Η ήττα του Ορμπανισμού δείχνει το μέλλον του Μητσοτακισμού

Ο Βίκτορ Όρμπαν έμοιαζε να είναι αμετακίνητος στη θέση του στην Ουγγαρία. Σε τελική ανάλυση, είχε καταφέρει να κερδίσει αλλεπάλληλες εκλογές, είχε ελέγξει το κράτος, είχε κατορθώσει να χειραγωγήσει τη δικαιοσύνη, είχε εξασφαλίσει ότι τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης τον υποστήριζαν. Επιπλέον, είχε καταφέρει να κατοχυρώσει μια θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παζαρεύοντας τη συναίνεση της Ουγγαρίας σε κρίσιμες επιλογές, και βέβαια ήταν ο αγαπημένος ηγέτης στην Ευρώπη του Ντόναλντ Τραμπ, κάτι που αποτελούσε και το αντίβαρο στην επιμονή του Όρμπαν να διαχωρίζεται από τη θέση της υπόλοιπης Ευρώπης σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και φυσικά ήταν ένα ίνδαλμα της Ακροδεξιάς και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Ωστόσο, ο Όρμπαν μόλις έχασε τις εκλογές. Τις έχασε από ένα πρώην μέλος του κόμματος που κατάφερε να δημιουργήσει ένα κίνημα ενάντια στην επανεκλογή του, πρωτίστως πατώντας πάνω στα εκτεταμένα κρούσματα διαφθοράς που κυριαρχούσαν στα πολιτικά πράγματα της Ουγγαρίας. Τις έχασε γιατί η ουγγρική οικονομία δεν τα πήγαινε και τόσο καλά και η κοινωνία ήταν ιδιαίτερα δυσαρεστημένη γι’ αυτό. Και τις έχασε γιατί η ουγγρική κοινωνία προτιμά να είναι με την Ευρώπη, με όλα τα προβλήματά της, παρά με τη Ρωσία, τον Τραμπ και τον Νετανιάχου.

Πάνω από όλα ο Βίκτορ Όρμπαν έχασε τις εκλογές γιατί είχε πάψει να λειτουργεί ως μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση χάνοντας επί της ουσίας τη λαϊκή νομιμοποίηση, και, αντιθέτως, είχε μεταβληθεί σε ένα καθεστώς, μια αυταρχική μορφή διακυβέρνησης με δημοκρατική επικάλυψη αλλά καμιά δημοκρατική λογική και ουσία. Και με όλα τα προβλήματα που ακολουθούν ένα τέτοιο καθεστώς: αδυναμία να ανταποκριθεί σε κοινωνικές ανάγκες, διαφθορά, εργαλειοποίηση των θεσμών.

Και αυτό που συνέβη στον Βίκτορ Όρμπαν είναι ένα μάθημα για κάθε κυβέρνηση που πιστεύει ότι πλέον δεν οφείλει να λογοδοτεί στην κοινωνία, για κάθε κυβέρνηση που έχει γίνει πια καθεστώς. Γιατί δείχνει ότι κάποια στιγμή υπάρχει ένα όριο για κάθε κυβέρνηση, ένα όριο που αφορά το πόσα μπορεί να ανεχτεί μια κοινωνία, ένα όριο που όταν ξεπεραστεί, τότε θα εμφανιστεί και η εναλλακτική λύση και θα γίνει πράξη η πολιτική αλλαγή.

Γίνεται εύκολα αντιληπτό γιατί ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να πανηγυρίσει, μαζί με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, ακριβώς για να δείξει ότι συμμερίζεται το ευρύτερο κλίμα ανακούφισης για την αλλαγή στην Ουγγαρία, αλλά θα ήταν καλό να συνειδητοποιήσει ότι αυτό που έγινε στην Ουγγαρία είναι ιδιαίτερα διδακτικό και να το λάβει υπόψη σαν μια προειδοποίηση.

Γιατί, κακά τα ψέματα, μπορεί να είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε την Ουγγαρία του Όρμπαν ως το «μαύρο πρόβατο» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως σε σχέση με τη διαρκή παραβίαση των βασικών κανόνων του κράτους δικαίου, αλλά δεν είμαι βέβαιος ότι η χώρα μας, ύστερα από επτά χρόνια διακυβέρνησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη Νέα Δημοκρατία, αποτελεί ακριβώς το «υπόδειγμα» ως προς τη θεσμικότητα και την προσήλωση στις ευρωπαϊκές αξίες. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι αυτή τη στιγμή έχουμε μια κυβέρνηση που βρίσκεται στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με διάφορους υπουργούς μάλιστα να αναφέρονται σε αυτό τον ευρωπαϊκό θεσμό με τον ίδιο απαξιωτικό τρόπο που η ουγγρική κυβέρνηση συνήθιζε να απαντά όταν κατηγορείτο για παραβίαση των κανόνων δικαίου, μια κυβέρνηση που μάλλον έχει τα ευρωπαϊκά πρωτεία στον αριθμό βουλευτών και υπουργών υπό ποινική διερεύνηση, μια κυβέρνηση που βαρύνεται με την τραγωδία των Τεμπών, το σκάνδαλο των υποκλοπών, που αποδεδειγμένα πια οργανώθηκαν από το Μέγαρο Μαξίμου και την ΕΥΠ, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, μια κυβέρνηση που έχει προσπαθήσει να χειραγωγήσει τη δικαιοσύνη – τι άλλο δείχνει η προσπάθεια παρακολούθησης και δικαστικών; –, και βέβαια μια κυβέρνηση που έχει συστηματικά επενδύσει στη διαμόρφωση ενός ευνοϊκού για αυτή μηντιακού οικοσυστήματος, αξιοποιώντας σε αυτή την κατεύθυνση και τη διαχείριση της κρατικής διαφήμισης.

Και βέβαια, όποιος θέλει να προχωρήσει ακόμη περισσότερο στην κατεύθυνση των αναλογιών με την Ουγγαρία, δεν θα μπορούσε να παραλείψει και το γεγονός ότι και εδώ έχουμε να κάνουμε με πολύ μεγάλη κοινωνική δυσαρέσκεια για μια κυβέρνηση για την οποία ο ορισμός της ανάπτυξης συγκεφαλαιώνεται στο «να ευημερούν οι αριθμοί, και ας δυστυχούν οι άνθρωποι».

Για όλους αυτούς τους λόγους και σε πείσμα όλων των μεγάλων διαφορών που υπάρχουν ανάμεσα στις δύο χώρες, συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι ανήκαν σε διαφορετικούς συνασπισμούς στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, είναι σαφές ότι το μεγαλύτερο λάθος που θα μπορούσαν να κάνουν στη Νέα Δημοκρατία – λάθος που ήδη κάνουν διάφορα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ – είναι να δουν στις εξελίξεις στην Ουγγαρία τη δικαίωση της δικής τους πολιτικής ή – ακόμη χειρότερα – κάποιο προμήνυμα της δικής τους εκλογικής νίκης.

Γιατί στην πραγματικότητα όλα δείχνουν μάλλον προς την αντίθετη κατεύθυνση. Στις δημοκρατίες έχουμε εκλεγμένες κυβερνήσεις που όταν είναι αντιμέτωπες με τη λαϊκή δυσαρέσκεια και αποδοκιμασία, χάνουν στις εκλογές και έρχονται άλλες στη θέση τους, ακόμη και όταν μοιάζουν να είναι «αμετακίνητες» και να έχουν γίνει «καθεστώς». Και έτσι δεν είναι καθόλου μα καθόλου δεδομένο ότι θα είναι η Νέα Δημοκρατία αυτή που θα πανηγυρίζει στις επόμενες εκλογές, όποτε και εάν γίνουν.