Καθώς η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα της, τα βίντεο που δημοσιεύονται από τον Λευκό Οίκο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλούν έντονες αντιδράσεις. Πρόκειται για σύντομα, μονταρισμένα αποσπάσματα σε γρήγορο ρυθμό με πλάνα στρατιωτικών επιθέσεων που θυμίζουν trailers από videogames ή edits της διαδικτυακής κουλτούρας.

Με γρήγορο μοντάζ, δυνατή μουσική και εικόνες πραγματικών στρατιωτικών επιθέσεων, τα βίντεο αυτά δημοσιεύονται από λογαριασμούς του Λευκού Οίκου και στελεχών της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα πλάνα από πραγματικές στρατιωτικές επιχειρήσεις συνδυάζονται με σκηνές από ταινίες δράσης ή videogames. Το ύφος τους δείχνει να απευθύνεται κυρίως σε ένα συγκεκριμένο ακροατήριο: νεαρούς, δεξιούς Αμερικανούς άνδρες που είναι ιδιαίτερα ενεργοί στο διαδίκτυο και εξοικειωμένοι με την αισθητική του gaming και των memes.

Ταινίες δράσης μέσα σε πραγματικά πλήγματα

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά βίντεο δημοσιεύθηκε την Πέμπτη με τίτλο «Justice the American Way». Διαρκεί λιγότερο από ένα λεπτό, αλλά συνδυάζει σκηνές από γνωστές ταινίες δράσης με πραγματικό υλικό από στρατιωτικά πλήγματα.


Στο μοντάζ εμφανίζονται στιγμιότυπα από τις ταινίες Braveheart, Gladiator και Iron Man, ενώ ακούγεται δυνατή ηλεκτρονική μουσική. Σε μια σκηνή ο Ράσελ Κρόου, στον «Μονομάχο», λέει: «Δύναμη και τιμή», ενώ ο Μελ Γκίμπσον στο «Braveheart» ρωτά: «Τι θα κάνετε χωρίς την ελευθερία;».

Δεν είναι σαφές αν ο Λευκός Οίκος έχει εξασφαλίσει άδεια για τη χρήση αυτών των αποσπασμάτων από ταινίες και μουσική.

Σαν να βλέπεις gameplay

Άλλο βίντεο, με τίτλο «Courtesy of the Red, White & Blue», ξεκινά με μια σκηνή που θυμίζει έντονα το περιβάλλον του δημοφιλούς παιχνιδιού Call of Duty. Στη συνέχεια ακολουθούν πλάνα από αμερικανικές βόμβες που πλήττουν ιρανικά οχήματα και εγκαταστάσεις.


Κάθε φορά που ένας στόχος καταστρέφεται, στην οθόνη εμφανίζεται μια ένδειξη σαν πίνακας βαθμολογίας παιχνιδιού που δείχνει ότι προστέθηκαν 100 πόντοι.

Σε ένα ακόμη βίντεο, πραγματικά πλάνα στρατιωτικής επίθεσης συνδυάζονται με σκηνές από το Grand Theft Auto. Ένας χαρακτήρας του παιχνιδιού περπατά στον δρόμο, πριν η εικόνα μεταφερθεί σε πλάνα από περισκόπιο υποβρυχίου που δείχνουν τορπίλη να καταστρέφει ιρανικό πολεμικό πλοίο. Στην οθόνη εμφανίζεται η γνωστή λέξη του παιχνιδιού: «WASTED».

Αισθητική της διαδικτυακής δεξιάς

Η χρήση τέτοιου ύφους δεν φαίνεται τυχαία. Τα τελευταία χρόνια, παρόμοια γρήγορα και επιθετικά «hype videos» έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή σε διαδικτυακούς κύκλους της αμερικανικής δεξιάς και της άκρας δεξιάς.

Πολλά από αυτά υιοθετούν μια αισθητική που συνδυάζει νοσταλγία για την ποπ κουλτούρα των δεκαετιών του 1980 και του 1990 με ένα είδος «ρετρό-φουτουρισμού»: εικόνες μιας μελλοντικής Αμερικής με αναβιωμένη βιομηχανία, οικονομική ευημερία, λιγότερη μετανάστευση και έντονη εθνική αυτοπεποίθηση.


Παρόμοια βίντεο έχουν στο παρελθόν προκαλέσει και αντιδράσεις. Το 2023, ένας συνεργάτης της καμπάνιας του κυβερνήτη της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις απολύθηκε όταν δημοσίευσε ένα φιλο-ΝτεΣάντις βίντεο με το τραγούδι της Κέιτ Μπους «Running Up That Hill», στο οποίο εμφανιζόταν και σύμβολο που έχει συνδεθεί με νεοναζιστικές οργανώσεις.

Η ρητορική του Πενταγώνου

Η έντονα πολεμική αισθητική αυτών των βίντεο συμβαδίζει και με τη ρητορική του υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ. Ο Χέγκσεθ έχει επανειλημμένα επιτεθεί στην πολιτική ορθότητα, προβάλλοντας τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ και υποσχόμενος σκληρά πλήγματα κατά του Ιράν.

Πριν ενταχθεί στην κυβέρνηση, ο πρώην τηλεοπτικός σχολιαστής και βετεράνος της Εθνοφρουράς είχε ζητήσει την απονομή χάριτος σε Αμερικανούς στρατιώτες που είχαν κατηγορηθεί ή καταδικαστεί για εγκλήματα πολέμου. Είναι επίσης γνωστός για τα τατουάζ του με σύμβολα που συνδέονται με τον εθνικισμό, όπως ο σταυρός της Ιερουσαλήμ και το σύνθημα «Deus Vult».

Σε ποιους απευθύνεται;

Η επικοινωνιακή στρατηγική πίσω από αυτά τα βίντεο φαίνεται να αποκαλύπτει και τις πολιτικές προτεραιότητες της κυβέρνησης. Το μήνυμα του Λευκού Οίκου για τον πόλεμο θεωρείται από αρκετούς αναλυτές συγκεχυμένο, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η αμερικανική κοινή γνώμη παραμένει επιφυλακτική.

Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση των NPR/PBS/Marist, μόλις το 36% των Αμερικανών δηλώνει ότι εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται τον πόλεμο ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Αντί να επιχειρεί να πείσει την πλειονότητα της κοινωνίας για την αναγκαιότητα της στρατιωτικής σύγκρουσης, η κυβέρνηση φαίνεται να εστιάζει σε ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα ενεργό κομμάτι της εκλογικής της βάσης: νεότερους και ιδιαίτερα ενεργούς διαδικτυακούς υποστηρικτές του κινήματος MAGA γένους αρσενικού. Πρόκειται για ένα κοινό που συχνά εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι στις στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό και ιδιαίτερα καχύποπτο απέναντι σε πολέμους που θυμίζουν τις συγκρούσεις της εποχής του Τζορτζ Μπους στη Μέση Ανατολή.

«Επιχείρηση Αντιπερισπασμού αρχείων Έπσταϊν»

Παρά τις προσπάθειες αυτές, οι αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι ιδιαίτερα θετικές. Πολλοί χρήστες στο X ειρωνεύτηκαν τα βίντεο για την υπερβολική και βίαιη αισθητική τους.

Ορισμένοι υποστήριξαν ότι οι ΗΠΑ λειτουργούν ως εργαλείο του Ισραήλ, ενώ άλλοι κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι εγκαταλείπει την υπόσχεση του κινήματος MAGA για πολιτική «America First».

Σε αρκετά σχόλια ο υπουργός Άμυνας αποκαλείται «GI Joke», ενώ κάποιοι πρότειναν σκωπτικά να ονομαστεί η σύγκρουση με το Ιράν «Operation Epstein Distraction (Επιχείρηση Αντιπερισπασμού αρχείων Έπσταϊν)», υπαινισσόμενοι ότι ο πόλεμος χρησιμοποιείται για να αποσπάσει την προσοχή από τις εξελίξεις γύρω από την υπόθεση του Τζέφρι Έπσταϊν.

Ένας πρώην συνεργάτης του αμερικανικού συντηρητικού think tank Heritage Foundation σχολίασε κάτω από ένα από τα βίντεο: «Αυτά τα hype edits είναι γελοία. Ο κόσμος θέλει μαζικές απελάσεις, τη νομοθετική ατζέντα που υποσχέθηκε η καμπάνια και – πάνω απ’ όλα – να μην ανοίξουν νέοι πόλεμοι».

*Με πληροφορίες από: The Guardian