Ασφαλείς αγορές στο Ίντερνετ

Μπορεί τα συστήματα ασφαλείας για αγορές στο Ιnternet να είναι ιδιαίτερα εξελιγμένα και τα ηλεκτρονικά καταστήματα να θεωρούν τις συναλλαγές μας μαζί τους εξασφαλισμένες, ωστόσο τα κρούσματα διαδικτυακής απάτης συνεχίζουν να αυξάνονται με γοργούς ρυθμούς. Παράτυπες χρεώσεις τραπεζικών λογαριασμών, διαρροή προσωπικών δεδομένων, χρέωση πιστωτικών καρτών, είναι μερικές μόνο από τις απάτες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας.
Τα προβλήματα και οι απάτες που παρατηρούνται, δημιουργούν μια λογική καχυποψία στο κοινό, το οποίο εμφανίζεται διστακτικό απέναντι στην προοπτική των ηλεκτρονικών αγορών. Ένας στους οκτώ πολίτες στην Ε.Ε. αποφεύγει τις ηλεκτρονικές αγορές, επειδή δεν τις θεωρεί ασφαλείς. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Εurostat που παρουσιάστηκε τον Φεβρουάριο του 2008, οι πιο καχύποπτοι σε θέματα ασφαλείας είναι οι Ισπανοί (27%), οι Φινλανδοί (26%) και οι Κύπριοι (20%), ενώ οι Έλληνες δείχνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη (14% στο σύνολο του πληθυσμού δηλώνει ότι φοβάται να πραγματοποιήσει συναλλαγές μέσω Ιnternet για λόγους ασφαλείας). Ωστόσο, 30% του πληθυσμού πραγματοποιεί σχετικά τακτικά αγορές μέσω Ιnternet, έναντι του 24% το 2005, ενώ στην Ελλάδα το σχετικό ποσοστό είναι 8%. Όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι οι φόβοι που υπάρχουν είναι απόλυτα δικαιολογημένοι. Το μόνο που χρειάζεται είναι προσοχή και τήρηση κάποιων βασικών κανόνων που μπορούν να κρατήσουν τους μπελάδες και τους απατεώνες μακριά.

Αξιόπιστα καταστήματα

Τα πράγματα που πρέπει να κάνει κάποιος για να μην αντιμετωπίσει ποτέ προβλήματα ασφαλείας των συναλλαγών του στο Ιnternet είναι σχετικά απλά, αρκεί να έχει ενημερωθεί κατάλληλα.
Χρήση πιστωτικών καρτών με χαμηλό πιστωτικό υπόλοιπο ή προπληρωμένων καρτών. Το πρώτο και σημαντικότερο είναι οι αγορές του να γίνονται μόνο από αξιόπιστα και γνωστά καταστήματα. Αλλά και στην περίπτωση που βρει κανείς μια καλή αγορά σε κατάστημα που δεν γνωρίζει, υπάρχουν κάποια στοιχεία που πρέπει να λάβει υπόψη: η ύπαρξη φυσικής διεύθυνσης, η δυνατότητα τηλεφωνικής επικοινωνίας με το τμήμα εξυπηρέτησης του καταστήματος, η σαφής και αυστηρή πολιτική ασφαλείας και προστασίας των δεδομένων είναι τα σημαντικότερα. Καλή ιδέα είναι επίσης η επιλογή καταστημάτων εντός Ελλάδας ή έστω εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η σχετική προστασία είναι μεγαλύτερη και το χέρι του νόμου φτάνει ευκολότερα.

Προσοχή στην κάρτα

Προσοχή πρέπει να δίνει κανείς και στον τρόπο που γίνονται οι συναλλαγές. Όσο και αν ακούγεται περίεργο, η χρήση της πιστωτικής κάρτας παραμένει η πιο ασφαλής πρακτική, ακόμα και από προπληρωμένες κάρτες, γιατί εκτός όλων των άλλων προβλέψεων ασφαλείας, η τράπεζα παραμένει υπόλογη για κάθε υποκλοπή και εύκολα μπορεί κανείς εκ των υστέρων να αμφισβητήσει και να διαγράψει λανθασμένες χρεώσεις.
Ωστόσο, για τους δύσπιστους, μια πιστωτική κάρτα με χαμηλό πιστωτικό όριο ή μια κάρτα προπληρωμένης αξίας διασφαλίζει ότι ακόμα και σε περίπτωση απάτης η οικονομική ζημιά θα είναι μικρή. Παραδοσιακή και αξιόπιστη λύση είναι και η αγορά προϊόντων με αντικαταβολή στο κούριερ που θα φέρει το προϊόν, τουλάχιστον στις αγορές από ελληνικά καταστήματα. Για αγορές από το εξωτερικό και κυρίως από δημοπρασίες, μια ασφαλής και δημοφιλής διαδικασία είναι η χρήση υπηρεσιών τύπου PayΡal. Πρόκειται για ψηφιακό σύστημα συναλλαγών με δημιουργία online λογαριασμών και προσφέρει πολλές δικλίδες ασφαλείας.

Πώς να αποφύγετε τους απατεώνες

Ο πιο συνηθισμένος τρόπος οικονομικής απάτης είναι η υφαρπαγή δεδομένων με απευθείας επικοινωνία. Τα email που έρχονται δήθεν από την τράπεζά σας και σας ζητούν να συμπληρώσετε στοιχεία ή να αλλάξετε κωδικούς ασφαλείας εμφανίζονται πολύ συχνά, ενώ σπανιότερα υπάρχουν και τηλεφωνικές προσεγγίσεις.
Ωστόσο, αυτό που πρέπει να γνωρίζει κανείς είναι ότι για οποιοδήποτε πρόβλημα ή εκκρεμότητα οι τράπεζες επικοινωνούν εγγράφως ή καλούν τους πελάτες τους στο κατάστημα.
Σημαντική ρύθμιση ασφαλείας είναι η κωδικοποίηση των δεδομένων κατά την ολοκλήρωση των συναλλαγών. Τα μεγαλύτερα και πιο αξιόπιστα sites υποστηρίζουν τις διαδικασίες κωδικοποιημένης μεταφοράς δεδομένων που διασφαλίζουν τον καταναλωτή από κάθε υποκλοπή, οπότε αξίζει κανείς να επιλέγει καταστήματα που προσφέρουν σχετικές υπηρεσίες. Μια προσεκτική ανάγνωση της πολιτικής του ηλεκτρονικού καταστήματος σχετικά με την κωδικοποίηση των συναλλαγών, αλλά και τις καθυστερήσεις, τις ακυρώσεις παραγγελιών και τις επιστροφές μπορεί να ξεκαθαρίσει τις όποιες αμφιβολίες. Σημειωτέον ότι όταν η μεταφορά των δεδομένων γίνεται κωδικοποιημένα, κάτι τέτοιο είναι εμφανές στον browser (εμφανίζεται το https στη γραμμή της διεύθυνσης, αντί του απλού http, αλλά και μια κλειδαριά στο κάτω μέρος).
Τέλος, όπως και στην περίπτωση των αγορών εκτός Ιnternet, πρακτικές όπως ο τακτικός έλεγχος της κίνησης των τραπεζικών λογαριασμών και των πιστωτικών καρτών είναι κάτι που κανένας δεν θα πρέπει να παραλείπει.
Παράλληλα, από πολλά προβλήματα μπορεί να γλιτώσει κανείς εκτυπώνοντας ή κρατώντας ψηφιακά αντίγραφα των παραγγελιών του, αλλά και τις αποδείξεις αγορών.

Πρακτικές συμβουλές

? Για μικροποσά, καλή ιδέα είναι οι αγορές με αντικαταβολή.
? Απαραίτητος ο τακτικός έλεγχος των κινήσεων της πιστωτικής κάρτας.
? Τακτική αλλαγή κωδικών σε τραπεζικούς λογαριασμούς και e-mail.
? Κατανόηση των κινδύνων που συνεπάγεται η αποθήκευση προσωπικών δεδομένων σε ηλεκτρονικά καταστήματα.
? Αγορές μόνο σε γνωστά, αξιόπιστα ηλεκτρονικά καταστήματα.
? Προτιμάτε ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
? Κωδικοποίηση δεδομένων κατά τις πληρωμές.
? Προσοχή σε παραπλανητικά e-mail.
? Εκτυπώστε ή κρατήστε ψηφιακά αντίγραφα των παραγγελιών σας.
? Ελέγξτε την πολιτική του ηλεκτρονικού καταστήματος σχετικά με καθυστερήσεις, ακυρώσεις παραγγελιών και επιστροφές.