Τα πάνω κάτω στη θαλάσσια μεταφορά ενεργειακών προϊόντων έχει φέρει μια εβδομάδα πολέμου στη Μέση Ανατολή, ενώ εξαιρετικά αβέβαιο είναι και το μέλλον. Και μόνο το γεγονός ότι οι ΗΠΑ επιτρέπουν στην Ινδία να εισάγει ρωσικό πετρέλαιο ακόμη και με πλοία που ανήκουν στο σκιώδη στόλο είναι χαρακτηριστικό των ανατροπών που έχουν συντελεστεί.

Το «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ -λόγω απειλών από την πλευρά του Ιράν- είναι το πιο κρίσιμο ζήτημα σύμφωνα με τον ναυλομεσιτικό οίκο Gibson.

Μέχρι να επιλυθεί αυτό το πρόβλημα, της ασφαλούς διέλευσης των πλοίων από τα Στενά, το εμπόριο προς και από τον Περσικό Κόλπο παραμένει ουσιαστικά παραλυμένο, τονίζει ο Gibson. Ο πρόεδρος Τραμπ, συνειδητοποιώντας αυτή την κατάσταση, ανακοίνωσε ένα σχέδιο σύμφωνα με το οποίο οι ΗΠΑ θα παρέχουν οικονομικά προσιτή ασφάλιση και συνοδεία πλοίων στην περιοχή, ωστόσο αυτό μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες για να υλοποιηθεί και δεν είναι βέβαιο ότι θα επιτύχει, εκτιμά ο ναυλομεσιτικός οίκος.

Τα στενά του Ορμούζ και η διάρκεια του πολέμου

Η σύγκρουση επίσης είναι απίθανο να εκτονωθεί σύντομα καθώς σύμφωνα με τον Gibson, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (US Central Command) έχει ήδη ζητήσει πόρους για τη διατήρηση των επιχειρήσεων για τουλάχιστον 100 ημέρες, κάτι που υποδηλώνει ότι δεν πρόκειται για μια βραχυπρόθεσμη εμπλοκή.

Την ίδια στιγμή, με τις τιμές του πετρελαίου να εκτοξεύονται και δεξαμενόπλοια να παραμένουν αγκυροβολημένα, η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να σπάσει το αδιέξοδο με ένα φιλόδοξο οικονομικό σχέδιο.

Ο στόχος; Να επαναφέρει τη ροή του πετρελαίου στο κρίσιμο πέρασμα των Στενών του Ορμούζ.

Οι ΗΠΑ προτείνουν ασφαλιστική «ομπρέλα» 20 δισ. δολαρίων

Σύμφωνα με το CNBC, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε ένα τεράστιο πρόγραμμα αντασφάλισης ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων για δεξαμενόπλοια και άλλα εμπορικά πλοία που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο. Το σχέδιο έχει ως βασικό στόχο να καθησυχάσει τις ναυτιλιακές εταιρείες που αποφεύγουν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ λόγω των αυξημένων κινδύνων από τον πόλεμο με το Ιράν.

Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί από την U.S. International Development Finance Corporation, η οποία θα καλύπτει πιθανές ζημιές ή απώλειες πλοίων μέχρι το συνολικό όριο των 20 δισ. δολαρίων, με κυλιόμενο μηχανισμό. Στην εφαρμογή του σχεδίου συνεργάζονται στενά τόσο το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών όσο και η στρατιωτική διοίκηση United States Central Command.

Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, η οικονομική αυτή ασπίδα θα μπορούσε να ενθαρρύνει τα πλοία να επιστρέψουν σε ένα πέρασμα που θεωρείται ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Τι συμβαίνει με το πετρέλαιο

Οι παραγωγοί πετρελαίου στην περιοχή βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Το Ιράκ αναγκάστηκε να διακόψει την παραγωγή περίπου 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως, ενώ και άλλοι παραγωγοί της περιοχής αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα καθώς οι αποθήκες γεμίζουν. Τα διυλιστήρια της περιοχής μειώνουν επίσης την παραγωγή, τόσο λόγω επιθέσεων με drones και πυραύλους όσο και λόγω έλλειψης αγοραστών για τα προϊόντα τους.

Το διυλιστήριο Ras Tanura (550 χιλιάδες βαρέλια ημερησίως) ανέστειλε τη λειτουργία του μετά από αρκετές επιθέσεις, όπως και το διυλιστήριο Sitra (405 χιλιάδες βαρέλια ημερησίως). Εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ περιορίζουν την παραγωγή, ενώ εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου στο Duqm (Ομάν), στη Φουτζάιρα και στη Musaffah (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) έχουν επίσης πληγεί.

Η αναταραχή επεκτείνεται στην Ασία, καθώς αποφασίζονται απαγορεύσεις εξαγωγών καθαρών πετρελαϊκών προϊόντων (CPP). Η Κίνα και η Ταϊλάνδη έχουν δώσει εντολή στα διυλιστήριά τους να σταματήσουν τις εξαγωγές, με την Κίνα να είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας στην περιοχή. Ένα ινδικό διυλιστήριο σταμάτησε τις εξαγωγές βενζίνης τον Μάρτιο/Απρίλιο.

Στη Νότια Κορέα, άλλο διυλιστήριο προσπαθούσε να επαναγοράσει προγραμματισμένες εξαγωγές, ενώ και άλλες μεγάλες οικονομίες εξετάζουν παρόμοια μέτρα. Παραγωγοί πετροχημικών σε όλη την Ασία και τη Μέση Ανατολή έχουν κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας (force majeure).

Η Ινδία εισάγει ρωσικό πετρέλαιο με τις ευλογίες των ΗΠΑ

Ενδεικτικό της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί είναι σύμφωνα με τον Gibson η απόφαση των ΗΠΑ να επιτρέψει στην Ινδία να εισάγει ρωσικό πετρέλαιο που βρίσκεται ήδη στη θάλασσα, ακόμη κι αν αυτό μεταφέρεται από πλοία που υπόκεινται σε κυρώσεις.

Αν η κατάσταση δεν βελτιωθεί σύντομα, η μείωση των στρατηγικών αποθεμάτων των χωρών ενδέχεται να καταστούν αναπόφευκτες, σημειώνει ο ναυλομεσιτικός οίκος.

Εκτίναξη τιμών αεροπορικών καυσίμων

Με την προσφορά πρώτων υλών και τελικών προϊόντων να φαίνεται εξαιρετικά περιορισμένη, οι τιμές των εμπορευμάτων έχουν εκτιναχθεί. Οι τιμές του καυσίμου αεροσκαφών έχουν αυξηθεί σημαντικά παγκοσμίως, με τις τιμές στην spot αγορά στη Σιγκαπούρη να καταγράφουν ιστορικό ρεκόρ την Πέμπτη και να διαπραγματεύονται πάνω από 108% υψηλότερα σε εβδομαδιαία βάση.

Οι τιμές του gasoil έχουν φτάσει σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από το 2022. Οι αυξήσεις στις τιμές του αργού πετρελαίου είναι πιο συγκρατημένες, ωστόσο εξακολουθούν να καταγράφουν άνοδο περίπου 25% μέσα στην εβδομάδα, σε επίπεδα που δεν είχαν εμφανιστεί εδώ και σχεδόν δύο χρόνια.

Οι «θεωρητικοί» ναύλοι

Η συνδυασμένη επίδραση όλων αυτών έχει οδηγήσει τους ναύλους μεταφοράς σε πολλές θαλάσσιες διαδρομές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο ναύλος στην spot αγορά για VLCC στη διαδρομή TD3C (από τον Περσικό Κόλπο προς την Κίνα) αυξήθηκε κατά 83% μέσα σε μία μόνο ημέρα, ωστόσο πολλοί από αυτούς τους ναύλους θεωρούνται «θεωρητικοί», καθώς έχουν αναφερθεί ελάχιστες — ή και καμία — πραγματικές συμφωνίες ναύλωσης.

Ορισμένοι δείκτες έχουν ήδη αρχίσει να διορθώνουν, ενώ είναι πιθανές πιο απότομες πτώσεις την επόμενη εβδομάδα εάν οι όγκοι μεταφοράς δεν αποκατασταθούν, σημειώνει ο βρετανικός ναυλομεσιτικός οίκος.

Πηγή: ot.gr