Η ΕΕ αγωνίζεται να απεξαρτηθεί από την Κίνα και τις χώρες του παγκόσμιου Νότου όσον αφορά τα κρίσιμα ορυκτά και τα σπάνια γαιώδη στοιχεία που απαιτούνται για την κατασκευή προϊόντων όπως τα smartphone, οι ανεμογεννήτριες και τα στρατιωτικά αεροσκάφη.

Μια καταδικαστική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) στο Λουξεμβούργο διαπίστωσε ότι οι στόχοι της Ένωσης για το 2030 ήταν «απραγματοποίητοι» λόγω της έλλειψης προόδου στην εγχώρια παραγωγή, εξευγενισμό και ανακύκλωση.

«Είναι επομένως ζωτικής σημασίας για την ΕΕ να ενισχύσει τη δράση της και να μειώσει την ευπάθειά της σε αυτόν τον τομέα», δήλωσε η Κέιτ Πέντους- Ροσιμάνους, μέλος του ΕΕΣ υπεύθυνος για τον έλεγχο.

Μεγάλα λόγια, μικρές πράξεις

Σύμφωνα με τον Guardian, η έκθεση, η οποία εξετάζει την ικανότητα της ΕΕ να επιτύχει τον στόχο της για 42,5% της ενέργειας να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές το 2030, αποκαλύπτει ένα χάσμα μεταξύ ρητορικής και πραγματικότητας.

Σε ένα από τα πιο καταδικαστικά συμπεράσματα, σημειώνεται ότι όχι μόνο η εξόρυξη και η εξερεύνηση είναι «υποανάπτυκτες» στην ΕΕ, αλλά «ακόμη και όταν εντοπίζονται νέα κοιτάσματα, μπορεί να χρειαστούν 20 χρόνια για να τεθεί σε λειτουργία ένα εξορυκτικό έργο της ΕΕ».

«Αυτό καθιστά δύσκολο να φανταστεί κανείς οποιαδήποτε συγκεκριμένη συμβολή έως την προθεσμία του 2030», σημειώνεται στην έκθεση.

Αυτό συμβαίνει καθώς ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, συμφώνησε να επιταχύνει τη συνεργασία με την Ιαπωνία σε θέματα κρίσιμων ορυκτών κατά τη διάρκεια συνομιλιών στο Τόκιο το Σάββατο με την ομόλογό του, Σαναέ Τακαΐτσι.

Ο Μάρκο Ρούμπιο, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, συγκάλεσε μια σύνοδο κορυφής περίπου 20 χωρών στην Ουάσιγκτον την Τετάρτη για να συντονίσει τη διαφοροποίηση των προμηθειών ορυκτών, συμπεριλαμβανομένων του λιθίου, του νικελίου, του κοβαλτίου, του χαλκού και των σπάνιων γαιών που απαιτούνται για ηλιακούς συλλέκτες, ανεμογεννήτριες και μπαταρίες αυτοκινήτων.

Η σύνοδος κορυφής θεωρείται ένα βήμα για την αποκατάσταση των διατλαντικών σχέσεων που έχουν διαρραγεί μετά από ένα χρόνο συγκρούσεων με τον Ντόναλντ Τραμπ και για την προετοιμασία του εδάφους για άλλες συμμαχίες που θα βοηθήσουν τις χώρες να μειώσουν τον κίνδυνο από την Κίνα.

Μία εξαρτημένη βιομηχανία

Ένας χάρτης των προμηθευτών δείχνει την εξάρτηση από την Ανατολή, ιδιαίτερα την Κίνα και τη Ρωσία, που προμηθεύουν το 29% του νικελίου που χρησιμοποιείται στους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας και της αεροδιαστημικής.

Η ΕΕ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για επτά από τα 26 ορυκτά που μελετήθηκαν, εισάγοντας: το 97% του μαγνησίου της, το οποίο χρησιμοποιείται στην παραγωγή υδρογόνου, το 71% του γαλλίου, που χρησιμοποιείται σε smartphones και δορυφορικές επικοινωνίες, και το 31% του βολφραμίου, που χρησιμοποιείται στη γεώτρηση και την εξόρυξη.

Όσον αφορά τις σπάνιες γαίες, η Κίνα ελέγχει μεταξύ 69% και 74% έξι σημαντικών σπάνιων γαιών, συμπεριλαμβανομένων δύο ορυκτών – νεοδύμιο και πρασεοδύμιο – τα οποία είναι απαραίτητα για την κατασκευή μόνιμων μαγνητών που χρησιμοποιούνται σε όλα, από συστήματα κλειδώματος αυτοκινήτων έως πόρτες ψυγείων και ανεμογεννήτριες.

Οι Βρυξέλλες έχουν αποκαλύψει στο παρελθόν ότι από τις 20.000 τόνους μόνιμων μαγνητών που χρησιμοποίησε η βιομηχανία της ΕΕ το 2024, οι 17.000 τόνοι προήλθαν από την Κίνα.

Το λίθιο, που είναι επίσης απαραίτητο για τις μπαταρίες αυτοκινήτων, προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από τη Χιλή, ενώ η Τουρκία προμηθεύει το 99% του βορίου, που χρησιμοποιείται σε ηλιακούς συλλέκτες, σύμφωνα με τα ευρήματα του ECA.

Είναι η ΕΕ καταδικασμένη;

«Πολλά στρατηγικά έργα θα δυσκολευτούν να εξασφαλίσουν τον εφοδιασμό τους με κρίσιμες πρώτες ύλες έως το 2030», δήλωσε η ΕΛΓΚ, σημειώνοντας ότι «η ΕΕ ενδέχεται να παγιδευτεί σε έναν φαύλο κύκλο».

«Χωρίς κρίσιμες πρώτες ύλες, δεν θα υπάρξει ενεργειακή μετάβαση, ανταγωνιστικότητα και στρατηγική αυτονομία. Δυστυχώς, σήμερα εξαρτόμαστε επικίνδυνα από μια χούφτα χώρες εκτός της ΕΕ για την προμήθεια αυτών των υλικών», δήλωσε η Πέντους-Ροσιμάνους.

Η έκθεση δημοσιεύθηκε την ώρα που ο επίτροπος Βιομηχανίας της ΕΕ Στεφάν Σουζουρνέ δήλωσε ότι η Ευρώπη είναι «καταδικασμένη να είναι απλώς ένα πεδίο δράσης για τους ανταγωνιστές της», εκτός αν αναπτύξει «μια φιλόδοξη, αποτελεσματική και ρεαλιστική βιομηχανική πολιτική».

Η ΕΛΓΚ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «οι προσπάθειες για τη διαφοροποίηση των εισαγωγών δεν έχουν ακόμη αποφέρει απτά αποτελέσματα», σημειώνοντας ότι οι συνεργασίες με επτά χώρες που έχουν κακή διακυβέρνηση οδήγησαν σε μείωση των προμηθειών αντί για αύξηση μεταξύ 2020 και 2024.

Από τα 26 κύρια κρίσιμα ορυκτά, τα 10 εισάγονται εξ ολοκλήρου, ενώ κανένα από τα 17 μέταλλα σπάνιων γαιών δεν εξορύσσεται στην Ένωση. Η ανακύκλωση επίσης υστερεί: μόνο 16 κρίσιμες πρώτες ύλες ανακυκλώνονται στην Ένωση.

Ειδήσεις Σήμερα: