Πιέσεις στους χονδρέμπορους και αποκλεισμός ανταγωνιστών από τις πολυεθνικές στα ποτά

27

Πιέσεις στους χονδρέμπορους και αποκλεισμός ανταγωνιστών παρατηρείται στην αγορά ποτών, αναψυκτικών και νερών, από πολυεθνικές εταιρείες, γεγονός που αποδεικνύει τον ολιγοπωλιακό έλεγχο της αγοράς και την κυριαρχία των πολυεθνικών σε ελληνικά προϊόντα.

Oι περισσότεροι χονδρέμποροι ποτών διακινούν προϊόντα τα οποία στη συντριπτική πλειονότητά τους ανήκουν σε πολυεθνικούς ομίλους εταιρειών. Πρόκειται κυρίως για εμφιαλωμένο νερό, μπίρα, αναψυκτικά, χυμούς, ακόμη και το ελληνικής προέλευσης ούζο.

«Το 75%-85% των ποτών που διακινούμε έχει προέλευση κάποια πολυεθνική εταιρεία. Ελληνικά προϊόντα τα οποία ανήκουν σε εταιρείες που εδρεύουν στην Ελβετία ή στην Oλλανδία» λέει χαρακτηριστικά στο Βήμα χονδρέμπορος που δραστηριοποιείται στη Βόρεια Ελλάδα. O ίδιος εξηγεί ότι οι πολυεθνικές δεν ακολουθούν κατ΄ ανάγκη τις ίδιες πρακτικές.

«Υπάρχουν εκείνοι που δεν σου επιτρέπουν να μεταφέρεις καθόλου ανταγωνιστικά προϊόντα.Υπάρχουν όμως και εκείνοι οι οποίοι σε προτρέπουν να φορτώσεις ένα ή δύο κιβώτια του ανταγωνιστικού προϊόντος για να δείξεις με αυτόν τον τρόπο στον πελάτη σου ότι υποτιμάς τη συγκεκριμένη φιάλη» προσθέτει.

Ωστόσο, οι χονδρέμποροι δεν έχουν γίνει οικειοθελώς τα «αγαπημένα παιδιά» των πολυεθνικών ομίλων. Έχουν δεχθεί ποικίλες πιέσεις και εκβιασμούς για να υπονομεύσουν τα προϊόντα των ελληνικών εταιρειών. Σε ορισμένες μάλιστα μονοπωλιακές αγορές ποτών(μπίρα, εμφιαλωμένο νερό, αναψυκτικά) οι πιέσεις προς τους χονδρεμπόρους είναι ασφυκτικές.

Αν αρνηθούν, οι κατά τόπους υπεύθυνοι των πολυεθνικών ομίλων αποσύρουν το πλέον αποτελεσματικό όπλο που διαθέτουν: την πίστωση. Αποτέλεσμα είναι να μην μπορεί ο χονδρέμπορος να ανταποκριθεί στις τρέχουσες ανάγκες του και να κηρύσσει πτώχευση.

Είναι συχνό φαινόμενο στην επαρχία νομοί με πληθυσμό εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων να ελέγχονται από δύο ή τρεις χονδρεμπόρους, οι οποίοι έχουν επεκταθεί με αυτόν τον τρόπο. Σε άλλους τομείς της αγοράς ποτών μπορεί να μην ασκούνται τέτοιου είδους πιέσεις, ωστόσο η δεσπόζουσα θέση των πολυεθνικών επιτρέπει συνδυασμένες παροχές τις οποίες οι χονδρέμποροι είναι πολύ δύσκολο να αρνηθούν.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα κυριαρχίας των πολυεθνικών ομίλων σε ελληνικά προϊόντα είναι το ούζο. O ετήσιος τζίρος των εταιρειών που παράγουν και διακινούν το ελληνικής προέλευσης ούζο ξεπερνά το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 120 εκατ. ευρώ. Στη συγκεκριμένη αγορά δεσπόζουν τα ούζα «Πλωμάρι», «Μίνι» και « 12».

Αντίθετα, προϊόντα όπως το ούζο Μυτιλήνης «Βαρβαγιάννη», αν και έχει ζήτηση, είναι από τα πλέον δυσεύρετα στα τελικά σημεία πώλησης. Oι εκατοντάδες μικρότερες εταιρείες εμφιάλωσης και διακίνησης ούζου κατέχουν μόλις το 24% της αγοράς.

Oι χονδρέμποροι από την πλευρά τους προτιμούν τα ούζα που διακινούν οι πολυεθνικές για έναν όχι ιδιαίτερα προφανή λόγο. Oι πολυεθνικοί όμιλοι που ελέγχουν τις συγκεκριμένες φίρμες ούζου διακινούν επίσης ουίσκι. Κατά κανόνα παρέχουν εκπτώσεις ή πιστώσεις όταν ο χονδρέμπορος επιλέξει ούζο και ουίσκι που διακινείται από την ίδια εταιρεία.

Ανάλογη συγκέντρωση υψηλών μεριδίων της αγοράς σε πολυεθνικούς ομίλους παρατηρείται και στον τομέα του εμφιαλωμένου νερού. Τέσσερις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες( δύο ευρωπαϊκές και δύο αμερικανικές) ελέγχουν το μεγαλύτερο ποσοστό της αγοράς.

Όπως εξηγεί στην εφημερίδα χονδρέμπορος από ελληνικό νησί, «ο κύριος λόγος που προτιμούμε το εμφιαλωμένο είναι οι διευκολύνσεις που κάνουν οι ίδιες οι εταιρείες τόσο στη μεταφορά όσο και στον τρόπο συσκευασίας των πλαστικών μπουκαλιών».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ