Βαδίζοντας προς την τρίτη εβδομάδα από την έναρξη της επιχείρησης των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, γνωστή ως επιχείρηση «Επική Οργή», οι εύθραυστες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή παραμένουν.

Η άρνηση των συμμάχων των ΗΠΑ να ακολουθήσουν τον Τραμπ στο μετέωρο βήμα στα Στενά του Ορμούζ στενεύει τα περιθώρια ελιγμών για την Ουάσιγκτον και φέρνουν… νεύρα

Οι αγορές παγκοσμίως κλυδωνίζονται, η ενεργειακή κρίση επιστρέφει, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά.

Υπό ασφυκτική πίεση

Ο πρόεδρος Τραμπ βλέπει οι προσπάθειες του να πέφτουν στο κενό. Όχι στο πεδίο των πολεμικών επιχειρήσεων, αλλά στο πεδίο της οικονομίας. Γνωρίζοντας πως μια παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν θα αποτελέσει ένα «συστημικό σοκ» επιχειρεί με συνεχείς παρεμβάσεις να ανατρέψει το αρνητικό κλίμα.

Έχοντας εγκλωβιστεί σε έναν πόλεμο που είναι άγνωστο πότε θα τελειώσει απαιτεί από τους συμμάχους της Αμερικής σε όλο τον κόσμο να στείλουν στρατεύματα για να βοηθήσουν στην απελευθέρωση του μόνου θαλάσσιου περάσματος για τον Περσικό Κόλπο με τη μεγάλη στρατηγική σημασία.

Με τον χρόνο να πιέζει επανέφερε τις απειλές υπό τη μορφή πίεσης δηλώνοντας την Τρίτη (17/03) ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να επανεξετάσουν την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ, καθώς επέκρινε τους συμμάχους των ΗΠΑ που δεν βοηθούν στον πόλεμο στο Ιράν.

Ακούει κανείς…;

Νωρίτερα, στις 14 Μαρτίου, σε μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα, είχε αναφερθεί και στους ασιάτες συμμάχους των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας, ελπίζοντας ότι θα στείλουν πλοία στον Κόλπο.

Στα σχέδια του ενέπλεξε και χώρες που δεν της λες και συμμάχους. «Νομίζω ότι και η Κίνα πρέπει να βοηθήσει», δήλωσε στους  Financial Times, μια μέρα μετά. Αν η Κίνα δεν το κάνει, είπε ο κ. Τραμπ, άφησε ορθάνοιχτο παράθυρο να ακυρώσει τη σύνοδο κορυφής με τον ηγέτη της ασιατικής υπερδύναμης, Σι Τζινπίνγκ,  που έχει προγραμματιστεί για αργότερα αυτό το μήνα.

Η εμπλοκή της Κίνας είναι απίθανη. Όπως η Ινδία και η Τουρκία, έχει συνάψει συμφωνία με το Ιράν για τη διατήρηση των γραμμών εφοδιασμού ανοιχτών.

Έχοντας εισπράξει από παντού αρνήσεις ο Τραμπ έχει αρχίσει να γίνεται επιθετικός, λεκτικά. «Δεν τους έχουμε ανάγκη!», ανέφερε -φανερά ενοχλημένος- σε ανάρτηση στο Truth Social, στις 17 Μαρτίου έχοντας «ναυαγήσει» οι προσπάθειες του να αποσπάσει το πολυπόθητο «ναι».

Μάλιστα, ο Αμερικανός πρόεδρος έβαλε στη λέξη σύμμαχοι σε εισαγωγικά, καταδεικνύοντας τη σφοδρή δυσαρέσκειά του και με αυτόν τον τρόπο.

Μπορούν αλλά δεν θέλουν…

Η γεωπολιτική σκακιέρα έχει πάρει «φωτιά». Οι πέντε ασιατικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ένα περίπλοκο δίλημμα. Η απειλή του Ιράν να επιτεθεί σε πλοία κοντά στο Στενό του Ορμούζ διαταράσσει σοβαρά τον εφοδιασμό πετρελαίου και φυσικού αερίου την Αυστραλία, την Ιαπωνία, τις Φιλιππίνες, τη Νότια Κορέα και την Ταϊλάνδη.

Όμως, παρά την εμπλοκή, αυτές οι χώρες ανησυχούν μήπως οι ένοπλες δυνάμεις τους εμπλακούν σε μια μακρά σύγκρουση, την οποία δεν μπορούν να ελέγξουν. Στον αντίποδα φοβούνται ότι θα εγκαταλειφθούν από τις ΗΠΑ, ειδικά αν η υπερδύναμη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν συμβάλλουν επαρκώς στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Σύμφωνα με τον Economist, η Νότια Κορέα διαθέτει μια αξιόλογη δύναμη καταπολέμησης της πειρατείας, τη μονάδα Cheonghae, η οποία δραστηριοποιείται στον Κόλπο του Άντεν. Ωστόσο, η αναδιάταξη αυτής της μονάδας, ή άλλων, ενδέχεται να απαιτήσει την έγκριση του κοινοβουλίου.

Η αντίδραση της κοινής γνώμης έχει ήδη ξεκινήσει. «Η αποστολή πολεμικών πλοίων της Νότιας Κορέας δεν είναι παρά μια κινητοποίηση που υποστηρίζει τον πόλεμο», δήλωσε η Κορεατική Συνομοσπονδία Συνδικάτων. «Ο Τραμπ, που άναψε τη φωτιά, χρεώνει στη Νότια Κορέα το κόστος της κατάσβεσης», ανέφερε ένας ειρωνικός τίτλος στην JoongAng, μια νοτιοκορεατική εφημερίδα.

Από την έναρξη του πολέμου, η Αυστραλία έχει στείλει ένα αεροσκάφος διοίκησης και ελέγχου καθώς και ορισμένους πυραύλους αέρος-αέρος στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, φρόντισε να παρουσιάσει την αντίδρασή της ως μια προσπάθεια να συμβάλει στην άμυνα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (όπου διαμένουν πολλοί Αυστραλοί), και όχι ως ενίσχυση της αμερικανικής πολεμικής μηχανής.

Η Ιαπωνία διαθέτει ναρκαλιευτικά που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην απελευθέρωση του Στενού. Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 75% των Ιαπώνων αντιτίθεται στη σύγκρουση ασκώντας πίεση στην πολιτική εξουσία.

Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα…

Οι ασιάτες σύμμαχοι των ΗΠΑ αισθάνονται υποχρεωμένοι να ανταποκριθούν στο κάλεσμα του Τραμπ. Από καιρό απειλεί να αποσύρει την αμερικανική υποστήριξη προς τους συμμάχους, εκτός αν καταβάλουν «φόρο τιμής» στον «Θείο Σαμ». Οι ανησυχίες τους πλέον είναι έκδηλες καθώς φοβούνται ότι οι αμερικανικές δυνάμεις που σταθμεύουν στην Ασία θα αναχωρήσουν για τη Μέση Ανατολή.

Μια αμερικανική αποστολή πεζοναυτών που είχε ως βάση την Ιαπωνία πλέει προς τον Κόλπο. Η τελευταία φορά που αποχώρησε από τον Ειρηνικό —αφήνοντας τη χώρα χωρίς υποστήριξη— ήταν το 2004, κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράκ. Οι ΗΠΑ έχουν επίσης αναδιατάξει πυραύλους αναχαίτισης Patriot και τμήματα ενός συστήματος πυραυλικής άμυνας THAAD που βρίσκεται στη Νότια Κορέα. Ο Λι Τζέ Μιουνγκ, πρόεδρος της Νότιας Κορέας, εξέφρασε την απογοήτευσή του για την απομάκρυνση των αμερικανικών όπλων από τη χώρα του.

Η Ταϊβάν βρίσκεται ίσως στην πιο επισφαλή θέση. Η Αμερική δεν δεσμεύεται από καμία συνθήκη να υπερασπιστεί το νησί, όπως συμβαίνει με άλλους ασιατικούς συμμάχους. Ωστόσο, έχει από καιρό δεσμευτεί να αποτρέψει μια κινεζική επίθεση, πωλώντας στην Ταϊβάν όπλα που μπορεί να χρησιμοποιήσει για την άμυνά της, μια δέσμευση που έχει ενσωματωθεί στη νομοθεσία.

Η κυβέρνηση της Ταϊβάν ανησυχεί πλέον ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να καθυστερήσει την άφιξη των όπλων που έχει παραγγείλει από την Αμερική, ιδίως εκείνων που χρειάζονται η Αμερική και το Ισραήλ για τον αγώνα τους κατά του Ιράν, όπως οι πύραυλοι Patriot.

Με όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά το «σχέδιο Β» βρίσκεται στο τραπέζι τους και θα προσπαθήσει να απαντήσει το ερώτημα: «Τι θα κάνουμε αν, για οποιονδήποτε λόγο, η εξωτερική υποστήριξη εξαφανιστεί».