Ο ευρωπαϊσμός της ΝΔ τελειώνει εκεί όπου ξεκινούν τα σκάνδαλά της

Για δεκαετίες η Νέα Δημοκρατία επέμενε ότι είναι η πιο ευρωπαϊκή παράταξη. «Κορώνα στο κεφάλι της» είχε το γεγονός ότι ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής αυτός που έβαλε τη χώρα στην τότε ακόμη Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, την εποχή που ακόμη το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ φώναζαν «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο».

Και παρότι ήταν κατά βάση το ΠΑΣΟΚ αυτό που διαχειρίστηκε την αρχική σχέση μας με την ΕΟΚ και χάρη στις δικές του προσπάθειες ξεκίνησε με τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα η μακρά ακολουθία προγραμμάτων, που σκοπό είχαν να διορθώνουν τις περιφερειακές ανισότητες στην «Ενωμένη Ευρώπη», μέχρι και τα σημερινά ΕΣΠΑ, η Νέα Δημοκρατία πάντα επέμενε να υποστηρίζει ότι είναι ο κατεξοχήν εκπρόσωπος της «ευρωπαϊκής προοπτικής για τον τόπο».

Γι’ αυτό τον λόγο όχι μόνο υπερθεμάτισε προς την μεγαλύτερη ενοποίηση, από το Μάαστριχτ μέχρι και την εισδοχή στο ευρώ, αλλά ακόμη και στην εποχή των Μνημονίων υποστήριξε επί της ουσίας τη λογική ότι οι θεσμοί μπορούν να υπαγορεύουν όλες τις βασικές επιλογές πολιτικής στο εσωτερικό της χώρας.

Αποκορύφωμα αυτής της τάσης ήταν ο τρόπος που αντιμετώπισε η Νέα Δημοκρατία το δημοψήφισμα του 2015. Δεν ήταν απλώς ότι υποστήριξε ένθερμα το «ΝΑΙ». Είναι και ότι η πολεμική της απέναντι στο «ΟΧΙ» ήταν ότι κινδύνευε η χώρα να βρεθεί εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και γι’ αυτό τον λόγο στήριξε τις περίφημες κινητοποιήσεις που έμειναν γνωστές ως «Μένουμε Ευρώπη».

Αξέχαστες έχουν μείνει οι φωτογραφίες κορυφαίων στελεχών της ΝΔ σε αυτές τις κινητοποιήσεις, ιδίως μάλιστα του σημερινού υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, μαζί με διάφορα πλακάτ που κρατούσαν οι συγκεντρωμένοι και που εάν κανείς τα έπαιρνε τοις μετρητοίς θα πίστευε ότι η τότε κυβέρνηση πρότεινε την κατάργηση όχι μόνο της ευρωπαϊκής προοπτικής, αλλά και του καπιταλισμού. Κάτι που βεβαίως καμιά σχέση δεν είχε με την πραγματικότητα καθώς η τότε κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα είχε καταστήσει σαφές ότι το δημοψήφισμα αφορούσε τα μέτρα λιτότητας που πρότειναν οι δανειστές και όχι το ευρώ ή, πολύ περισσότερο, την παραμονή της χώρας στην ΕΕ.

Και το θέμα δεν είναι μόνο ιδεολογικό, αλλά αφορά και την πολιτική πρακτική της κυβέρνησης. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι επέμεινε να προχωρήσει στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, παρά τη ρητή απαγόρευση από το άρθρο 16 του Συντάγματος, πρωτίστως επικαλούμενη την προτεραιότητα του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι των εθνικών ρυθμίσεων, ακόμη και των συνταγματικών.

Μόνο που όλα αυτά φαίνεται ότι έχουν ένα όριο: οι ευρωπαϊκοί θεσμοί να μην ασχολούνται με τα σκάνδαλα της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη και να μην αναζητούν τις ποινικές ευθύνες των βουλευτών και των υπουργών.

Γιατί τότε η Νέα Δημοκρατία βγάζει το ευρωπαϊκό καπέλο της, ξαναπιάνει τα γιαταγάνια του 1821, υψώνει τα λάβαρα της εθνικής ανεξαρτησίας και δηλώνει αποφασιστικά: «Σιγά που θα αφήσουμε τους ευρωπαίους να μας κατηγορήσουν για σκάνδαλα».

Εάν κανείς κοιτάξει όχι μόνο τις δηλώσεις υπουργών όπως ο Άδωνις Γεωργιάδης, αλλά και τις κυβερνητικές διαρροές με αφορμή την επίσκεψη της Λάουρα Κοβέσι στην Ελλάδα, τη συνάντησή της με τον αρμόδιο υπουργό Δικαιοσύνης, αλλά και την παρουσία της στο Φόρουμ των Δελφών, ο τόνος ήταν ιδιαίτερα επιθετικός, αντιμετωπίστηκε ως κάποια που παρεμβαίνει στα ελληνικά πολιτικά πράγματα και το κυριότερο αμφισβητήθηκε η ίδια η σημασία του θεσμού του Ευρωπαίου Εισαγγελέα έως και του βαθμού της ίδιας της συμμετοχής της Ελλάδας σε αυτόν τον θεσμό.

Επιπλέον, αμφισβητήθηκε το δικαίωμα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να αποφασίσει η ίδια την ανανέωση της θητείας των Ελλήνων Ευρωπαίων Εισαγγελέων επιμένοντας ότι την απόφαση την παίρνει τελικά το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο και διαρρέοντας ότι είναι πιθανό να αλλάξουν οι Έλληνες Ευρωπαίοι Εισαγγελείς γιατί θεωρούν τους τωρινούς αρνητικά διακείμενους κατά της κυβέρνησης.

Βεβαίως στην πραγματικότητα εάν ήταν αληθινοί ευρωπαϊστές θα γνώριζαν τι σημαίνει προτεραιότητα των ευρωπαϊκών θεσμών, θα αντιλαμβάνονταν ότι η χώρα μας όχι μόνο έχει ενσωματώσει τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην ελληνική έννομη τάξη, αλλά και δεν μπορεί προφανώς να βγει από το θεσμό και ότι όντως η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να ανανεώσει τη θητεία των εθνικών Ευρωπαίων Εισαγγελέων. Και όλα αυτά για έναν αυθεντικό ευρωπαϊστή είναι αυτονόητα, εάν αναλογιστούμε όχι μόνο τη γενική προτεραιότητα του ευρωπαϊκού δικαίου έναντι του εθνικού, αλλά και το ίδιο το γεγονός ότι η λογική του θεσμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είναι η ουσιαστική ανεξαρτησία από εθνικές παρεμβάσεις ιδίως στα ζητήματα που ερευνά και τα οποία αφορούν τη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων και ενισχύσεων και τα ζητήματα που αφορούν τις διασυνοριακές απάτες σε σχέση με τον ΦΠΑ.

Ωστόσο, για μια κυβέρνηση που δεν έχει κανένα πρόβλημα να καταφεύγει σε σκληρή εθνικιστική ή ακόμη και ρατσιστική ρητορική όταν πρόκειται να αποσπάσει ψήφους από την ακροδεξιά, αναμενόμενο είναι και ο όποιος ευρωπαϊσμός να ξεχνιέται όταν το επίδικο δεν είναι η πολιτική «εικόνα», αλλά το πώς μια κυβέρνηση πολλαπλά εκτεθειμένη με υποθέσεις σκανδάλων – έχει, άλλωστε, πιθανώς το Μεταπολιτευτικό ρεκόρ στελεχών με προβλήματα με τον νόμο – θέλει να αποφύγει να λογοδοτήσει για αυτά τα σκάνδαλα.

Μόνο που ο ευρωπαϊσμός δεν μπορεί να είναι α λα καρτ. Ή αποδέχεσαι τις δυνατότητες αλλά και τις ευθύνες και τους περιορισμούς που θέτει η ευρωπαϊκή προοπτική, ή διαφορετικά αντί για μπλουζάκια «Μένουμε Ευρώπη», ας κρατήσουν πανό που να γράφουν «Επιμένουμε στην Ελλάδα του ρουσφετιού και της διασπάθισης δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων».