Toν 17ο αιώνα, ο βασιλιάς Ιάκωβος Δ’ διέταξε την κατάργηση της γαελικής γλώσσας για να «εκπολιτίσει» τους Χάιλαντερς, λαός της βόρειας Σκωτίας και των νησιών της, αναγκάζοντας τους αρχηγούς των φυλών να στέλνουν τους μεγαλύτερους γιους τους σε αγγλόφωνα σχολεία.

«Ο Νόμος για την Εκπαίδευση του 1872 – με τον οποίο το κράτος ανέλαβε την ευθύνη για τη σχολική εκπαίδευση – δεν προέβλεπε καμία διάταξη για τη διδασκαλία στα γαελικά, σε μια εποχή που πολλοί ομιλητές της γαελικής γλώσσας δεν μιλούσαν αγγλικά», ανέφερε ο Duncan Sneddon, λέκτορας Κελτικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, σε πρόσφατη συνέντευξή του στην Adrianne Webster του περιοδικού Dazed με αφορμή την αναβίωση της γλώσσας.

Ο νέος νόμος

Πολλούς αιώνες αργότερα, τα γαελικά φαίνεται πως κερδίζουν και πάλι έδαφος ιδίως μεταξύ των νέων: σύμφωνα με την απογραφή του 2022, 130.161 άτομα στη Σκωτία δήλωσαν ότι έχουν μερική γνώση της γαελικής γλώσσας, έναντι 87.000 το 2011.

Παράλληλα, τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, η κυβέρνηση της Σκωτίας ψήφισε νόμο που καθιερώνει επίσημα τη γαελική ως επίσημεη γλώσσα της Σκωτίας.

@niamhmackinnon answering some of your questions in scottish Gaelic and English mixed together 🫶🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 #grwm #scotland #scottishtiktok #gaelic #traditional #culture #language #fyp ♬ Romantic Classical Piano Solo – FREDERIC BOUCHAL

Όπως ανέφερε τότε το BBC, ο  νέος νόμος, τον οποίο ψήφισαν οι βουλευτές του Κοινοβουλίου της Σκωτίας, δίνει το δικαίωμα στους γονείς να ζητήσουν την ίδρυση σχολείου γαελικής γλώσσας στην περιοχή τους και έχει ως στόχο να εξασφαλίσει τη διαθεσιμότητα περισσότερων τίτλων σπουδών στη γαελική γλώσσα, ενώ η αναπληρώτρια πρωθυπουργός της Σκωτίας, Κέιτ Φόρμπς, χαρακτήρισε την απόφαση «ιστορικό ορόσημο».

Αναβίωση δια χειρός της Gen Z

Ωστόσο, παρά τις πρόσφατες εξελίξεις, τα γαελικά για χρόνια θεωρούνταν ντεμοντέ και «χωριάτικα» και συνδέθηκαν με απομονωμένες, θρησκευτικές κοινότητες και μια στερεοτυπική εικόνα της Σκωτίας – που δεν έχει καμία σχέση με τους Gen Z χρήστες/ριες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που επιζητούν να εξερευνήσουν ένα άγνωστο γλωσσολογικό πεδίο.

«Εδώ και αρκετές εκατοντάδες χρόνια, υπάρχει ένα αρκετά σταθερό μήνυμα ότι η γαελική γλώσσα είναι κάτι που εμποδίζει την πρόοδο των ανθρώπων. Αυτό αρχίζει να αλλάζει, και το μεγαλύτερο μέρος της αναγνώρισης ανήκει σε όσους μέσα στην γαελική κοινότητα έχουν εργαστεί σκληρά για να αλλάξουν τέτοιου είδους αντιλήψεις», υποστήριξε ο Sneddon μιλώντας στο Dazed.

@calummaclennan Replying to @connie first language! #scottishgaelic #gàidhlig #gaelic #scotland ♬ original sound – Calum Maclennan

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Adrianne Webster, η αλλαγή δεν ήρθε ούτε από τα πανεπιστήμια ούτε από τις κοινοβουλευτικές αίθουσες, αλλά από το διαδίκτυο. Ναι, καλά ακούσατε. Για παράδειγμα, με μια γρήγορη αναζήτηση στο TikTok, θα βρείτε τον λογαριασμό της Etta May, η οποία ανεβάζει βίντεο όπου μιλάει στα γαελικά, καθώς μας δείχνει πώς κυλούν οι ημέρες της.

Ακόμη στην παρέα της, μπορείτε να βρείτε και την Choirstaidh Iona NicArtair, μια καλλιτέχνιδα και διοργανώτρια εργαστηρίων με έδρα τη Γλασκόβη, που μιλά γαελικά και χρησιμοποιεί επίσης την πλατφόρμα της για τιμήσει τη γλώσσα και την κληρονομιά της.

Συμπερασματικά, η κελτική ταυτότητα στο σύνολο της, έχει καταφέρει να επανέλθει στη συζήτηση, με δημοφιλή συγκροτήμα όπως οι Kneecap, να έχουν φροντίσει για αυτή την αλλαγή: οι αγαπημένοι μας Ιρλανδοί ραπάρουν και στα γαελικά, καθώς όπως ανέφερε ο Mo Chora σε συνέντευξη του στους LA Times: «Είναι φυσικό για εμάς να ραπάρουμε στα ιρλανδικά, αλλά αναμειγνύουμε τις γλώσσες επειδή ζούμε σε ένα μέρος όπου οι δύο γλώσσες χρησιμοποιούνται εξίσου. Πάντα λέμε ότι αυτό σημαίνει απλώς ότι έχουμε διπλάσιες ρίμες από οποιονδήποτε ραπάρει σε μία γλώσσα».

*Με πληροφορίες από: Dazed & BBC | Κεντρική φωτογραφία θέματος: s0mhairle & calummaclennan

Ειδήσεις Σήμερα: