Kingdom of Heaven – Κριτική

Ο «Μονομάχος» πάει Ιερουσαλήμ; Και ναι και όχι. Τηρουμένων των αναλογιών, η ίντριγκα, οι άγριες συγκρούσεις, οι ανατριχιαστικές λεπτομέρειες στις μάχες σώμα με σώμα και η υψηλή αισθητική του «Gladiator» υπάρχουν και στην καινούργια δουλειά του Ρίντλεϊ Σκοτ. Μόνο που το «Βασίλειο των Ουρανών» είναι σαφώς πιο ενδιαφέρουσα ταινία. Διαθέτει ένα καλογραμμένο και αρκετά πιστό στα ιστορικά γεγονότα σενάριο, χαρακτήρες που δεν ψυχαναλύονται -τουλάχιστον όχι τόσο όσο οι χολιγουντιανοί Ρωμαίοι αυτοκράτορες- και βέβαια ένα προϋπολογισμό της τάξεως των 130 εκατομμυρίων δολαρίων που έπιασαν τόπο μέχρι το τελευταίο σεντ.
Η ιστορία διαδραματίζεται μετά τις πρώτες σταυροφορίες. Οι Δυτικοί έχουν ήδη καταλάβει την Ιερουσαλήμ (1099) και έχουν ιδρύσει το ομώνυμο βασίλειο. Το σενάριο θέλει χριστιανούς, μουσουλμάνους και εβραίους να ζουν αρμονικά στην ιερή πόλη, έπειτα από την ειρήνη που έχει συνάψει ο βασιλιάς Βαλδουίνος με τον ηγέτη των Αράβων Σαλαδίνο. Ένας νεαρός σιδεράς φτάνει εκεί. Είναι γιος ευγενούς και μετά την αυτοκτονία της γυναίκας του ζητά ειρήνη ψυχής και άφεση αμαρτιών. Γίνεται μάρτυρας σε θηριωδίες στις οποίες επιδίδονται οι ναΐτες ιππότες, βλέπει την εύθραυστη συνθήκη με τους αλλόθρησκους να καταρρέει και τελικά αναλαμβάνει να υπερασπιστεί την Ιερουσαλήμ, όταν ο Σαλαχεντίν αποφασίζει να την καταλάβει.
Το ιστορικό πλαίσιο του φιλμ είναι ακριβέστατο, όπως και όλα σχεδόν τα ονόματα. Για λόγους μυθοπλασίας, ωστόσο, ο (υπαρκτός) Βαλιάν ντ’ Ιμπερλέν γίνεται σιδεράς με βεβαρημένο παρελθόν, ενώ οι σχέσεις των ηρώων πλάθονται έτσι ώστε να υπάρχουν το απαραίτητο ρομάντζο και η ίντριγκα. Εάν κάτι οφείλει κανείς να καταλογίσει στους συντελεστές είναι οι ελάχιστες αναφορές στις βιαιοπραγίες των σταυροφόρων (υπάρχουν μόνο διάσπαρτες νύξεις), καθώς και η εξιδανίκευση ορισμένων καταστάσεων. Ως γνωστόν, οι περισσότεροι σταυροφόροι ούτε ευγενείς ήταν ούτε αγαθές προθέσεις είχαν. Ήταν όχλος φτωχών και κακοποιών που πίστεψε τον πάπα Ουρβανό το Β΄ και βάλθηκε να σκοτώνει αλλόθρησκους για να κερδίσει μια θέση στο Βασίλειο των Ουρανών. Τέτοιου είδους «λεπτομέρειες» δεν απασχολούν τον Αμερικανό δημιουργό. Παραδίδει τα χαλινάρια στην εικόνα και στη δράση και φέρνει στις οθόνες ένα έργο τεραστίων διαστάσεων, που επιβεβαιώνει τη φήμη του ως του πιο απαιτητικού και «ατμοσφαιρικού» σκηνοθέτη.
Η καινούργια έκδοση τεσσάρων δίσκων διαφέρει από την παλαιότερη. Η ταινία έχει μεγαλύτερη διάρκεια κατά 50 περίπου λεπτά. Στην εισαγωγή του ο Ρίντλεϊ Σκοτ εξηγεί ότι δεν πρόσθεσε απλώς σκηνές, αλλά αποκατέστησε μέρη που θεωρούσε ότι έπρεπε να υπάρχουν εξαρχής. Ως εκ τούτου, αυτή είναι η εκδοχή που τον εκφράζει ως σκηνοθέτη. Όλα τα έξτρα της Deluxe Edition έχουν αφαιρεθεί. Στη θέση τους βρίσκουμε μπάντες με σχόλια των συντελεστών και μια ευκολία που επιτρέπει στο χρήστη να έχει τεχνικές πληροφορίες σχετικά με την εποχή των σταυροφόρων. Η αναμορφική εικόνα εξακολουθεί να είναι χάρμα οφθαλμών. Με κορυφαία ανάλυση και υφή, αποδίδει κάθε πλάνο σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια, ακόμα και στις πιο δύσκολες σε μεταφορά σκηνές (καλπασμός αλόγων, σκόνη, καπνός). Την ίδια πιστότητα συναντάμε και στα χρώματα που συνθέτουν μια εικαστική πανδαισία: απαλό μπεζ της ερήμου, αποχρώσεις της γης με την αραιή βλάστηση, λευκό στη στολή των σταυροφόρων με τον κόκκινο σταυρό, ένα πορτοκαλοκόκκινο φουστάνι της αδερφής του βασιλιά και σκούρα υφάσματα στα ρούχα ορισμένων πρωταγωνιστών. Η ηχητική μπάντα συνθέτει τη δική της πανδαισία, με έθνικ μουσικές να μπλέκουν με τον αχό της μάχης και με το υπογούφερ να… στενάζει στις σκηνές της επέλασης και στο βομβαρδισμό της Ιερουσαλήμ με πύρινες μπάλες. Το DTS που έχει προστεθεί δίνει μια ελαφρώς καλύτερη αίσθηση περιβάλλοντος χώρου.
Ο τρίτος και ο τέταρτος δίσκος περιέχουν άφθονο πρόσθετο υλικό. Καλύπτει όλα τα στάδια παραγωγής, από τις σημειώσεις και τα αρχικά σκίτσα μέχρι πρόβες, παρασκήνιο από τα γυρίσματα, σκηνές με άλλο μοντάζ, καθώς και στιγμιότυπα από την πρεμιέρα σε διάφορες πόλεις και γενικότερα από τη διαφημιστική εκστρατεία. Όλα τα έξτρα έχουν ελληνικούς υπότιτλους.