«Περί έθνους και ελληνικής συνέχειας», από τις εκδόσεις Ιανός
Το ελληνικό έθνος γεννήθηκε με την Επανάσταση του 1821 ή το έθνος αποτελεί συνέχεια του αρχαίου ελληνικού ανθρωπισμού; Σε αυτό το ερώτημα απαντά με ένα μικρό δοκίμιο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ιανός, ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και πρώην πρύτανης Γιώργος Κοντογιώργης. Η εργασία αυτή αποτελεί διεισδυτική απάντηση στους θεωρητικούς του νεωτερικού δόγματος ότι […]
Ο συγγραφέας παραθέτει τα αξιωματικά επιχειρήματα της νεωτερικής σχολής, η οποία αποφαίνεται δογματικά ότι: Τα έθνη που ισχυρίζονται ότι προϋπήρξαν του κράτους -έθνους, έχουν ψευδή αντίληψη του ιστορικού παρελθόντος του, οδηγούμενα στον εθνικισμό. ’ρα το έθνος δεν θεωρείται αυτοφυές γνώρισμα της κοινωνίας αλλά ένα “εμφύτευμα” που εγκατέστησε το κράτος στο μυαλό της κοινωνίας.
Όχι, απαντάει ο Γιώργος Κοντογιώργης: το έθνος δεν επινοήθηκε από το κράτος, αλλά εκκολάφθηκε στο περιβάλλον της αναγεννώμενης Ευρώπης, η οποία τροφοδοτήθηκε από τον ανθρωποκεντρική αντίληψη της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Ανθρωποκεντρική αντίληψη με την έννοια ότι βασίζεται πάνω στην ελευθερία, εν αντιθέσει με το Δυτικό σύστημα που εδραιώθηκε πάνω στο δεσποτισμό. Ο ελληνικός κόσμος, συνεχίζει, υπήρξε σε όλη την διάρκεια της ιστορικής του διαδρομής, από την ύστερη μυκηναϊκή έως τον 20o αιώνα, ανθρωποκεντρικός.
Αν ο ελληνικός κόσμος είχε περιέλθει στη φεουδαρχία- δεσποτεία θα είχε απολέσει το ανθρωποκεντρισμό, όπως συνέβη με τη Ρώμη, η οποία αλώθηκε από τη γερμανική βαρβαρότητα. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη με το Βυζάντιο, που συνέχισε τον ελληνικό ανθρωπισμό. Χαρακτηριστική είναι η φράση της ’ννας της Κομνηνής (11ος αιώνας μ.Χ.), η οποία αναφέρεται στον «αγράμματον Έλληνα ορθώς ελληνίζοντα».
Η γλώσσα αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο για τον προσδιορισμό του έθνους; Όχι, απαντάει ο Γιώργος Κοντογιώργης. Η γλώσσα αποτελεί ουσιώδη, αλλά όχι αναγκαία προϋπόθεση. Λειτούργησε όμως ευρέως ως όχημα για την ταξινόμηση πληθυσμιακών ομάδων στην ελληνική ταυτότητα. Το άλλο στοιχείο ταύτισης είναι η ελληνική εκδοχή του χριστιανισμού με το ελληνικό περιεχόμενο του βίου. Όσον αφορά το στοιχείο της καταγωγής, ο καθηγητής δεν επικαλείται τη “ροή του αίματος”, αλλά την πολιτιστική ομοιότητα και την συνείδηση καταγωγής.
Όμως, ο καθηγητής, αρνούμενος διαλεκτικά την νεωτερική αντίληψη, υπερβαίνει και την “ιδεαλίζουσα”, όπως την χαρακτηρίζει, σχολή σκέψης, που προβάλει την αδιάπτωτη συνέχεια του ελληνισμού από την αρχαιότητα δίκην ιδεώδους η πεπρωμένου.
Πρόκειται για ένα εγκόλπιο μάχης με επιστήμη και επιχειρήματα, υπέρ της συνέχειας του έθνους, αλλά χωρίς εθνικισμό.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
- Χωρίς συμφωνία αποχωρεί ο Βανς από το Ισλαμαμπάντ – Τι αναφέρει η ιρανική πλευρά
- Αϊτή: Τραγωδία σε δημοφιλές αξιοθέατο – Τουλάχιστον 30 νεκροί σε ποδοπάτημα, ανάμεσά τους παιδιά
- Στήθηκαν από τα ξημερώματα οι σούβλες στο κέντρο της Αθήνας
- Ο Ρόμπινσον στο στόχαστρο της Ζαλγκίρις και της… Euroleague
- Σαμπρίνα Κάρπεντερ: Ζήτησε συγγνώμη για τη Zαγρούτα που μπέρδεψε με Γιόντελινγκ στο Coachella
- Σύρος: Σε σταθερή κατάσταση ο 13χρονος που τον δάγκωσε οχιά
- Ανάσταση στην Αλεξανδρούπολη έκανε ο Δένδιας – Το μήνυμά του
- Ιστορική στιγμή στην Bundesliga: Η Ουνιόν Βερολίνου προσέλαβε την πρώτη γυναίκα προπονητή (pic)
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 12.04.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/04/agustina-heit-mefvaXlDihk-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442