Αυλαία στο διπλωματικό «θρίλερ» με την επιστροφή των ναυτών στη Βρετανία

51

Στο Λονδίνο επέστρεψαν αεροπορικώς οι 15 Βρετανοί ναύτες μετά την …πανηγυρική απονομή χάριτος από τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Την ίδια ώρα, ο βρετανικός Τύπος εκφράζει ικανοποίηση για τη διπλωματική επίλυση της κρίσης, διερωτώμενος όμως εάν και τι ανταλλάγματα δόθηκαν στην Τεχεράνη, κάτι που ο Τόνι Μπλερ αρνήθηκε κατηγορηματικά.

Σε ανακοινώσεις, λίγο πριν από την άφιξη των 15 Βρετανών ναυτών, ο Τόνι Μπλερ δήλωσε πως η κυβέρνηση δεν πρόσφερε κανένα αντάλλαγμα στο Ιράν, όπως την απελευθέρωση των πέντε Ιρανών συλληφθέντων στο Ιράκ, όπως έχει κατ επανάληψη ζητήσει η Τεχεράνη.

Ωστόσο, ο Βρετανός πρωθυπουργός επισήμανε πως στο Ιράν ανοίγεται ένας νέος δρόμος για τις σχέσεις του με τη Δύση, εφόσον το επιθυμεί.

Οι 15 Βρετανοί ναύτες έφθασαν στο αεροδρόμιο Heathrow λίγο μετά τις 14:00 (ώρα Ελλάδας) την Μ.Πέμπτη. Το αεροσκάφος που τους μετέφερε προσγειώθηκε στον βόρειο διάδρομο του αεροδρομίου, κοντά στην αίθουσα VIP, του τερματικού σταθμού τέσσερα, υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας.

Οι 15 Βρετανοί ναύτες φορούσαν τις στρατιωτικές στολές τους, αντί των κοστουμιών που τους είχε διαθέσει η ιρανική κυβέρνηση και στα χέρια τους κρατούσαν τις τσάντες με τα δώρα που τους προσέφεραν ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ και οι Φρουροί της Επανάστασης.

«Οι δύο τελευταίες εβδομάδες υπήρξαν πολύ δύσκολες. Το γεγονός ότι παραμείναμε ενωμένοι, ως ομάδα, κράτησε το ηθικό μας ψηλά, ενώ βρήκαμε μεγάλη παρηγοριά στη σκέψη πως οι αγαπημένοι μας θα περιμένουν την επιστροφή μας στη Βρετανία» ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους οι 15 Βρετανοί ναύτες.

Αργότερα, το BBC μετέδωσε ότι ένας από τους ναύτες κρατήθηκε στην απομόνωση, χωρίς να άλλες διευκρινίσεις, επικαλούμενο δηλώσεις μελών της οικογένειάς του. Το βρετανικό υπουργείο Αμυνας αρνήθηκε να σχολιάσει, παραδέχτηκε όμως ότι οι 15 ναύτες υποβάλλουν προφορική αναφορά για τα γεγονότα των περασμένων ημερών.

Οι ναύτες και πεζοναύτες της Βρετανίας είχαν επιβιβαστεί στο αεροσκάφος της British Airways στο αεροδρόμιο της Τεχεράνης νωρίς το πρωί της Μ.Πέμπτης, έπειτα από 13 ημέρες κράτησης για «παραβίαση των χωρικών υδάτων του Ιράν».

Στο αεροδρόμιο της ιρανικής πρωτεύουσας οι ναύτες είχαν φθάσει συνοδευόμενοι από μέλη της βρετανικής πρεσβείας. Η ιρανική τηλεόραση μετέδωσε εικόνες της αυτοκινητοπομπής που μετέφερε στο αεροδρόμιο τους ναύτες, που συνελήφθησαν την 23 Μαρτίου στον δίαυλο Σατ αλ-Αραμπ, σε διαφιλονικούμενα από το Ιράν και το Ιράκ χωρικά ύδατα στον Περσικό Κόλπο.

Η απελευθέρωση ήλθε ως «δώρο στο βρετανικό λαό» στο όνομα του προφήτη Μωάμεθ. Στο πλαίσιο ειδικής τελετής οι Βρετανοί ναύτες συνομίλησαν και αντήλλαξαν χειραψία με τον εμφανώς ευδιάθετο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, ο οποίος παράλληλα παρασημοφόρησε τα μέλη των Φρουρών της Επανάστασης που έθεσαν υπό κράτηση τους ναύτες.

Ο Ιρανός πρόεδρος απηύθυνε κάλεσμα στον Τόνι Μπλερ να μην δικάσει τους ναύτες γιατί «ομολόγησαν την αλήθεια», λέγοντας πως η επίσημη βρετανική κυβέρνηση δεν ήταν «αρκετά γενναία» για να παραδεχθεί την καταπάτηση των ιρανικών χωρικών υδάτων.

Η παρουσίαση της χειρονομίας «καλής θέλησης» του Ιρανού προέδρου ολοκληρώθηκε με την δήλωση της 26χρονης Φέι Τέρνεϊ: «Βλέποντας τα βουνά και το τοπίο της Τεχεράνης κατάλαβα ότι το Ιράν είναι μία όμορφη χώρα και θα προσπαθήσω να ξανάρθω»…

Ικανοποίηση και ερωτηματικά από τον Τύπο

Ο βρετανικός Τύπος εκφράζει τη Μ.Πέμπτη ικανοποίηση για την επίλυση της κρίσης διά της διπλωματικής οδού, διατυπώνει πάντως ερωτήματα για τα ανταλλάγματα που ενδεχομένως παραχώρησε το Λονδίνο για την απελευθέρωσή τους.

«Δεν θα μάθουμε ποτέ ποια συναλλαγή έγινε, αν όντως έγινε συναλλαγή για την απελευθέρωσή τους» γράφει η εφημερίδα Independent και σημειώνει: «Η παραδοσιακή διπλωματία είναι αυτή που λειτούργησε… επιβεβαιώνεται ότι ο διάλογος είναι μακράν πολύ καλύτερος από την αναμέτρηση».

Την ίδια άποψη εκφράζει και ο Guardian, τονίζοντας ότι «η ήρεμη διπλωματία λειτουργεί και μπορεί να αποδώσει και στο μέλλον. […] Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στον απευθείας διάλογο, ιδιαίτερα με το επαναστατικό ισλαμικό καθεστώς του Ιράν».

Για τους Times «η κυβέρνηση Μπλερ ενήργησε όπως έπρεπε», ασκώντας την κατάλληλη διπλωματική πίεση.

Στο ίδιο πνεύμα, οι Financial Times σημειώνουν στο κύριο άρθρο τους ότι «το καλύτερο δίδαγμα που μπορεί να εξάγει κάποιος από αυτή την υπόθεση είναι ότι επιλύθηκε αμέσως όταν οι υπεύθυνοι και από τις δύο πλευρές είχαν απευθείας συνομιλίες».

«Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους μπορούν να αντιταχθούν με τον ίδιο τρόπο στις πυρηνικές και περιφερειακές φιλοδοξίες του Ιράν» τονίζει η εφημερίδα, προτρέποντας την Ουάσινγκτον να προχωρήσει σε απευθείας διάλογο με την Τεχεράνη.

Ορισμένες εφημερίδες πάντως δεν διστάζουν να μιλήσουν για «ταπείνωση» της Βρετανίας από τις «ομολογίες» των 15 Βρετανών που παρουσίασε η ιρανική τηλεόραση. «Η ικανοποίηση για την διπλωματική επίλυση της κρίσης επισκιάζεται από τις ψυχολογικές ταπεινώσεις που υπέστη η Βρετανία» γράφει η Daily Telegraph.

Για την Daily Mail επίσης «η αγαλλίαση μετριάστηκε από την υποψία ότι υπήρξε κάποιος συμβιβασμός της Βρετανίας με το Ιράν». Η Sun υποστηρίζει ότι οι 15 Βρετανοί αφέθηκαν ελεύθεροι σε αντάλλαγμα για την απελευθέρωση πέντε Ιρανών στο Ιράκ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Γαλλικό