Τα τάνκερ βγήκαν στη στεριά – Ο αόρατος πόλεμος των παρεμβολών GPS στη Μέση Ανατολή

Αν κοιτάξετε έναν χάρτη με τις τρέχουσες θέσεις των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, εκατοντάδες τάνκερ και άλλα σκάφη δείχνουν να έχουν διαταχθεί σε τέλειους κύκλους πάνω στην ιρανική στεριά.

Τα πλοία βρίσκονται βέβαια στη θάλασσα, όμως το στίγμα που μεταδίδουν είναι λανθασμένο λόγω παρεμβολών στο σύστημα δορυφορικής πλοήγησης GPS, λέει στο BBC η Μισέλ Βίζε Μπόκμαν, ανώτερη αναλύτρια ναυτιλιακών πληροφοριών στην Windward, εταιρεία ναυτιλιακής τεχνητής νοημοσύνης.

Οι πόλεμοι σήμερα δεν γίνονται μόνο με πυραύλους και στρατιώτες. Ο ηλεκτρονικός πόλεμος του GPS είναι εδώ και χρόνια μια πραγματικότητα, μια αόρατη παρέμβαση με δυνητικά επικίνδυνες συνέπειες.

Οι παρεμβολές έχουν επηρεάσει τα τελευταία χρόνια ακόμα και αεροσκάφη πάνω από την Ευρώπη, όπως συνέβη πέρυσι σε αεροπλάνο που μετέφερε την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Προβλήματα πλοήγησης λόγω δυσλειτουργίας του GPS έχουν καταγραφεί και στη Βαλτική. Και στις δύο περιπτώσεις οι υποψίες στρέφονται στη Ρωσία.

Οι παρεμβολές είναι καθημερινό φαινόμενο στον πόλεμο της Ουκρανίας και επεκτάθηκαν στα στενά του Ορμούζ στη διάρκεια του περυσινού πολέμου των 12 ημερών ανάμεσα σε Ισραήλ και Ιράν.

Κίνδυνος για τα πλοία

Όμως οι ηλεκτρονικές παρεμβάσεις των τελευταίων ημερών «ανεβαίνουν σε νέο επίπεδο», λέει η Μπόκμαν. Το λανθασμένο στίγμα επηρεάζει τα Συστήματα Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS) που χρησιμοποιούν τα πλοία για να αποφεύγουν το ένα το άλλο.

«Δεν μπορούμε να υπερεκτιμήσουμε τον τεράστιο κίνδυνο που δημιουργεί για τη ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια στη θάλασσα» προειδοποιεί η Μπόκμαν.

Το πρόβλημα είναι «ότι δεν ξέρεις πού βρίσκεσαι. Δεν ξέρεις που πηγαίνουν οι άλλοι» προσθέτει ο Άλαν Γούντγουορντ του Πανεπιστημίου του Σάρεϊ.

Κανείς δεν έχει ανακοινώσει επίσημα ποιος ευθύνεται για τις παρεμβολές, ωστόσο οι στρατιωτικοί αναλυτές τις αποδίδουν στο Ιράν, το οποίο εξάλλου έχει απειλήσει να επιτεθεί σε όποιο πλοίο τολμήσει να περάσει τα Στενά του Ορμούζ –από όπου περνά περίπου το ένα τέταρτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Στρατιωτικές συχνότητες

Τα συστήματα παρεμβολών που χρησιμοποιεί το Ιράν μάλλον κατασκευάζονται εντός της χώρας, πιθανώς με εξαρτήματα ρωσικής ή κινεζικής προέλευσης, εκτιμά ο Τόμας Ουίδιγκτον της δεξαμενής σκέψης Royal United Services Institute.

Προσθέτει ωστόσο ότι ανάλογα συστήματα χρησιμοποιούν και οι ΗΠΑ για την προστασία των βάσεών τους στην περιοχή.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν πρόσβαση στο «M-Code GPS», μια ζώνη κρυπρογραφημένων συχνοτήτων στρατιωτικής χρήσης που επηρεάζονται λιγότερο από παρεμβολές.

Αντίμετρα

Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν, ωστόσο ορισμένα συστήματα μπορούν να ανιχνεύουν αυτόματα τις παρεμβολές και να χρησιμοποιούν συχνότητες που δεν επηρεάζονται.

Η αμυντική εταιρεία Raytheon έχει αναπτύξει μια συσκευή με την ονομασία Landshield, η οποία μπορεί να τοποθετηθεί σε κάθε είδους οχήματα και σκάφη και αντιμετωπίζει τις παρεμβολές αξιοποιώντας πολλαπλά κανάλια επικοινωνίας.

«Βλέπουμε μια αρκετά μεγάλη αύξηση της ζήτησης για τα προϊόντα μας κατά των παρεμβολών, λέει ο Άλεξ Ρόουζ-Πάρφιτ, διευθυντής μηχανικής της Raytheon UK.

Άλλες τεχνολογίες προσδιορίζουν το στίγμα εξετάζοντας τις θέσεις των άστρων ή χρησιμοποιούν αδρανειακά συστήματα πλοήγησης με μετρήσεις από γυροσκόπια και επιταχυνσιόμετρα.

Παραμένει ασαφές αν τέτοιες εναλλακτικές χρησιμοποιούνται αυτές τις ημέρες στον πόλεμο του Ιράν.

Για την ώρα, τα πλοία συνεχίζουν να εμφανίζονται στη στεριά.