Οικονομική, και όχι μόνο, στήριξη υπόσχεται στα Βαλκάνια η ΕΕ στο Ζάγκρεμπ

48

Με τις βαλίτσες τους γεμάτες υποσχέσεις θα αποχωρήσουν την Παρασκευή από το Ζάγκρεμπ, όπου διεξάγεται η Σύνοδος Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης – Δυτικών Βαλκανίων, οι ηγέτες της ΝΑ Ευρώπης, καθώς οι «15» τούς διαβεβαίωσαν ότι θα τους παράσχουν οικονομική βοήθεια, καθώς και στήριξη για την εδραίωση των δημοκρατικών θεσμών. Βέβαια, δεν παρέλειψαν να υπενθυμίσουν ότι τα Βαλκάνια θα πρέπει προηγουμένως να αποδειχτούν αντάξια της βοήθειας – ό,τι και αν σημαίνει αυτό.

«Όπως είναι φυσικό, περιμένουμε ανταλλάγματα για τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γάλλος πρόεδρος, Ζακ Σιράκ. Επίσης, τόνισε ότι η ΕΕ δίνει την ευκαιρία στην Αλβανία, στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη, στην Κροατία, στην ΠΓΔΜ και στη Γιουγκοσλαβία να γίνουν «εταίροι» της Ένωσης.

Από την πλευρά του, ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΚΕΠΠΑ, Χαβιέ Σολάνα, διευκρίνισε: «Στην ουσία, αυτό που ζητάμε από τις βαλκανικές χώρες είναι η καλή γειτονία, η οικονομική συνεργασία, η αποστρατιωτικοποίηση της περιοχής, αλλά και η συνεργασία στην αντιμετώπιση προβλημάτων, όπως η λαθρομετανάστευση και το οργανωμένο έγκλημα».

Στην τελική διακήρυξη της συνόδου γίνεται, άλλωστε, σαφής αναφορά στη «Συμφωνία Σταθερότητας και Συνεργασίας», η οποία υπογράφηκε πρόσφατα μεταξύ ΕΕ και ΠΓΔΜ -παρόμοιες συμφωνίες αναμένεται να υπογραφούν και με τις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες- και στοχεύει στο να «εξασφαλίσει την οικονομική αναδιάρθρωση, την πολιτική μεταρρύθμιση και την ασφάλεια».

Ο οικοδεσπότης της συνόδου, πρόεδρος της Κροατίας Στίπε Μέσιτς, συμφώνησε με όσα υποστήριξαν οι αξιωματούχοι της ΕΕ περί οικονομικής αναδιάρθρωσης των Βαλκανίων, ωστόσο επισήμανε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για τις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης είναι να ξεπεράσουν τις μεταξύ τους αντιπαλότητες και έχθρες.

«Είναι αυταπάτη ακόμη και να μιλάμε για εξομάλυνση των σχέσεών μας, από τη στιγμή που κάποιοι από εμάς αρνούνται να συνεργαστούν με τον ΟΗΕ για την προσαγωγή εγκληματιών πολέμου, ενώ είναι προς το συμφέρον όλων μας να δικαστούν οι ένοχοι αυτών των εγκλημάτων και να τιμωρηθούν» δήλωσε ο Μέσιτς, αφήνοντας αιχμές εναντίον του Γιουγκοσλάβου προέδρου, Βόισλαβ Κοστούνιτσα.

Βέβαια, δεν παρέλειψε να σημειώσει ότι για τα Βαλκάνια η Ευρώπη είναι «μονόδρομος», καθώς και ο μόνος τρόπος «να αποκλειστεί ο πόλεμος ως πολιτική προσέγγιση για την επίλυση των προβλημάτων».

Συμφιλίωση και περιφερειακή συνεργασία βασικά σημεία της κοινής διακήρυξης

Στην κοινή διακήρυξη που προσυπέγραψαν οι ηγέτες της ΕΕ και των δυτικών Βαλκανίων, μετά τη λήξη της συνόδου, γίνεται ιδιαίτερη μνεία στην καλή γειτονία των βαλκανικών χωρών και στη μεταξύ τους συνεργασία, αλλά και στις προοπτικές μελλοντικής ένταξης της Αλβανίας, της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης, της Κροατίας, της ΠΓΔΜ και της Γιουγκοσλαβίας στην Ένωση.

Αναλυτικότερα, στο κείμενο της κοινής διακήρυξης αναφέρονται τα εξής:

* Για την καλή γειτονία: Δίνεται νέα ώθηση στην πολιτική της καλής γειτονίας που στηρίζεται στο διακανονισμό των υποθέσεων με διαπραγματεύσεις, το σεβασμό των μειονοτήτων και των διεθνών υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων αυτών έναντι του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, το μόνιμο διακανονισμό του ζητήματος των προσφύγων και των εκτοπισμένων ανθρώπων και το σεβασμό των συνόρων.

* Για την περιφερειακή συνεργασία: Οι ηγέτες της Γιουγκοσλαβίας, της Κροατίας, της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης, της ΠΓΔΜ και της Αλβανίας δεσμεύονται να συνάψουν συμβάσεις για την περιφερειακή συνεργασία. Οι συμβάσεις θα προβλέπουν τον πολιτικό διάλογο, την περιφερειακή ζώνη ελεύθερων ανταλλαγών, καθώς και τη στενή συνεργασία στους τομείς των εσωτερικών υποθέσεων και της Δικαιοσύνης, κυρίως μέσω της ενίσχυσης της Δικαιοσύνης και του χαρακτήρα της ανεξαρτησίας της, με στόχους την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της διαφθοράς, του ξεπλύματος χρήματος, της λαθρομετανάστευσης και του λαθρεμπορίου.

* Για τις προοπτικές ένταξης στην ΕΕ: Η ΕΕ επαναβεβαιώνει την ευρωπαϊκή προοπτική για τα πέντε βαλκανικά κράτη και την ιδιότητά τους ως υποψήφιων προς ένταξη μελών. Όσον αφορά στους όρους ένταξής τους στην Ένωση, διευκρινίζεται ότι θα ισχύσουν τα κριτήρια τα οποία τέθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης, σε συνάρτηση με τις προόδους που θα έχουν συντελεστεί κατά την εφαρμογή των συμφωνιών για τη σταθεροποίηση και τη συνεργασία.

* Για την οικονομική βοήθεια: Οι «15» προαναγγέλλουν την υλοποίηση ενιαίου κοινοτικού προγράμματος υπέρ των βαλκανικών χωρών, ύψους 4,65 δισ. ευρώ (1,5 τρισ. δρχ.), για την περίοδο 2000 – 2006.

* Εμπορικές σχέσεις: Οι βαλκανικές χώρες θα επωφεληθούν από τα εμπορικά προνόμια, με τα οποία ευνοείται η πρόσβαση στις αγορές της ΕΕ, με στόχο την τόνωση του εξαγωγικού τους εμπορίου και την αναδιάρθρωση των οικονομιών τους. Επίσης, προτείνεται σύστημα ελεύθερων εμπορικών ανταλλαγών ΕΕ – βαλκανικών κρατών, στο πλαίσιο όσων προβλέπονται σχετικά από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press