Φαβορί το Πεκίνο για τη διαδοχή της Αθήνας στη διοργάνωση των Ολυμπιακών του 2008

29

Η (διάδοχη της Αθήνας) πόλη που θα φιλοξενήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες, το 2008, θα προκύψει την Παρασκευή από τις ψηφοφορίες των «αθανάτων» της ΔΟΕ. Παρά τις διεθνείς ανησυχίες για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, το Πεκίνο προβάλλει ως το ισχυρό φαβορί (απέναντι στην Οζάκα, το Παρίσι, το Τορόντο και την Κωνσταντινούπολη) για να αναλάβει τη διοργάνωση.

«Φρένο» από τα ρεκόρ ντροπής

Ο «σκόπελος» για το Πεκίνο είναι το βεβαρημένο ιστορικό της Κίνας στην καταπίεση των αντιφρονούντων -πολιτικών ή θρησκευτικών- ομάδων στο εσωτερικό της χώρας (με σωρεία εκτελέσεων) και ο χειρισμός των ζητημάτων με την Ταϊβάν και το Θιβέτ, που έχει προκαλέσει την αντίδραση (κάποτε και την οργή) της διεθνούς κοινότητας.

Ο… εφιάλτης του Πεκίνου είναι το αιματηρό παρελθόν· οι μνήμες της σφαγής στην πλατεία Τιεν-αν-μεν ήταν νωπές όταν η ΔΟΕ προτίμησε να προσπεράσει την πόλη και να επιλέξει το Σίδνεϊ ως τόπο διεξαγωγής των Αγώνων του 2000. Η καταπίεση των μελών του κινήματος Falun Gong, οι συνθήκες φυλάκισης και το αποτροπιαστικό ρεκόρ εκτελέσεων, αλλά και οι συχνές τριβές με το Θιβέτ και την Ταϊβάν (όλα μέγιστα ζητήματα σε πολλά υπουργεία Εξωτερικών, προεξάρχοντος του αμερικανικού Στέιτ Ντιπάρτμεντ) περνούν σταθερά στα πρωτοσέλιδα.

Κάτι γίνεται πίσω από το… παραπέτασμα

Εάν οι προκαταλήψεις (και οι… ψίθυροι από το lobby των υπόλοιπων διεκδικητών) ξεπεραστούν, τότε τίποτε δεν σταματά το Πεκίνο από την αποστολή της αντιπροσωπείας του στην Αθήνα, το 2004, για να παραλάβει την Ολυμπιακή σημαία. Το ρεύμα στην κινεζική πρωτεύουσα είναι φίλαθλο και η ίδια η χώρα παραμένει ένθερμο μέλος της ΔΟΕ επί τρεις δεκαετίες, από την εποχή που εξήλθε από τη διεθνή απομόνωση -η Ολυμπιακή Επιτροπή δεν πρέπει να έχει ξεχάσει ότι η Κίνα αγνόησε το (υποκινούμενο από τη Σοβιετική Ένωση) μποϊκοτάζ των Αγώνων του 1984 και έστειλε ομάδα στο Λος Αντζελες….

Οι Κινέζοι αξιωματούχοι είναι βέβαιοι ότι η ΔΟΕ δεν θα κάνει το ίδιο «λάθος» αυτήν τη φορά: «Είμαι γεμάτος αυτοπεποίθηση» έλεγε με ενθουσιασμό ο Του Μίνγκντε, ανώτατο μέλος της αποστολής του Πεκίνου. «Πιστεύω ότι τα μέλη της επιτροπής καταλαβαίνουν. Ναι, ανησυχούμε -αλλά η ανησυχία μάς κάνει να εργαζόμαστε ακόμη πιο σκληρά».

Ο Του και τα υπόλοιπα μέλη της αντιπροσωπείας της κινεζικής πρωτεύουσας ταιριάζουν απόλυτα στο περιβάλλον του (ξεχασμένου στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου, από πλευράς διακόσμησης) ξενοδοχείου Ukraine της Μόσχας, όπου έχει στηθεί το «στρατηγείο» του Πεκίνου. Από εκεί, τις τελευταίες πέντε ημέρες επιδιώκουν να… αλλάξουν τα «σκουριασμένα μυαλά»: να βοηθήσουν τον πλανήτη να καταλάβει πως τα πράγματα πίσω από τη βιτρίνα αλλάζουν και ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες θα επιταχύνουν τις μεταρρυθμίσεις.

Μια ευκαιρία για αλλαγές

Εντούτοις, το Πεκίνο διαθέτει και άλλα ισχυρά χαρτιά: την τεχνική αξιολόγησή του από τη ΔΟΕ, που φέρνει την πόλη στην κορυφή, μαζί με το Παρίσι και το Τορόντο· τις οικονομικές και δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις που είναι καθ οδόν στη χώρα (με «κερασάκι» την επικείμενη προσχώρηση της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου)· την είσοδο του Ολυμπιακού κινήματος σε μια «παρθένα» οικονομική αγορά. Όλα αυτά ενδιαφέρουν πλείστους όσους σπόνσορες….

Το… φιλοκινεζικό ρεύμα επιβεβαιώνεται από τις συνεχείς εγκωμιαστικές δηλώσεις: «Το Πεκίνο μοιάζει να παρουσιάζει αυτή την ευκαιρία ως παράγοντα αλλαγών» δήλωσε ο «αθάνατος» Ντικ Πάουντ, υπεύθυνος της ΔΟΕ για το μάρκετινγκ. Εάν ερμηνευθεί με τη γνώση των κινήσεων της ΔΟΕ στο παρελθόν (και το παράδειγμα της Ατλάντα…), αυτή η δήλωση μπορεί να σημαίνει πολλά…

Οι «χείρες βοηθείας» στο Πεκίνο

Ωστόσο, παρά τις πολλές (αμερικανικές, κυρίως) αντίθετες φωνές, το Πεκίνο έλαβε υποστήριξη -ανεπίσημη, έστω- από την Αυστραλία και την… Ελλάδα. Η Κάθι Φρίμαν και η Γιάννα Αγγελοπούλου μίλησαν με τρόπο που αναγκάζει πολλά στόματα να σιωπήσουν…

«Το ρεκόρ της χώρας μου στην αντιμετώπιση των προγόνων μας είναι τρομακτικό» έλεγε η (Αυστραλέζα σπρίντερ) Φρίμαν, αυτόχθων η ίδια· και συμπλήρωνε ότι «αυτό είναι το χθες -ενώ γνωρίζουμε την ιστορία μας, οφείλουμε να κινούμαστε προς το μέλλον».

Την ίδια ώρα, και αφού ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα θα εργαστεί το ίδιο αρμονικά με οποιαδήποτε από τις πέντε πόλεις, η πρόεδρος της «Αθήνα 2004 υποστήριζε την αρχή της εξάπλωσης των Αγώνων, παρά τον περιορισμό τους.

«Πιστεύουμε ότι η ιστορία φανερώνει ότι οι Αγώνες πρέπει να διεξάγονται σε όλο τον κόσμο» είπε. «Πρέπει να εμπλουτίζονται με διαφορετικές κουλτούρες και πολιτισμούς, ώστε να εμπλουτίζεται ο κόσμος με το αθλητικό ιδεώδες, το ήθος και τα ιδανικά του Ολυμπισμού» κατέληξε η κ. Αγγελοπούλου.

Το αντικινεζικό κλίμα μοιάζει να αλλάζει -τουλάχιστον για τον Τύπο

Αν και ο διεθνής Τύπος ήταν, κατά πλειοψηφία, επικριτικός προς το Πεκίνο, ήταν ευδιάκριτη μια διάθεση να δοθεί η ευκαιρία στην Κίνα να «αλλάξει». Μόνο ο βρετανικός Observer ήταν κάθετος: το Πεκίνο δεν πρέπει να επιβραβευθεί με μια Ολυμπιάδα έως ότου η Κίνα βελτιωθεί στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Αντίθετη είναι η άποψη των Financial Times: «Παρά τη δυσμορφία του κινεζικού καθεστώτος, ο κόσμος μοιάζει έτοιμος να το αντιμετωπίσει -γιατί το Ολυμπιακό κίνημα θα έπρεπε να συμπεριφερθεί διαφορετικά;» διερωτάται.

Και οι (σφοδροί πολέμιοι των… «εχθρών» των ΗΠΑ) Los Angeles Times μοιάζουν να συμβιβάζουν τις σκληροπυρηνικές απόψεις τους για τις «ελεεινές» επιδόσεις της ασιατικής χώρας στο επίμαχο ζήτημα, αναγνωρίζοντας ότι η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή θα μπορούσε να δώσει το σήμα για αλλαγές…

Ένας πανηγυρίζει, τέσσερεις σιωπούν…

Και οι τέσσερεις συνυποψήφιες πόλεις μοιάζουν να καταλαβαίνουν πως το Πεκίνο προηγείται στην κούρσα της διαδοχής της Αθήνας. Η σιγή τους (ή, έστω, η μη διαδήλωση αισιοδοξίας από πλευράς τους) φανερώνει ότι -σιωπηλά μεν, ορατά δε- οι Ολυμπιακοί του 2008 θα γίνουν στην επικράτεια του πολυπληθέστερου κράτους στον κόσμο.

Μόνο ο Καναδός υπεύθυνος της υποψηφιότητας του Τορόντο διαδηλώνει την αισιοδοξία του με… θόρυβο: «Πιστεύω πως είμαστε στήθος με στήθος» λέει ενθουσιωδώς ο Τζον Μπίτοβε. Η πρόβλεψη αυτή προκύπτει από την απόφαση της πόλης να δώσει έμφαση στους αθλητές («αυτοί κάνουν μεγάλους τους αγώνες») και όχι στα ανθρώπινα δικαιώματα. Το Τορόντο αποτραβιέται από τη συζήτηση για το μεγάλο «μείον» του Πεκίνου, αφήνοντας το ζήτημα στην υποκειμενική γνώμη των μελών της ΔΟΕ.

Ωστόσο, η πόλη στοιχειώνεται ακόμη από τη δήλωση του δημάρχου του Τορόντο, Μελ Λάστμαν, που σε πρόσφατο ταξίδι του στην Αφρική είπε: «Μπορούσα να φανταστώ τον εαυτό μου σε ένα καζάνι με βραστό νερό και ιθαγενείς να χορεύουν γύρω μου»! Ο ρατσισμός είναι συνολικά καταδικαστέος, όχι απλώς πολιτικά ανορθόδοξος, και το σχόλιο κόστισε (και εξακολουθεί να κοστίζει πολλά) στην πόλη.

Στις Ολυμπιακές αξίες έδωσε βάρος και το Παρίσι, αποφεύγοντας να πάρει σαφή θέση περί παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αντίθετα, η πόλη υποσχέθηκε να δώσει ένα ρεσιτάλ αγώνων (ή… «sports extravaganza», όπως υπερθεμάτιζαν οι Γάλλοι) εάν λάβει το χρίσμα.

Το πρώτο από τα αουτσάιντερ, η Οζάκα, είχε άλλα στο μυαλό του: πώς θα εξαλείψει τις ανησυχίες για τη δυνατότητα της ιαπωνικής πόλης να χρηματοδοτήσει τους Αγώνες. «Τα δύο τρίτα των έργων έχουν ήδη γίνει και χρησιμοποιούνται από τους πολίτες. Υπάρχει η οικονομική βάση, αλλά είμαστε δυστυχείς που δεν καταφέραμε να πείσουμε την επιτροπή αξιολόγησης» δικαιολογήθηκε ο Τακαφούμι Ισομούρα, δήμαρχος της πόλης.

Η οδός των υψηλών τόνων κατά της ΔΟΕ -που επέλεξε να ακολουθήσει η Κωνσταντινούπολη– μοιάζει να καταδικάζει την πέμπτη υποψηφιότητα. Τα 122 μέλη της επιτροπής θα αποφασίσουν με βάση μια «ξερή έκθεση αξιολόγησης» εκτίμησε ο Γιαλτσίν Ακσόι, πρόεδρος της επιτροπής διεκδίκησης της πόλης, και δήλωσε: «Αυτό υπονοεί έλλειψη εμπιστοσύνης στους αθάνατους και θα με έκανε να νιώθω άσχημα εάν ήμουν ένας από αυτούς»…

Αλλά η πόλη ήταν «καταδικασμένη» την ώρα κιόλας που η αντιπροσωπεία της έφτανε στη Μόσχα· ενώ ο Ακσόι έκανε τις παραδοσιακές δηλώσεις («είμαστε εδώ για να παλέψουμε»), όλα τα φλας άστραφταν προς την επιτροπή διεκδίκησης του Πεκίνου -ακόμη και ο Ναΐμ Σουλεϊμάνογλου, ο παγκοσμίου φήμης Τούρκος αρσιβαρίστας που επιλέχθηκε για να προωθήσει την υποψηφιότητα της πόλης, πέρασε απαρατήρητος…

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press