ΕΕ: Προσωρινή συμφωνία για το μέλλον της ΚΑΠ

Εν αναμονή της έγκρισης των υπουργών Γεωργίας της ΕΕ κατά την Σύνοδο του Συμβουλίου που ξεκινά σήμερα 28 Ιουνίου και ολοκληρώνεται αύριο 29 Ιουνίου στο Λουξεμβούρο βρίσκεται η προσωρινή συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που κατέληξε η Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με αντικείμενο τη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2023-2027. Ωστόσο, οι προτάσεις πρέπει να εγκριθούν από τα κράτη μέλη.

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, η  συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για μια απλούστερη, δικαιότερη και οικολογικότερη ΚΑΠ που θα προσφέρει ένα βιώσιμο μέλλον για τους ευρωπαίους γεωργούς. Η νέα ΚΑΠ ενισχύει τα περιβαλλοντικά μέτρα και περιλαμβάνει επίσης διατάξεις που εξασφαλίζουν μεγαλύτερη στήριξη στις μικρότερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις και βοηθούν τους νέους γεωργούς να ενταχθούν στο επάγγελμα.

Οι διοργανικές συνομιλίες κάλυψαν και τους τρεις κανονισμούς που συνθέτουν τη δέσμη μέτρων για τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ και επικεντρώθηκαν σε ορισμένα από τα εκκρεμή σημεία των διαπραγματεύσεων, μεταξύ των οποίων:

• ο ελάχιστος προϋπολογισμός για άμεσες ενισχύσεις για οικολογικά προγράμματα και η καθιέρωση περιόδου μάθησης για τα κράτη μέλη·
• το υποχρεωτικό ελάχιστο επίπεδο εσωτερικής σύγκλισης για τις άμεσες ενισχύσεις·
• η μεγαλύτερη ανακατανομή των άμεσων ενισχύσεων·
• η ένταξη της κοινωνικής διάστασης στην ΚΑΠ·
• η ευθυγράμμιση της ΚΑΠ με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

Μετά τη θέσπιση μεταβατικής ρύθμισης στα τέλη του 2020, η νέα ΚΑΠ θα τεθεί σε ισχύ την περίοδο 2023-2027.

Η υπουργός Γεωργίας της Πορτογαλίας, Maria do Céu Antunes εξέφρασε την ικανοποίησή της, τονίζοντας ότι η εξέλιξη αυτή «δίνει την πεποίθηση ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την επίτευξη συμφωνίας».

Ιστορικό

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της ΕΕ. Σκοπός της είναι:

• να παρέχει ασφαλή τρόφιμα σε προσιτές τιμές στους πολίτες της ΕΕ
• να εξασφαλίζει δίκαιο βιοτικό επίπεδο των γεωργών
• να διαφυλάσσει τους φυσικούς πόρους και την προστασία του περιβάλλοντος

Την 1η Ιουνίου 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε τρεις νομοθετικές προτάσεις με στόχο να καταστεί η ΚΑΠ κατάλληλη για το μέλλον:

• Πρόταση κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ
• Πρόταση κανονισμού περί ενιαίας κοινής οργάνωσης των αγορών (ΚΟΑ)
• Πρόταση οριζόντιου κανονισμού σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της ΚΑΠ

Οι κυριότερες πτυχές των προτάσεων ήταν οι εξής:

• πιο στοχευμένες άμεσες ενισχύσεις και παρεμβάσεις υπέρ της αγροτικής ανάπτυξης, υποκείμενες σε στρατηγικό σχεδιασμό
• νέα «πράσινη» αρχιτεκτονική βασιζόμενη στα περιβαλλοντικά πρότυπα που πρέπει να τηρούν οι γεωργοί και πρόσθετα εθελοντικά μέτρα υπό αμφότερους τους πυλώνες
• προσέγγιση με βάση τις επιδόσεις («νέο μοντέλο λειτουργίας»), σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλουν ετήσιες εκθέσεις για τις επιδόσεις τους

Τον Οκτώβριο του 2020, επί γερμανικής Προεδρίας, το Συμβούλιο συμφώνησε τη διαπραγματευτική του θέση, ή «γενική προσέγγιση», σχετικά με τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ. Αυτό περιλάμβανε την αύξηση των περιβαλλοντικών φιλοδοξιών της ΚΑΠ, σύμφωνα με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Μεταβατικός κανονισμός για την ΚΑΠ (2021-2022)

Στα τέλη του 2020, εκδόθηκε ο μεταβατικός κανονισμός για την ΚΑΠ, στόχος του οποίου είναι να διασφαλιστεί η συνέχεια της νομικής και οικονομικής στήριξης της ΚΑΠ προς τους γεωργούς και άλλους δικαιούχους, προτού τεθούν σε ισχύ οι νέοι αναθεωρημένοι κανόνες το 2023. Ο κανονισμός διασφαλίζει ότι οι ενισχύσεις δεν θα διακόπτονται, ενώ παράλληλα παρέχεται στα κράτη μέλη χρόνος για να προετοιμάσουν τα εθνικά στρατηγικά τους σχέδια για την ΚΑΠ.