Σαφής αναφορά στις αποφάσεις του Ελσίνκι στο προσχέδιο της εταιρικής σχέσης ΕΕ – Τουρκίας
Απέδωσαν, τελικά, οι πιέσεις της ελληνικής διπλωματίας σε ό,τι αφορά την εταιρική σχέση Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας, καθώς η Κομισιόν υιοθέτησε την Τετάρτη προσχέδιο στο οποίο περιλαμβάνονται οι αποφάσεις του Ελσίνκι στα βραχυπρόθεσμα κριτήρια που πρέπει να πληροί η Αγκυρα προκειμένου να ενταχθεί στην ΕΕ - όχι ως βασικές αρχές στο προοίμιο του κειμένου, όπως ήταν το προσχέδιο που συνέταξε ο επίτροπος αρμόδιος για τη διεύρυνση Γκίντερ Φερχόιγκεν. Αυτό αποδεικνύεται και από τις συγκρατημένες δηλώσεις του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης Μεσούτ Γιλμάζ, ο οποίος έκανε λόγο για «δυσκολίες» που οφείλουν να ξεπεράσουν.
Απέδωσαν, τελικά, οι πιέσεις της ελληνικής διπλωματίας σε ό,τι αφορά την εταιρική σχέση Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας, καθώς η Κομισιόν υιοθέτησε την Τετάρτη προσχέδιο στο οποίο περιλαμβάνονται οι αποφάσεις του Ελσίνκι στα βραχυπρόθεσμα κριτήρια που πρέπει να πληροί η Αγκυρα προκειμένου να ενταχθεί στην ΕΕ – όχι ως βασικές αρχές στο προοίμιο του κειμένου, όπως ήταν το προσχέδιο που συνέταξε ο επίτροπος αρμόδιος για τη διεύρυνση Γκίντερ Φερχόιγκεν. Αυτό αποδεικνύεται και από τις συγκρατημένες δηλώσεις του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης Μεσούτ Γιλμάζ, ο οποίος έκανε λόγο για «δυσκολίες» που οφείλουν να ξεπεράσουν.
Ύστερα από συζήτηση περίπου τριών ωρών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε ότι στο κείμενο της εταιρικής σχέσης που θα υποβάλει προς έγκριση στο προσεχές Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, στις 20 -21 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, στα μεσοπρόθεσμα πολιτικά κριτήρια θα περιλαμβάνονται οι αποφάσεις του Ελσίνκι για την επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών, αλλά και για το Κυπριακό.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται πως η επίλυση των διαφορών Ελλάδας και Τουρκίας θα πρέπει να επιδιωχθεί με ειρηνικά μέσα, συμπεριλαμβανομένης της προσφυγής έως το 2004 στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Όσον αφορά στο Κυπριακό, στο κείμενο της εταιρικής σχέσης μεταφέρονται αυτολεξεί οι αποφάσεις του Ελσίνκι, με τις οποίες η Αγκυρα καλείται «στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου ΕΕ – Τουρκίας να ενισχύσει, εντός του 2001, τις προσπάθειες του ΓΓ του ΟΗΕ να φέρει τη διαδικασία εξεύρεσης μιας συνολικής ρύθμισης του Κυπριακού σε αίσιο πέρας».
Στα βραχυπρόθεσμα πολιτικά κριτήρια που θα πρέπει να εκπληρώσει η Τουρκία περιλαμβάνονται:
* H ενίσχυση των νόμιμων και συνταγματικών εγγυήσεων σχετικά με το δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης, σύμφωνα με το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
* H ενίσχυση των νόμιμων και συνταγματικών εγγυήσεων για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών.
* H ενίσχυση της νομοθεσίας για την απαγόρευση των βασανιστηρίων, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων.
* H θέσπιση μιας συνολικής πολιτικής για τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στην περιοχή της νοτιοανατολικής Τουρκίας.
* H διατήρηση του de facto μορατόριουμ της θανατικής ποινής.
* Η κατάργηση όλων των νομικών εμποδίων στη χρήση από Τούρκους πολίτες της μητρικής τους γλώσσας στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση.
* Η βελτίωση της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας της Δικαιοσύνης σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα και η επιμόρφωση των δικαστών και των εισαγγελέων στο ευρωπαϊκό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Επιπλέον, η Τουρκία καλείται να εκπληρώσει τα εξής μεσοπρόθεσμα πολιτικά κριτήρια:
* Την αναθεώρηση του τουρκικού Συντάγματος για τον πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την εγγύηση, για όλους τους πολίτες, των θεμελιωδών ελευθεριών.
* Την κατάργηση της θανατικής ποινής, σύμφωνα με το πρωτόκολλο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
* Την προσαρμογή των συνθηκών κράτησης των φυλακισμένων, σύμφωνα με τα πρότυπα των Ηνωμένων Εθνών.
* Τη μετεξέλιξη του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας σε συμβουλευτικό για την κυβέρνηση όργανο, σύμφωνα με την πρακτική των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
* Την άρση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης στη νοτιοανατολική Τουρκία.
* Την άρση κάθε μορφής διακρίσεων.
Διαφωνεί με το σχέδιο η ΝΔ
Eν τω μεταξύ, σχολιάζοντας τον «οδικό χάρτη» που αφορά στην Τουρκία, ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Κώστας Καραμανλής, τον χαρακτήρισε απαράδεκτο, σημειώνοντας ότι οι όποιες προσθήκες είναι ανεπαρκείς.
«Είχαμε επισημάνει τις αδυναμίες που είχαν οι αποφάσεις του Ελσίνκι, καθώς και τους κινδύνους που εγκυμονούσαν. Δυστυχώς, επιβεβαιωθήκαμε» τόνισε, προσθέτοντας: «Επιπλέον, δεν υπήρξε καμία θετική ανταπόκριση από την Τουρκία στην ελληνική κίνηση καλής θέλησης.
»Αυτό πρέπει να το λάβει υπόψη της η κυβέρνηση για τη Νίκαια. Δεν έχουμε λόγους να χαριστούμε σε κανέναν» κατέληξε.