Ήταν 19 Αυγούστου του 1991, όταν οι σκληροπυρηνικοί κομουνιστές στη Μόσχα, με ένα πραξικόπημα που διήρκεσε λιγότερο από τρεις ημέρες, επιχείρησαν να ανατρέψουν τον τελευταίο Σοβιετικό πρόεδρο, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, και να ανακόψουν την πορεία των μεταρρυθμίσεων που προωθούσε.
Ήταν 19 Αυγούστου του 1991, όταν οι σκληροπυρηνικοί κομουνιστές στη Μόσχα, με ένα πραξικόπημα που διήρκεσε λιγότερο από τρεις ημέρες, επιχείρησαν να ανατρέψουν τον τελευταίο Σοβιετικό πρόεδρο, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, και να ανακόψουν την πορεία των μεταρρυθμίσεων που προωθούσε.
Η κεντρική εκδήλωση για να τιμηθεί η 10η επέτειος από εκείνο το αποτυχημένο πραξικόπημα έλαβε χώρα έξω από το Λευκό Οίκο στη ρωσική πρωτεύουσα, όπου ο τέως πρόεδρος της Ρωσίας, Μπόρις Γέλτσιν, είχε ανέβει επάνω σε ένα από τα άρματα μάχης που είχαν περικυκλώσει το κτίριο του ρωσικού Κοινοβουλίου και κατήγγειλε το πραξικόπημα, έχοντας την υποστήριξη χιλιάδων διαδηλωτών.
Ωστόσο, στη φετινή συγκέντρωση παρέστησαν μόνο 100 άτομα, λιγότερα ακόμη και από τους δημοσιογράφους και τους αστυνομικούς που βρίσκονταν στο χώρο. Από την πλευρά τους, οι υποστηρικτές του κομμουνιστικού παρελθόντος διοργάνωσαν τη δική τους συγκέντρωση στην πλατεία Πούσκιν.
Το πραξικόπημα, αν και αποτυχημένο, άνοιξε το δρόμο για την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, την πτώση του Γκορμπατσόφ και την αναρρίχηση στην εξουσία του Μπόρις Γέλτσιν.
«Τέκνο» της σοβιετικής μυστικής υπηρεσίας KGB ήταν το πραξικόπημα του 1991, υποστηρίζει σήμερα ο Αλεξάντερ Γιάκοβλεφ, «πατέρας» και ιδεολόγος της «περεστρόικα», της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας του τελευταίου σοβιετικού προέδρου.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι τα γεγονότα εκείνων των ημερών ήταν μία εξέγερση του Κομουνιστικού Κόμματος και της KGB. «Ήταν μία στάση του κόμματος και της KGB, επικεφαλής της οποίας ήταν ο αρχηγός της KGB, Βλαντίμιρ Κριούτσκοφ, με την πολιτική καθοδήγηση του αρχηγού του Ανωτάτου Σοβιέτ, Ανατόλι Λουκιάνοφ» τονίζει ο Γιάκοβλεφ.
«Και αυτός ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους δεν είχε καμία ελπίδα να επιτύχει το πραξικόπημα: ποτέ ο στρατός δεν θα δεχόταν να παίξει το παιχνίδι της ΚGB» προσθέτει ο Γιάκοβλεφ, ένας από τους πλέον στενούς συνεργάτες του Γκορμπατσόφ και κύριος εμπνευστής της πολιτικής των μεταρρυθμίσεων και του εκδημοκρατισμού που είχε ξεκινήσει το 1985 στην τότε ΕΣΣΔ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι άλλες υψηλόβαθμες προσωπικότητες που συμμετείχαν στο πραξικόπημα απλώς αφέθηκαν να παρασυρθούν από τους πρωτεργάτες του, όπως ο αντιπρόεδρος Γκενάντι Γιανάεφ (που αυτοκτόνησε στις 21 Αυγούστου) και ο υπουργός Αμυνας, στρατάρχης Ντμίτρι Γιαζόφ, που αποσόβησε την αιματοχυσία, δίνοντας στις 21 Αυγούστου διαταγή στους στρατιώτες του να μην ανοίξουν πυρ και να αποσύρουν τα άρματα μάχης που είχαν μπει στην Μόσχα.
Ο πρώην σύμβουλος του Γκορμπατσόφ εκμυστηρεύθηκε ότι ο ίδιος είχε προειδοποιήσει τέσσερις φορές τον πρόεδρο για την απειλή ενός πραξικοπήματος από τη συντηρητική πτέρυγα.
«Δεν με πίστεψε. Μου είπε ότι δεν θα είχαν το θάρρος. Για να τον εντυπωσιάσω, του έδωσα την παραίτησή μου. Πάσχισε να με πείσει επί τρεις ώρες, και εντέλει την υπέγραψε. Στις 2 Αυγούστου έφυγε για διακοπές» ανέφερε ο ίδιος. Σε εκείνη την κατοικία στο Φόρος, στις όχθες της Μαύρης Θάλασσας, ήταν όπου βρήκε τον Γκορμπατσόφ το πραξικόπημα της 19ης Αυγούστου.
Ο «Αυτόχειρας» του Νικολάι Έρντμαν σε σκηνοθεσία του Θανάση Θεολόγη κάνει πρεμιέρα στις 17 Απριλίου. Παραστάσεις κάθε Σάββατο και Κυριακή στο θέατρο Αλκμήνη.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 19.04.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/04/neom-SUIMrEKVOXc-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442