O Ντέιβιντ Μπόουι, μακριά από τα κλισέ του ροκ σταρ αναδεικνύεται ως ένας σύγχρονος προφήτης που προέβλεψε το χάος των καιρών μαςμέσα από τις σελίδες της νέας βιογραφίας David Bowie and the Search for Life, Death and God.

Παράλληλα, υποστηρίζει ο Πίτερ Όρμεροντ, ο Μπόουι αναζητούσε το θείο μέσα από την άρνηση και τον απόλυτο έρωτα για τη ζωή.

Είναι κοινός τόπος ανάμεσα στους θαυμαστές να λένε πως όλα άρχισαν να πηγαίνουν στραβά στον κόσμο μετά τον θάνατο του Ντέιβιντ Μπόουι το 2016. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σκοτεινή: ο Μπόουι δεν ήταν ο τελευταίος υπερασπιστής μιας τάξης που κατέρρευσε, αλλά ο προφήτης του χάους που την αντικατέστησε.

Στα τελευταία του χρόνια ο Μπόουι αντιλαμβανόταν πως μπαίνουμε σε καιρούς γεμάτους προκλήσεις, καταρρεύσεις και θρυμματισμούς. Ο Μπόουι διέγνωσε έγκαιρα όχι την υπόσχεση του διαδικτύου, αλλά την απειλητική επέλαση του. Ο κόσμος του, από το Space Oddity μέχρι το Blackstar, ήταν πάντα ένας κόσμος που φλεγόταν ή πνιγόταν. Όπως φώναζε ήδη από την εποχή του Diamond Dogs, «αυτό δεν είναι rock ‘n’ roll, είναι γενοκτονία».

Το βιβλίο του Πίτερ Όρμεροντ εξετάζει τη ζωή και το έργο του Ντέιβιντ Μπόουι μέσα από το πρίσμα της θρησκείας, μια προσέγγιση που αποδεικνύεται εξαιρετικά εύστοχη.

Ο Μπόουι υπήρξε στην ουσία του ένας θρησκευτικός καλλιτέχνης. Η διαδρομή του ξεκίνησε από τη χορωδία της αγγλικανικής εκκλησίας του Αγίου Μάρκου στο Μπρόμλεϊ, πέρασε από τη βαθιά εμβάθυνση στον Θιβετιανό Βουδισμό στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και φλέρταρε με τον αποκρυφισμό του Άλιστερ Κρόουλι.

Ο Όρμεροντ αναλύει αυτές τις πνευματικές ανησυχίες με καθηλωτική πρόζα, υπογραμμίζει στο άρθρο του για τον The Guardian o Simon Critchley. H τέχνη του Μπόουι δεν ήταν απλώς μουσική, αλλά μια διαρκής αναζήτηση για αυτό που ο ίδιος αποκαλούσε «τρομερό μυστήριο», αυτό που αφορά στην παροδικότητα και τον θάνατο.

Η ανάλυση του Όρμεροντ απογειώνεται όταν εξετάζει τα τελευταία έργα του καλλιτέχνη, όπως το Heathen, το The Next Day και το εμβληματικό Blackstar.

Σε αυτά τα άλμπουμ, ο Ντέιβιντ Μπόουι αντιμετωπίζεται ως ένα ιερό κείμενο που απαιτεί προσεκτική ανάγνωση.

Για μεγάλο μέρος της ζωής του, το έργο του σημαδεύτηκε από μια επώδυνη απομόνωση και μια αδυναμία να αγαπήσει, η οποία εκφραζόταν ως μια σπαρακτική νοσταλγία.

Ευτυχώς, βρήκε τελικά την αγάπη στην απλότητα της οικογενειακής ζωής, μια εμπειρία που συνέπεσε με τη διαδικασία της γήρανσης και της αποδοχής του τέλους.

Όταν ρωτήθηκε αν ακολουθεί κάποια θρησκευτική πρακτική, ο Μπόουι απάντησε με αφοπλιστική ειλικρίνεια: «Τη ζωή. Αγαπώ τη ζωή πάρα πολύ».

Όπως επισημαίνει ο Όρμεροντ, υπάρχει μια αποφατική διάσταση στην τέχνη του Μπόουι – δηλαδή, μια επίμονη τάση να αρνείται οτιδήποτε οριστικό (ούτε αυτό, ούτε εκείνο, ούτε και το άλλο).

Αυτό είναι εμφανές σε όλο το έργο του. Στο τελευταίο του τραγούδι, το τελευταίο κομμάτι του Blackstar, I Can’t Give Everything Away, ο Μπόουι βουλιάζει με βαθύ συναίσθημα στην άρνηση. «Λέω όχι, αλλά εννοώ ναι / Αυτό είναι το μόνο που εννοούσα πάντα / Αυτό είναι το μήνυμα που έστειλα» [ Saying no but meaning yes / This is all I ever meant / That’s the message that I sent] λέει. Για τον συγγραφέα και δημοσιογράφο Όρμεροντ ο Μπόουι θυμίζει μεσαιωνικούς χριστιανικούς μυστικιστές, θυμίζει τη Γαλλίδα Μαργκερίτ Πορέτ, που καταδικάστηκε ως αιρετικής και κάηκε στην πυρά στο Παρίσι το 1310.

Η δεύτερη εντυπωσιακή διαπίστωση αφορά τον σχεδόν νεο-μεσαιωνικό τρόπο που εμείς, οι θαυμαστές, ακροατές και οπαδοί του, προσεγγίζουμε το φαινόμενο Μπόουι σήμερα.

Ο Μπόουι δεν ήταν κάποιος μεσσίας-θεός του ροκ (αν και έπαιξε αυτόν τον ρόλο με την περσόνα του Ziggy). Αλλά λειτουργούσε ως ένα είδος αγίου, και είναι ακαταμάχητα δελεαστικό να βλέπεις το εξαιρετικό αρχείο του στο V&A East ως μια τεράστια λειψανοθήκη που εμπνέει την πιο μεσαιωνική από τις πρακτικές: το προσκύνημα.

Για τον Όρμεροντ που θεωρεί τον εαυτό του προσηλυτισμένο στη θρησκεία του Μπόουι, η ακρόαση των έργων του είναι σαν να πηγαίνει στην εκκλησία. Η θρησκεία δεν έχει επηρεάσει απλώς τη δημιουργία του Μπόουι –είναι η μουσική του, είναι αυτό το σύνολο μελωδιών και λέξεων που συνθέτουν μια ανώτερη, σχεδόν μεταφυσική εμπειρία ακρόασης.

Το βιβλίο David Bowie and the Search for Life, Death and God κυκλοφορεί στα αγγλικά από τις εκδόσεις Bloomsbury Continuum.

Ειδήσεις Σήμερα: