«Τι σημαίνει για σένα το τραγούδι;», την είχε ρωτήσει η Μαρία Κάλλας, πριν ακόμα η Νάνα Μούσχουρη φύγει από την Ελλάδα, όταν εργαζόταν σε αθηναϊκό κέντρο, στο πλευρό του Γιάννη Σπάρτακου.

«Προσπαθώ να εκφράσω τη συγκίνησή μου», της είχε απαντήσει. «Θα ήθελα να μ’ αγαπήσουν, να βρω μια θέση στη ζωή».

Στις 13 Φεβρουαρίου 2026, η σκηνή των Victoires de la Musique, των μουσικών βραβείων της χώρας, αποθεώνει την Ελληνίδα Νάνα Μούσχουρη που αγαπήθηκε, βρήκε θέση, έγινε η φωνή της ίδιας της Ευρώπης.

Η ανακοίνωση της απονομής της τιμητικής διάκρισης στα γαλλικά Grammy έρχεται να επιβεβαιώσει πως η ακτινοβολία της παραμένει αλώβητη από τον χρόνο, συνδέοντας τη νοσταλγία του παρελθόντος με τη δυναμική των σύγχρονων ψηφιακών πλατφορμών.

Επίσημα η 13η Φεβρουαρίου 2026 θα καταγραφεί ως η ημερομηνία που η Γαλλία έδωσε τα «κλειδιά» της μουσικής της ιστορίας στη Νάνα Μούσχουρη.

Στην 41η τελετή των Victoires de la Musique, η 91χρονη πλέον καλλιτέχνις θα τιμηθεί με μια ιστορική διάκριση για τον πολιτισμό της χώρας. Δικαίως, άλλωστε η γεννημένη στην Κρήτη Μούσχουρη, όσο και αν επιμένει να λέει σε συνεντέυξεις της πως όχι, δεν είμαι μύθος,  υπήρξε η ενσάρκωση της ευρωπαϊκής κοινής μνήμης.

Η απόφαση της γαλλικής τηλεόρασης να την τιμήσει σε αυτή την ηλικία είναι και μια πράξη διάσωσης της συλλογικής πολιτιστικής ταυτότητας, αναγνωρίζοντας μια πορεία που συνδέθηκε άρρηκτα με τη γαλλική κουλτούρα σημειώνει η Le Parisien.

Το 2024, λίγο πριν συμπληρώσει τα 90 της χρόνια, η Νάνα Μούσχουρη έλαβε μια απόφαση που σπάνια συναντάται στο καλλιτεχνικό στερέωμα: να αποσυρθεί οριστικά από τη σκηνή.

Σε συνέντευξή της η Μούσχουρη εξήγησε πως η αποχώρησή της δεν ήταν ζήτημα κόπωσης, αλλά καλλιτεχνικής ηθικής.

«Θα δώσω μερικές ακόμα παραστάσεις και μετά αυτό θα είναι όλο. Νομίζω πως έχω κάνει αρκετά. Δεν μπορώ να προσποιούμαι τη νέα γυναίκα. Δεν θέλω να στεναχωρήσω τους ανθρώπους. Δεν έχω το δικαίωμα να ανέβω στη σκηνή και να μην τραγουδήσω καλά, ακόμη κι αν το κοινό με χειροκροτήσει γι΄αυτό» είπε στο Spiegel η γεννημένη στα Χανιά τραγουδίστρια που κατέκτησε μια χώρα, μετά ακόμη μία, μετά μια ήπειρο και μετά ολόκληρο τον κόσμο.

«Μόνο όταν τραγουδούσα, οι άλλοι με άκουγαν και ξεχνούσαν τις προκαταλήψεις τους ή τις προσδοκίες που είχαν από μένα»

Η Ιωάννα, γεννημένη στις 13 Οκτωβρίου 1934 κυκλοφόρησε περίπου 450 άλμπουμ σε τουλάχιστον δεκατρείς γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών, γαλλικών, αγγλικών, γερμανικών, ολλανδικών, πορτογαλικών, ιταλικών, ιαπωνικών, ισπανικών, εβραϊκών, ουαλικών, κινεζικών και κορσικανικών.

Καθιερώθηκε εκτός ελληνικών συνόρων με το τραγούδι Τhe White Rose of Athens το οποίο ηχογραφήθηκε αρχικά στα γερμανικά ως Weiße Rosen aus Athen, μια διασκευή του ελληνικού τραγουδιού της Σαν Σφυρίξεις Τρεις Φορές του μέντορα Μάνου Χατζιδάκι. Αυτός ήταν και πρώτος δίσκος της που πούλησε πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα.

Η αρχή είχε γίνει. Το 1963, εκπροσώπησε το Λουξεμβούργο στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision με το τραγούδι À Force de Prier, τερματίζοντας όγδοη.

Η φιλία της με τον συνθέτη Mισέλ Λεγκράν οδήγησε στην ηχογράφηση από τη Μούσχουρη του τραγουδιού της υποψήφιας για Όσκαρ ταινίας Οι Ομπρέλες του Χερβούργου ενώ από το 1968 έως το 1976, παρουσίασε τη δική της τηλεοπτική εκπομπή, που παρήχθη από το BBC, με τίτλο Presenting Nana Mouskouri.

Η δημοτικότητά της ως πολύγλωσση τηλεοπτική προσωπικότητα και η ξεχωριστή της εικόνα, χάρη στα ασυνήθιστα, τότε, χαρακτηριστικά γυαλιά με μαύρο σκελετό που έγιναν και σήμα κατατεθέν της, την ανέδειξαν σε διεθνές μουσικό φαινόμενο.

Οι αριθμοί το επιβεβαιώνουν. Η Μούσχουρη έχει ηχογραφήσει πάνω από 1.500 τραγούδια σε μια καριέρα έξι δεκαετιών.

Η Νάνα Μούσχουρη που ο Μάνος Χατζιδάκις προστάτεψε ως παιδί του είναι αναντικατάστατη. «Δεν θα υπάρξει ποτέ κανείς που θα τραγουδήσει το Χάρτινο το Φεγγαράκι με την ίδια απόλυτη αλήθεια» είχε πει ο Γκάτσος για αυτήν

Mε τον προστάτη και «πατέρα» της Μάνο Χατζιδάκι

Η Νάνα Μούσχουρη στο Μόντε Κάρλο, ένα ρόδο ανάμεσα σε ρόδα

Με τον Νίκο Γκάτσο. Τον «σοφό» όπως έλεγε άνδρα που την υποδέχθηκε στην ιστορικη παρέα του Φλόκα

Η χαρακτηριστική χροιά της έγινε η προσωπική της σφραγίδα στην παγκόσμια μουσική σκηνή, ταυτίστηκε με μια μακρά παρουσία στον χώρο της ανθρωπιστικής δράσης, ως πρέσβειρα καλής θέλησης της UNICEF και αρνήθηκε να κάνει την παραμικρή παραχώρηση στη φωνητική της ακρίβεια, επιλέγοντας να μείνει στη μνήμη του κοινού ως η απόλυτη ερμηνεύτρια και όχι ως μια σκιά του εαυτού της.

Ενώ η ίδια έχει αποσυρθεί από τα φώτα της δημοσιότητας, η τεχνολογία και η σύγχρονη μυθοπλασία είχαν άλλα σχέδια για το ρεπερτόριό της.

Τον Φεβρουάριο του 2025, μια γερμανική σειρά στο Netflix λειτούργησε ως καταλύτης, κάνοντας το τραγούδι Guten Morgen Sonnenschein ξανά viral.

Μια νέα γενιά ακροατών ανακαλύπτει τη Μούσχουρη επιβεβαιώνοντας πως είναι μια καλλιτέχνιδα-φαινόμενο. Η αύξηση των ακροάσεων στις ψηφιακές πλατφόρμες το 2025 ήταν η τελική απόδειξη πως η κληρονομιά της δεν αφορά μόνο τους νοσταλγούς, αλλά παραμένει μια ζωντανή, παλλόμενη πραγματικότητα.

@minosemi #NanaMouskouri #GutenMorgenSonnenschein #Cassandra #Netflix #fy @universalmusicfr @NetflixFR ♬ Guten Morgen Sonnenschein – Nana Mouskouri

Αν και η καρδιά της παραμένει ελληνική, η καριέρα της Νάνας Μούσχουρη στη Γαλλία υπήρξε ο κεντρικός πυλώνας της διεθνούς της καταξίωσης.

Αυτό απέδειξε και πρόσφατα, όταν συμμετείχε στις 8 Μαΐου 2025 στους εορτασμούς για τα 80 χρόνια από τη λήξη του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη με μια εμφάνιση που έγινε κομμάτι της ιστορίας της Γηραιάς Ηπείρου.

H Μούσχουρη τραγούδησε στη Συναυλία Ειρήνης (Le Concert de la Paix) που δόθηκε στην Αψίδα του Θριάμβου το Je Chante Avec Toi Liberté, ένα από τα πιο εμβληματικά τραγούδια της Νάνας Μούσχουρη, που κυκλοφόρησε το 1981 με το album της Qu’il Est Loin L’Amour και η μελωδία του βασίζεται στο γνωστό χορωδιακό Va, Pensiero από την όπερα Nabucco του Giuseppe Verdi.

Ένας ύμνος στην ελευθερία, την αλήθεια και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, με έντονο συμβολισμό και πανανθρώπινο μήνυμα το κομμάτι έχει μεταφραστεί και ερμηνευτεί από τη Μούσχουρη σε πολλές γλώσσες -Song for Liberty στα αγγλικά, Lied der Freiheit στα γερμανικά, Libertad στα ισπανικά ή Liberdade στα πορτογαλικά- επιβεβαιώνοντας τη διεθνή του απήχηση ενώ στη Γαλλία ξεπέρασε τις 500.000 πωλήσεις, και έγινε ένα από τα πιο αγαπημένα κομμάτια της καλλιτέχνιδας.

«Νομίζω πως έχω κάνει αρκετά. Δεν μπορώ να προσποιούμαι τη νέα γυναίκα. Δεν θέλω να στεναχωρήσω τους ανθρώπους. Δεν έχω το δικαίωμα να ανέβω στη σκηνή και να μην τραγουδήσω καλά, ακόμη κι αν το κοινό με χειροκροτήσει γι΄αυτό»

Το κομμάτι της Μούσχουρη έχει χρησιμοποιηθεί σε πολλές κοινωνικές και πολιτικές εκδηλώσεις ως σύμβολο αγώνα και ελπίδας ενώ η εμφάνιση της είχε ένα ακόμη συμβολισμό. Η Μούσχουρη είναι η μοναδική από όλους τους συμμετέχοντες/ουσες της εκδήλωσης η οποία είχε ζήσει τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, ως μικρό κορίτσι στις γειτονιές του Κουκακίου και στα καταφύγια του Φιξ.

Η σχέση της με το γαλλόφωνο κοινό που ξεκίνησε δειλά το 1961 προσδίδει ένα συμβολικό βάθος στην τελετή επισημαίνει η Le Monde.

Η τιμητική διάκριση Victoire d’honneur αποτελεί την απόλυτη θεσμική αναγνώριση, σφραγίζοντας μια καριέρα που υπήρξε υπόδειγμα πειθαρχίας και κομψότητας μέχρι την τελευταία υπόκλιση.

Η διαδρομή της Νάνας Μούσχουρη δεν ήταν στρωμένη με ροδοπέταλα. Παιδί του πολέμου και της Κατοχής, έμαθε το θάρρος μέσα στα καταφύγια, έμαθε την επιμονή μέσα στο σκοτάδι.

Αν και απέτυχε δύο φορές στις εξετάσεις της Ραδιοφωνίας η Μούσχουρη επέμεινε, έγινε ένα μάλλον άχαρο κορίτσι στη δεκαετίας του ’50 που τραγουδούσε τζαζ με την Ορχήστρα Ελαφράς Μουσικής του ΕΙΡ και μετά; Έγινε μύθος.

Η Μούσχουρη κέρδισε διεθνή αναγνώριση, μοιράστηκε τα τσαρτς με άλλους μύθους, συνεργάστηκε με τους Λεγκράν, Ζορζ Μπρασένς, Κουίνσι Τζόουνς και Χάρι Μπελαφόντε, συναντήθηκε δημιουργικά με τον Λέοναρντ Κοέν, την Τζόαν Μπαέζ ή τον Μπομπ Ντίλαν και πάντα φορούσε τα γυαλιά της. Την πανοπλία της απέναντι σε μια βιομηχανία που την ήθελε προϊόν.

Η Νάνα Μούσχουρη που ο Μάνος Χατζιδάκις προστάτεψε ως παιδί του είναι αναντικατάστατη. «Δεν θα υπάρξει ποτέ κανείς που θα τραγουδήσει το Χάρτινο το Φεγγαράκι με την ίδια απόλυτη αλήθεια» είχε πει ο Γκάτσος για αυτήν.

Είχε μόνο δίκιο.

@nana_mouskouri_fanpage Nana Mouskouri à la conférence pour le centenaire de la naissance de Manos Hadjidakis (paris-sorbone), le 22 novembre 2025 #nanamouskouri ♬ son original – Nana Mouskouri fan page

Φέτος, στα 91 της χρόνια, η Νάνα Μούσχουρη ετοιμάζεται να χειροκροτηθεί σε μια βραδιά που κρυσταλλώνει την μετεωρική άνοδο, τη διαγενεακή απήχηση και την αμείωτη επιρροή της.

Τα Victoires de la Musique γιορτάζουν μια σπάνια ενσάρκωση του ευρωπαϊκού τραγουδιού, μια γυναίκα που δεν επιδίωξε ποτέ την επίδειξη χτίζοντας ακέραια μια καριέρα βασισμένη στην πειθαρχία και τη συνέπεια, μια ιστορία που θέλει να εναντιωθεί στο πέρασμα του χρόνου.

Φέτος, στα 91 της χρόνια, η Νάνα Μούσχουρη ετοιμάζεται να χειροκροτηθεί σε μια βραδιά που κρυσταλλώνει την μετεωρική άνοδο, τη διαγενεακή απήχηση και την αμείωτη δημοφιλία και επιρροή της

Αυτό το βραβείο σηματοδοτεί την πλήρη θεσμική αναγνώριση και σφραγίζει μια νομιμότητα που έχει ήδη αποκτηθεί από το κοινό. Η Νάνα Μούσχουρη υπενθυμίζει ότι η μουσική έχει να κάνει με την ειλικρίνεια.

«Ως παιδί φοβόμουν τον κόσμο γύρω μου. Ήμαστε φτωχοί, δεν ήμουν και τόσο όμορφη και είχα κόμπλεξ κατωτερότητας. Μόνο όταν τραγουδούσα, οι άλλοι με άκουγαν και ξεχνούσαν τις προκαταλήψεις τους ή τις προσδοκίες που είχαν από μένα. Μόνο τότε ένιωθα κορίτσι και αργότερα γυναίκα. Όλα τα χρόνια που βρισκόμουν πάνω στη σκηνή ήταν ένα είδος ψυχανάλυσης για μένα. Η σκηνή ήταν το μέρος όπου έμαθα να αποδέχομαι τους φόβους μου» είχε πει.

Ο χρόνος θα δείξει πώς αυτή η αναγνώριση θα επηρεάσει τις μελλοντικές γενιές. Για άλλη μια φορά, μόνο ο χρόνος θα δείξει. Αυτός ο χρόνος που ποτέ, στιγμή, δεν την πρόδωσε.