Η ζωή του μεγιστάνα των media, Ρούπερτ Μέρντοχ, είναι σαν να βγήκε απ’το Succession

Τι έκανε τον Ρούπερτ Μέρντοχ τον απόλυτο παίκτη των media — τον άνθρωπο που μπορούσε να τρομοκρατεί τη Fleet Street και να επηρεάζει τον Λευκό Οίκο; Ίσως όλα να ξεκίνησαν από μια σκηνή σχεδόν μυθιστορηματική: σε ένα υπερωκεάνιο με προορισμό την Ευρώπη, η μητέρα του, Λέιντι Ελίζαμπεθ Μέρντοχ, τον άρπαξε και τον πέταξε στην πισίνα για να μάθει να κολυμπά. Ο μικρός Ρούπερτ πάλευε να φτάσει στην άκρη ουρλιάζοντας. Μάθημα επιβίωσης — χωρίς προειδοποίηση.

Ο δημοσιογράφος Γκάμπριελ Σέρμαν, που έχει ασχοληθεί εκτενώς με ισχυρές προσωπικότητες της αμερικανικής πολιτικής, επιχειρεί να εξηγήσει πώς διαμορφώθηκε αυτή η φιγούρα στο βιβλίο του Bonfire of the Murdochs. Καθώς ο Μέρντοχ πλησιάζει τα 95 και το ερώτημα «ποιος έπεται;» γίνεται πιο πιεστικό, η οικογενειακή ιστορία αποκτά βαρύτητα σχεδόν τραγικής δυναστείας.

Η κληρονομιά του Σερ Κιθ και τα πρώτα μαθήματα εξουσίας

Ο πατέρας του, Σερ Κιθ Μέρντοχ, έκανε καριέρα στη Βρετανία δίπλα στον Λόρδο Νόρθκλιφ της Daily Mail, ο οποίος συνόψιζε τη συνταγή της επιτυχίας σε τρεις κατηγορίες: υγεία, σεξ, χρήμα. Με αυτή τη φιλοσοφία ο Σερ Κιθ έχτισε στην Αυστραλία μια ισχυρή εκδοτική βάση, προσφέροντας στον γιο του προνόμια, διασυνδέσεις και πρώιμη επαφή με ισχυρούς άνδρες όπως ο πρόεδρος Χάρι Τρούμαν.

Ο αιφνίδιος θάνατός του, όμως, άφησε την οικογένεια εκτεθειμένη. Χρέη, πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, μια αυτοκρατορία που συρρικνώθηκε. Για τον νεαρό Ρούπερτ, ήταν το πρώτο πραγματικό τεστ.

Η επέλαση σε τρεις ηπείρους

Από εκεί και πέρα, η πορεία ήταν επιθετική. Στην Αυστραλία απορροφούσε ανταγωνιστές. Στη Βρετανία απέκτησε τη Sun και αργότερα τους ιστορικούς Times, κίνηση που σόκαρε το κατεστημένο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εξαγορά της 20th Century Fox τον έβαλε στο κέντρο της βιομηχανίας του θεάματος — πριν πουλήσει το μεγαλύτερο κομμάτι στη Disney έναντι 71 δισ. δολαρίων το 2019.

Σήμερα, τα εναπομείναντα μέσα του —ανάμεσά τους το Fox News, που παρακολουθούσε με εμμονή ο πρόεδρος των ΗΠΑ— αποτιμώνται σε δεκάδες δισεκατομμύρια. Η επιρροή τους ξεπερνά την απλή ενημέρωση· διαμορφώνει πολιτική ατζέντα.

Ο ίδιος δεν έκρυβε ποτέ τις προθέσεις του. «Δεν ήρθα από την Αυστραλία για να μην παρεμβαίνω», είχε πει σε συνεργάτη του. Οι νυχτερινές τηλεφωνικές παρεμβάσεις και τα οργισμένα φαξ από το γιοτ του έγιναν θρύλος. Οι διευθυντές του έμαθαν να προβλέπουν τις επιθυμίες του πριν καν τις εκφράσει — μια κουλτούρα «προληπτικής συμμόρφωσης» που τον προστάτευσε πολιτικά όταν ξέσπασαν σκάνδαλα, όπως το κλείσιμο της News of the World για τις υποκλοπές.

Από «Κόκκινος Ρούπερτ» στην Μάργκαρετ Θάτσερ

Η ιδεολογία του δεν ήταν ποτέ απολύτως σταθερή. Στα νιάτα του, στην Οξφόρδη, τον φώναζαν «Κόκκινο Ρούπερτ» και διατηρούσε προτομή του Λένιν στο δωμάτιό του. Αργότερα, οι εφημερίδες του μετακινούνταν από την Μάργκαρετ Θάτσερ στον Τόνι Μπλερ, στον Ντέιβιντ Κάμερον και μετά στον Σερ Κιρ Στάρμερ. Στις ΗΠΑ, είχε στηρίξει τη Χίλαρι Κλίντον προτού ευθυγραμμιστεί με τον Ντόναλντ Τραμπ — μια σχέση γεμάτη ένταση.

Η σταθερά του ήταν μάλλον συναλλακτική: στήριξη με αντάλλαγμα επιρροή. Η εξουσία, για τον Μέρντοκ, δεν ήταν ιδεολογία· ήταν διαπραγμάτευση.

Το τέλος μιας εποχής

Καθώς μεγαλώνει, η μάχη της διαδοχής —με επίκεντρο τον Λάκλαν Μέρντοχ— θυμίζει τηλεοπτικό δράμα. Δεν είναι τυχαίο ότι η οικογένεια έχει εμπνεύσει σειρές και μυθιστορήματα. Ο ίδιος, πάντως, έχει δηλώσει πως σκοπεύει να «τον βγάλουν από το γραφείο με φορείο».

Το βιβλίο του Γκάμπριελ Σέρμαν δεν αποκαλύπτει απαραίτητα άγνωστα σκάνδαλα. Σηματοδοτεί, όμως, κάτι ευρύτερο: το τέλος της εποχής των μεγιστάνων που καθόριζαν τη γραμμή από το τηλέφωνο ή από ένα οργισμένο φαξ. Σήμερα, την επιρροή ασκούν αλγόριθμοι και πλατφόρμες.

Για καλό ή για κακό, ο Ρούπερτ Μέρντοχ ίσως να είναι ο τελευταίος «βαρόνος» των ειδήσεων.

*Με πληροφορίες από: The Economist