Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, έχει προκαλέσει έναν γεωπολιτικό σεισμό που απειλεί να γκρεμίσει τις εύθραυστες ισορροπίες. H παγκόσμια οικονομία τις τελευταίες ημέρες κινείται σαν το «τρενάκι του τρόμου» σε λούνα και οι αγορές βρίσκονται σε κατάσταση νευρικής κρίσης.

Κάθε μέρα που οι μηχανές δεν σταματούν τον βρυχηθμό τους και τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, το ρίσκο για μια παγκόσμια ύφεση αυξάνεται εκθετικά

Τα καύσιμα είναι ο βασικός μοχλός αυτής της αβεβαιότητας. Μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ (από όπου διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου), οι τιμές εκτοξεύθηκαν:

  • Το Brent ξεπέρασε τα 100$ το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022.
  • Η διακοπή παραγωγής φυσικού αερίου στο Κατάρ λόγω επιθέσεων με drones προκάλεσε άλμα στις τιμές της τάξεως του 65% μέσα σε μία μόλις εβδομάδα.

Μείωση της παραγωγής πετρελαίου

Χώρες σε ολόκληρη την πλούσια σε πετρέλαιο περιοχή της Μέσης Ανατολής έχουν αρχίσει να μειώνουν την παραγωγή αργού πετρελαίου. Το Ιράκ και το Κουβέιτ έχουν ήδη αρχίσει να περιορίζουν την παραγωγή, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία ενδέχεται επίσης να βρεθούν σε ευάλωτη θέση εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνει κλειστό για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες οι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά τα περιουσιακά στοιχεία υψηλού ρίσκου.

Οι δείκτες των χρηματιστηρίων καταγράφουν βαριές απώλειες. Ο χρυσός ενισχύεται σταθερά, λειτουργώντας ως το παραδοσιακό «λιμάνι» στην καταιγίδα.

Το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού

Το μεγαλύτερο ρίσκο για την παγκόσμια οικονομία δεν είναι μόνο η πτώση των μετοχών, αλλά ο στασιμοπληθωρισμός.

Η αύξηση του κόστους ενέργειας μετακυλίεται άμεσα στις τιμές των προϊόντων, ακυρώνοντας τις προσπάθειες των κεντρικών τραπεζών να τον τιθασεύσουν.

Ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προκαλέσει «σημαντικό στασιμοπληθωριστικό σοκ στην παγκόσμια και την ευρωπαϊκή οικονομία», προειδοποίησε τη Δευτέρα ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αρμόδιος επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις.

«Σε ένα πιο ευνοϊκό σενάριο, όπου η σύγκρουση περιοριστεί μέσα σε λίγες εβδομάδες, μπορεί να αναμένεται ότι δεν θα υπάρξει σημαντική επίδραση στην παγκόσμια και την ευρωπαϊκή οικονομία», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Ωστόσο προειδοποίησε ότι εάν ο πόλεμος παραταθεί, με συνεχιζόμενες διαταραχές στη ναυσιπλοΐα και επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές του Κόλπου, θα μπορούσε να προκληθεί «στασιμοπληθωριστικό σοκ», με σημαντική άνοδο των τιμών της ενέργειας.

Η αβεβαιότητα παγώνει τις επενδύσεις και την κατανάλωση. Αν η σύγκρουση διαρκέσει πάνω από 4-6 εβδομάδες, οι προβλέψεις για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 θα αναθεωρηθούν δραματικά προς τα κάτω.

«Να σκεφτούμε ακόμη και το αδιανόητο»

Με όλα να κρέμονται σε μια λεπτή κλωστή η επικεφαλής του Διεθνές Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, μίλησε για το ενδεχόμενο να έχουμε μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και τις συνέπειές της.

Μιλώντας σε οικονομικό συμπόσιο στο Τόκιο, η επικεφαλής του ΔΝΤ, σύμφωνα με το Reuters, τόνισε ότι η συνέχιση των εχθροπραξιών ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν μπορεί να επηρεάσει το επενδυτικό κλίμα, την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.

Με την παγκόσμια οικονομία να εισέρχεται σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας «πρέπει να σκεφτούμε ακόμη και το αδιανόητο και να προετοιμαστούμε για αυτό», υπογράμμισε.

Σύμφωνα με την επικεφαλής του ΔΝΤ, ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη αύξηση των τιμών ενέργειας κατά 10% για έναν χρόνο μπορεί να αυξήσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες και να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη.

Η Γκεοργκίεβα κάλεσε τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τα οικονομικά «μαξιλάρια» τους. «Οι κυβερνήσεις έχουν τον έλεγχο των εσωτερικών τους πολιτικών. Μπορούν να θέσουν τις οικονομίες τους στην καλύτερη δυνατή θέση για να αντιμετωπίσουν τέτοιους κραδασμούς», ανέφερε.

Η αγορά αυτή τη στιγμή «τιμολογεί» τον φόβο για μια γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη. Κάθε μέρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, το ρίσκο για μια παγκόσμια ύφεση αυξάνεται εκθετικά

Ειδήσεις Σήμερα: