Βήσσανη Πωγωνίου : Ο ναός με το «χαγιάτι» και η μονή Άβελ
Ο οικισμός της Βήσσανης ιδρύθηκε το 14ο αιώνα και αποτέλεσε πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο του Πωγωνίου επί Τουρκοκρατίας
Χωριό του Δήμου Πωγωνίου με παραδοσιακό χρώμα, χτισμένο σε υψόμετρο 750, η Βήσσανη Ιωαννίνων στολίζεται από πετρόχτιστα σπίτια και αρχοντικά, έργα των φημισμένων μαστόρων της Πυρσόγιαννης και της Βούρμπιανης.
Ο οικισμός της Βήσσανης (υφίσταται διχογνωμία στους κόλπους των μελετητών ως προς την ελληνική ή τη σλαβική προέλευση του εν λόγω τοπωνυμίου) ιδρύθηκε το 14ο αιώνα και αποτέλεσε πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο του Πωγωνίου επί Τουρκοκρατίας.
Κυριότερο θρησκευτικό μνημείο του χωριού είναι η εκκλησία του Αγίου Νικολάου (ανοικοδομήθηκε το 1791), στην πλατεία με το υπεραιωνόβιο πλατάνι, το παλαιό πηγάδι και την ορειχάλκινη προτομή του ευεργέτη της Βήσσανης Νικολάου Βράγκαλη (έργο του τηνιακού γλύπτη Δημητρίου Φιλιππότη, 1902).
Χτισμένος στη θέση παλαιότερης εκκλησίας της Κοίμησης της Θεοτόκου, ο ναός του Αγίου Νικολάου με τη μεγάλη άλλοτε κτηματική περιουσία διαθέτει αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο, τοιχογραφίες και «χαγιάτι» (τη λεγόμενη Χαγιάτα) με δώδεκα καμάρες (συμβολίζουν τους δώδεκα Αποστόλους).
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης ο πύργος του ρολογιού, τα διατηρητέα κτίρια του παρθεναγωγείου (1873) και του αρρεναγωγείου (1890), καθώς και τα γραφικά ξωκλήσια.
Σε απόσταση 1,5 χλμ Α από τη Βήσσανη, σε μια τοποθεσία με θαυμάσιο φυσικό περιβάλλον, βρίσκεται η μονή Άβελ (έτος κτίσεως περί το 1760), μονόχωρη βασιλική αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου.
Η μονή, που οφείλει κατά πάσαν πιθανότητα την ονομασία της στον ιδρυτή της, το γαιοκτήμονα Άβελη ή Αβέλη, ιστορήθηκε από χιοναδίτη αγιογράφο το 1779, φέρει δε επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο εξαίρετης τέχνης.
Κοντά στη μονή Άβελ είναι χτισμένη η εκκλησία της Παναγίας (1734).
Ο ναός, άλλοτε καθολικό μονής, είναι αφιερωμένος στο Γενέσιο της Θεοτόκου.
Ανατολικά της Βήσσανης βρίσκεται η χαράδρα του ποταμού Γορμού, περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
*Οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προέρχονται από το διαδικτυακό τόπο της Αδελφότητας Βησσανιωτών «Η Αρετή» (adelfotitavissanis.blogspot.com), πλην εκείνης στην οποία απεικονίζεται η προτομή του Νικολάου Βράγκαλη (αυτή προέρχεται από το διαδικτυακό τόπο της Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων – zsgiannina.gr).
- Απανωτοί βομβαρδισμοί του Ισραήλ σε Ιράν και Λίβανο – Φωτιά σε βιομηχανική ζώνη της Ντόχα από θραύσματα
- Συνταγή: Μπακαλιάρος στον φούρνο
- Ισχυρός σεισμός 6 Ρίχτερ στην Κούβα
- Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Θ’)
- Γυρνούν την πλάτη στον Τραμπ για τα στενά του Ορμούζ – Νέες δηλώσεις του αμερικανού προέδρου
- Είναι αυτή η καλύτερη δίαιτα από τη μέση ηλικία και μετά;
- Βροχερός ο καιρός την Τρίτη σε όλη τη χώρα – Τι θα γίνει στην Αττική
- Οι αλλαγές στην ετήσια άδεια των εργαζομένων
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τρίτη 17.03.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/03/randy-kinne-P7nRBkxx_mg-unsplash-1-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442