όχι».

Ο κ. Μολυβιάτης θα συναντηθεί την Κυριακή το βράδυ με τον τον Ιρλανδό προεδρεύοντα του Συμβουλίου Υπουργών της ΕΕ Μπράϊαν Κάουεν. Το πρωί της Δευτέρας θα έχει πρόγευμα εργασίας με τον αρμόδιο για θέματα διεύρυνσης επίτροπο Γκίντερ Φερχόϊγκεν, ενώ αργότερα θα έχει συνάντηση με τον αρμόδιο για τις εξωτερικές σχέσεις της Κοινότητας επίτροπο Κρις Πάτεν.

Ο υπουργός θα επιχειρήσει να πείσει τους συνομιλητές του ότι τίποτα δεν έχει τελειώσει. Παράλληλα, ο υφυπουργός Εξωτερικών Γ.Βαληνάκης, σε επαφές του με αξιωματούχους τρίτων χωρών, θα αποδυθεί σε αγώνα να αποτρέψει τυχόν αναγνωρίσεις του ψευδοκράτους, με το επιχείρημα ότι αυτό θα διακόψει οριστικά κάθε νέα προσπάθεια.

Σε σχέση με τυχόν ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες προς την τουρκοκυπριακή πλευρά, η Λευκωσία αναμένεται να δείξει «εποικοδομητική ανοχή» για όλα τα μέτρα που θα δρομολογηθούν από την Κομισιόν για τη στήριξη των Τουρκοκυπρίων (κυρίως οικονομική βοήθεια). Στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων ο Γ.Ιακώβου θα ανακοινώσει μέτρα υπέρ των Τουρκοκυπρίων.

Επισημαίνεται ότι στις Βρυξέλλες μεταβαίνει τη Δευτέρα ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο οποίος-όπως δήλωσε- κλήθηκε ναμετάσχει σε συνεδρίαση με αξιωματούχους του Ευρωκοινοβουλίου για την αξιολόγηση του αποτελέσματος των δημοψηφισμάτων στην Κύπρο. Κληθείς να σχολιάσει τα σενάρια περί ενσωμάτωσης των κατεχομένων στην Τουρκία, ο Ταλάτ ανέφερε ότι κάτι τέτοιο δεν συνάδει με τις πραγματικότητες στον κόσμο. Εξέφρασε μάλιστα την άποψη ότι η αναγνώριση του ψευδοκράτους απαγορεύεται από τις αποφάσεις του ΟΗΕ.

Εν τω μεταξύ, τηνΚυριακή ο γγ του Συμβουλίου της Ευρώπης Βάλτερ Σβίμερ εξέφρασε απογοήτευση για το «όχι» των Τουρκοκυπρίων.

Ο Τ.Παπαδόπουλος στην Αθήνα

Την Τρίτη, φθάνει στην Αθήνα ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Έχοντας εξασφαλίσει τη συμπαράσταση της ελληνικής κυβέρνησης, ο Τάσσος Παπαδόπουλος θα έχει κρίσιμες συνομιλίες και θα ενημερωθεί από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή για τις επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης.

Δεδομένων των δυσκολιών στη διεθνή κοινότητα -αλλά και μία κάποια πικρία στους Τουρκοκυπρίους που ο κ. Παπαδόπουλος θα προσπαθήσει να υπερκεράσει με νέα ανοίγματα και ένα γενναίο πακέτο μέτρων- όλοι επιμένουν στο αρραγές μέτωπο Ελλάδας και Κύπρου.

Σε αυτήν την κατεύθυνση θα κινηθεί τόσο η ελληνική κυβέρνηση, όσο και η αντιπολίτευση. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου έχει ήδη προαναγγείλει πρωτοβουλίες και είναι αποφασισμένος να στηρίξει έμπρακτα κάθε προσπάθεια της κυπριακής πολιτικής ηγεσίας. Στην ίδια κατεύθυνση θα κινηθούν και τα κόμματα της Αριστεράς: ο Συνασπισμός και το ΚΚΕ.

Οι πέντε ημερομηνίες-σταθμοί

Οι κινήσεις αυτές θα εκδηλωθούν σε πέντε συγκεκριμένες ημερομηνίες τους επόμενους δύο μήνες:

1. Την 1η Μαΐου, ο κ. Καραμανλής θα παραστεί μαζί με τον κ. Παπαδόπουλο στην επίσημη τελετή διεύρυνσης της ΕΕ, στο Δουβλίνο, όπου θα έχουν πολυάριθμες επαφές με Ευρωπαίους ηγέτες.
2. Στις 6 Μαΐου θα επισκεφθεί την Αθήνα ο Ταγίπ Ερντογάν, με αφορμή της συμμετοχή τους στο συνέδριο του Economist, όπου θα μιλήσει και ο κ. Καραμανλής.
3. Στις 20 Μαΐου, ο κ. Καραμανλής θα πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στην Ουάσινγκτον, όπου θα συναντηθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους και τον επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Κόλιν Πάουελ.
4. Στις 17 Ιουνίου η ελληνική κυβέρνηση θα μετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
5. Στις 25 Ιουνίου ο κ. Καραμανλής θα επισκεφθεί την Κωνσταντινούπολη για τη σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όπου θα έχει νέα συνάντηση του Ταγίπ Ερντογάν.

Πάντως, το κρίσιμο «κρας τεστ» παραμένει η απόφαση για ορισμό ή μη ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την Τουρκία, το Δεκέμβριο. Το μείζον ερώτημα είναι τι θα συμβεί εάν η Τουρκία λάβει την πολυπόθητη για αυτήν ημερομηνία και το Κυπριακό παραμείνει σε εκκρεμότητα.

Θα υπάρξει νέο δημοψήφισμα;

Όπως αναφέρουν δημοσιεύματα, ύστερα από τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας της 24ης Απριλίου δεν είναι εύκολη η επανάληψη του δημοψηφίσματος, εκτός εάν το εισηγηθεί ο ίδιος ο κ. Παπαδόπουλος.

Εντούτοις, ο Κύπριος πρόεδρος δεν φαίνεται να έχει τέτοια πρόθεση, εκτός και εάν αλλάξουν τα δεδομένα. Τέτοιες αλλαγές θα μπορούσε να ήταν ορισμένες βελτιώσεις στο σχέδιο Ανάν και οι ισχυρές εγγυήσεις για εφαρμογή της λύσης.

Οι δύσκολοι «παίκτες» σε αυτή τη διαδικασία είναι οι χολωμένοι Ευρωπαίοι, που θεωρούν ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά τίναξε στον αέρα τη διαδικασία επίλυσης, οι Βρετανοί που υπήρξαν οι εμπνευστές της λύσης, και ο αμερικανικός παράγοντας που επιθυμούσε διακαώς να λυθεί ένα βασικό πρόβλημα στην Ανατολική μεσόγειο, δεδομένων των ανοιχτών μετώπων στη Μέση Ανατολή.

Τα Ηνωμένα Έθνη, από την πλευρά τους, είναι ιδιαιτέρως απογοητευμένα για την απώλεια της ιστορικής ευκαιρίας και αναμένεται για αρκετό καιρό να κρατήσουν ουδέτερη έως αρνητική στάση για νέες πρωτοβουλίες.

Προβληματισμός στα κυπριακά κόμματα

Όπως σημειώνει η Ελευθεροτυπία, είναι η πρώτη φορά στην ιστορία των εκλογών στην Κύπρο, που η κομματική βάση διαφοροποιείται τόσο δραματικά από τις επιλογές της ηγεσίας της.

Το μόνο μεγάλο κόμμα που υποστήριξε ανοιχτά το δημοψήφισμα, ο ΔΗΣΥ, συσπείρωσε μόλις το 60% των ψηφοφόρων του. Το ΑΚΕΛ, το οποίο τοποθετήθηκε υπέρ ενός «ήπιου» όχι έδωσε στο «ναι» το 20% της δύναμής του, ενώ το 80% συμμορφώθηκε με την απόφαση του κόμματος.

Στο ΔΗΚO του Τάσσου Παπαδόπουλου η συσπείρωση ήταν 90%, ενώ στην ΕΔΕΚ 80%. Ενδιαφέρουσα είναι η διαπίστωση ότι οι ΕΔΗ του Βασιλείου, ένα κόμμα του 3%, που είναι σταθερά προσηλωμένο στη λύση του Κυπριακού, έδωσε στο «ναι» μόνο το 60% των ψηφοφόρων του, ενώ το υπόλοιπο 40% πήγε στο «όχι».

Οι βραδινές τηλεοπτικές συζητήσεις μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, παρ όλο που είχαν ως κοινή συνισταμένη την ενότητα, τη συνεργασία και τη συστράτευση για την αντιμετώπιση της νέας κατάστασης πραγμάτων που έχει δημιουργηθεί, κατέδειξαν ότι οι παράγοντες του ναι και του όχι παραμένουν στις προ-δημοψηφίσματος θέσεις τους.

Σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές, υπάρχει ένας σκληρός πυρήνας στην κυπριακή κοινωνία, που εκπροσωπεί γύρω στο 30% του πληθυσμού που απορρίπτει κάθε λύση ομοσπονδίας. Αυτός ο πυρήνας βρίσκεται στο ΔΗΚO, στην ΕΔΕΚ, σε ένα τμήμα του Συναγερμού και εσχάτως στο ΑΚΕΛ, ως αποτέλεσμα της εκλογικής του συμμαχίας με το ΔΗΚO.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ