H τρίτη Δευτέρα του Ιανουαρίου έχει βαφτιστεί Blue Monday (Μπλε Δευτέρα) και θεωρείται η «πιο καταθλιπτική ημέρα του χρόνου». Στο ερώτημα «από ποιον, πότε και γιατί» η απάντηση είναι ότι νονός της Μπλε Δευτέρας είναι ο Εγγλέζος καθηγητής ψυχολογίας Κρις Άρναλ, τα βαφτίσια έγιναν το 2005 και πιθανότερο κίνητρο είναι το εμπορικό κέρδος. Ο συγκεκριμένος επιστήμονας και ερευνητής σε πανεπιστημιακή κλινική, υπέγραψε τη «μελέτη» για λογαριασμό μεγάλου ταξιδιωτικού πρακτορείου, στο πλαίσιο καμπάνιας που διαφήμιζε πακέτα διακοπών ως αντίδοτο στην κατάθλιψη. Ο ίδιος συνεργάστηκε επίσης με την αεροπορική εταιρεία Virgin Atlantic και τη Virgin Travel, προτείνοντας ταξίδια σε ηλιόλουστους προορισμούς, ως μέσο καταπολέμησης των «χειμωνιάτικων μπλουζ»

Το διαφημιστικό κόλπο πίσω από τη Blue Monday

Η καμπάνια της Blue Monday – και άλλες αντίστοιχες που ακολούθησαν –  πόνταρε στο ότι οι πελάτες-καταναλωτές είναι πιθανό να κλείσουν εισιτήρια για αποδράσεις σε εξωτικούς παραδείσους, όταν γύρω τους έχει μουντάδα και η διάθεσή τους είναι πεσμένη. Γενικά οι κάτοικοι του δυτικού κόσμου ή του λεγόμενου «Παγκόσμιου Βορρά» (όπως ονομάζονται σχηματικά οι πιο ισχυρές οικονομίες), τείνουν να προγραμματίζουν τα ταξίδια τους από τις αρχές κάθε έτους. Γι’αυτό και η Βlue Monday χρησιμοποιήθηκε ως «κράχτης» για τις διαφημιστικές εκστρατείες των ταξιδιωτικών πρακτόρων.

Μολονότι η θεωρία της Μπλε Δευτέρας έχει καταρριφθεί, ο μύθος της αντέχει στον χρόνο. Ο Γενάρης είναι ούτως ή άλλως μάλλον στενάχωρος μήνας και η Δευτέρα δεν είναι και η πιο χαρούμενη μέρα της εβδομάδας. Γι’αυτό και τον τίτλο της Blue Monday διεκδικούν εξίσου επάξια η δεύτερη και η τέταρτη Δευτέρα του Γενάρη (η πρώτη εξαιρείται, λόγω γιορτών).

H εξίσωση της θλίψης

Η ψευτο-εξίσωση της θλίψης, λαμβάνει υπόψιν παράγοντες όπως ο καιρός, που είναι συνήθως κρύος και βροχερός στο Βόρειο Ημισφαίριο, οι παρενέργειες από την κραιπάλη των Χριστουγέννων, που σου έχουν κληρονομήσει έξτρα έξοδα και πιθανόν έξτρα κιλά ή νεύρα από την υπερκατανάλωση γλυκών, φαγητού και αλκοόλ. Επιβαρυντικός παράγοντας είναι η απόσταση από την επόμενη μισθοδοσία (το ένα στα δύο ελληνικά νοικοκυριά έχουν ήδη ξοδέψει το μηνιάτικο), το ότι νυχτώνει νωρίς, αλλά και η αίσθηση ματαίωσης, αφού οι περισσότεροι έχουν αθετήσει τις επετειακές αποφάσεις του νέου έτους (θα χάσω βάρος, θα πηγαίνω γυμναστήριο, θα διαβάζω βιβλία κ.λπ)

Οι καλοί Σαμαρείτες, βράζουν τσάι η καφέ, ως αντίδοτο στην κατάθλιψη της Blue Monday

Τι κάνουν οι «Καλοί Σαμαρείτες»

Στην Αγγλία, που γεννήθηκε η θεωρία της Βlue Monday, η οργάνωση των Σαμαρειτών (Samaritans), προτρέπει γείτονες, αφεντικά, εργαζόμενους, οικογένειες φίλους και γνωστούς, την τρίτη Δευτέρα του Γενάρη ή και οποιαδήποτε άλλη Δευτέρα να οργανώσουν «Brew Monday». Κοινώς να βράσουν κούπες με ροφήματα, απευθύνοντας ομαδικές προσκλήσεις για τσάι και συμπάθεια ή καφέ και κουλουράκια, ως αντίδοτο στη θλίψη.

Οι Σαμαρείτες είναι μία από τις παλιότερες φιλανθρωπικές οργανώσεις και προσφέρουν  ψυχολογική υποστήριξη σε άτομα που υποφέρουν από αρνητικές σκέψεις ή αυτοκτονικό ιδεασμό (να μη συγχέονται με τους Έλληνες Εθελοντές Σαμαρείτες-Διασώστες του Ερυθρού Σταυρού).

Μήπως να λανσάρουμε τη Μπυρο-Δευτέρα;

Για μας τους Έλληνες η ιδέα να πάμε για τσάι τη Δευτέρα ακούγεται από μόνη της καταθλιπτική ή ξεκάρφωτη. Θα μπορούσε να αντικατασταθεί από «τσιπουρο-Δευτέρα» ή «μπυρο-Δευτέρα», αλλά κι αυτή θα οδηγούσε σε Τρίτη με hangover. Οι εγγλέζοι Σαμαρείτες πάντως, παραδέχονται ότι η Blue Monday είναι μια κατασκευή, και ότι μπορεί κάποιος να νιώθει πεσμένος οποιαδήποτε άλλη Δευτέρα του μήνα – ή και Σάββατο ή και Κυριακή. Δράττονται ωστόσο της ευκαιρίας να θυμίσουν τα οφέλη της «ενεργητικής ακρόασης» και το πόσο μεγάλη σημασία έχει να θυμίσεις στον άλλο-η, ότι νοιάζεσαι και να μοιραστείτε τα νέα σας πάνω από μια αχνιστή κούπα. Κι επειδή το άγχος και η κατάθλιψη θερίζουν και στους χώρους εργασίας, οι Σαμαρείτες προσκαλούν τις επιχειρήσεις να βράσουν ζεστά ροφήματα για τους εργαζόμενους, για να συσφίξουν τους δεσμούς τους και να ενισχύσουν την εργασιακή υγεία και ευεξία.