Αντιφατικά τα στοιχεία από τις έρευνες για το απεμπλουτισμένο ουράνιο

53

Συγκεχυμένη εξακολουθεί να είναι η εικόνα για τις επιπτώσεις του απεμπλουτισμένου ουρανίου στο περιβάλλον και στην υγεία των ανθρώπων. Το Βήμα φέρνει στο φως έκθεση του ΓΕΣ που, αντίθετα με άλλες έρευνες, χαρακτηρίζει επικίνδυνα όλα τα αντικείμενα στα οποία υπάρχουν υπολείμματα απεμπλουτισμένου ουρανίου. Παράλληλα, έχει ξεσπάσει διαμάχη μεταξύ των επιστημόνων για τα αποτελέσματα των μετρήσεων ουρανίου στην Ελλάδα και στο Κόσοβο.

Συγκεκριμένα, η έκθεση του Γενικού Επιτελείου Στρατού αναφέρει ότι «ανεξάρτητα από το χρόνο και τις καιρικές συνθήκες, κατεστραμμένα οχήματα στα οποία έχει εγκλωβιστεί εκφυλισμένο ουράνιο, σκόνη, θραύσματα, ή ολόκληρα βλήματα με απεμπλουτισμένο ουράνιο που παραμένουν στο πεδίο της μάχης θεωρούνται επικίνδυνα».

Σε άλλη έκθεση του ΓΕΣ, αποκαλύπτεται ότι οι αναλύσεις που πραγματοποίησε το ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, με εντολή του Γ Κτηνιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, έγιναν μόνο σε πέντε δείγματα εδάφους, τα οποία ελήφθησαν την ημέρα εγκατάστασης των Ελλήνων στρατιωτών στο Κόσοβο, το 1999. Στο πόρισμα, οι ερευνητές εκφράζουν την επιφύλαξή τους, εξαιτίας του μικρού αριθμού των δειγμάτων, τονίζοντας ότι «η πλήρης εικόνα και η αναμφισβήτητη επιβεβαίωση ότι δεν προκύπτει συγκέντρωση U-238 μπορεί να δοθεί μόνο με συστηματική μελέτη του γενικότερου χώρου και με μεγάλο αριθμό δειγμάτων».

Ο διοικητής του Ερευνητικού Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φυσικής του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, Φωκίων Βοσνιάκος, σε δηλώσεις του στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία, διευκρινίζει ότι στο πόρισμά του δεν είχε βρει κάτι το ανησυχητικό, αλλά εξέφραζε τις επιφυλάξεις του για τη δειγματοληψία.

Στη νεότερη μέτρηση του ΓΕΣ, το Μάρτιο του 2000, συνάγεται πάντως το συμπέρασμα ότι τα σημεία που ελέχθησαν «κρίνονται ασφαλή για το προσωπικό της ελληνικής δύναμης».

Τα αποτελέσματα των ερευνών που δημοσιοποιήθηκαν από κυβερνητικές πηγές

Εν τω μεταξύ, καθησυχαστικά εμφανίζονται τα στοιχεία μελετών που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Σύμφωνα με την εφημερίδα Τα Νέα, αυτά έχουν ως εξής:

*Οι δείκτες κρουσμάτων λευχαιμίας και καρκίνου στο στράτευμα κατά τα δέκα τελευταία χρόνια δεν παρουσιάζουν ούτε αύξηση ούτε πύκνωση σε κάποια χρονική περίοδο, που να δημιουργεί υποψίες.

*Ο δείκτης κρουσμάτων λευχαιμίας και καρκίνου μεταξύ των στρατιωτών που υπηρέτησαν ή υπηρετούν στο Κόσοβο και στη Βοσνία είναι περίπου ο ίδιος με αυτόν του «γενικού πληθυσμού» του στρατεύματος.

*Τα ευρήματα των πρώτων μετρήσεων που διεξάγουν τα τελευταία εικοσιτετράωρα στο Κόσοβο οι Έλληνες επιστήμονες του Δημόκριτου χαρακτηρίζονται «καλά».

*Οι πρόσφατες μετρήσεις ακτινοβολίας ουρανίου της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας σε ολόκληρη την Ελλάδα έδειξαν ότι είναι κάτω του φυσιολογικού επιπέδου (οι υψηλότερες εμφανίζονται σε Σέρρες, Καβάλα, Ιωάννινα και Κομοτηνή, αλλά δεν εμπνέουν ανησυχία).

Η επιστημονική διαμάχη

Την ίδια βεβαιότητα δεν εκφράζει πάντως ο αναπληρωτής καθηγητής Φυσικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Κώστας Παπαστεφάνου, ο οποίος στην εφημερίδα Τα Νέα κάνει λόγο για «ελλιπή και εσφαλμένη εκτίμηση της επικινδυνότητας και των συνεπειών βάσει των σημερινών μετρήσεων». Τονίζει ότι οι σημερινές έρευνες απέχουν πολύ από την ουσία του προβλήματος, καθώς έπρεπε να έχουν γίνει στη διάρκεια ή αμέσως μετά τον πόλεμο.

Ο ίδιος, στην εφημερίδα Το Βήμα, χαρακτηρίζει «ανώδυνης, αλλά όχι αμελητέας σημασίας» τα βλήματα που έπεσαν χωρίς να εκραγούν στο Αιγαίο, κατά τη διάρκεια ασκήσεων. Υπογραμμίζει ότι η διάβρωση που θα υποστούν με τα χρόνια αναμένεται να δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα ρύπανσης του περιβάλλοντος. Δεν απέκλεισε μάλιστα την πιθανότητα «να περάσει ο κίνδυνος στην τροφική αλυσίδα».

Εξάλλου, διαμάχη μεταξύ των επιστημόνων έχουν προκαλέσει οι μελέτες για το ουράνιο. Οι ερευνητές του Δημόκριτου υποστήριξαν ότι οι καθηγητές Ζερεφός και Ραψομανίκης, που συμμετείχαν στην έρευνα Focus για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, «δεν δικαιούνται να επικαλούνται μετρήσεις για θέματα ραδιενέργειας, τα οποία λόγω της ιδιότητάς τους δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν».

Από την πλευρά του, ο καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Χρήστος Ζερεφός, δήλωσε ότι «η μακροχρόνια ενασχόλησή μου με θέματα του περιβάλλοντος μου δίνει το δικαίωμα να ανησυχώ σαν άνθρωπος και σαν επιστήμονας». Στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία, μάλιστα, τονίζει ότι ο ίδιος δεν θα έστελνε το παιδί του στη Γιουγκοσλαβία και ζητά να επιστρέψουν οι φοιτητές. Επισημαίνει τέλος ότι δεν μίλησε ποτέ για κίνδυνο στην Ελλάδα και ότι «τα νερά της χώρας είναι καλά», αλλά η ποιότητά τους πρέπει να ελέγχεται συνεχώς.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ογκολόγων, οι στρατιώτες που υπηρέτησαν στη Γιουγκοσλαβία είναι πρόωρο ακόμη να αναπτύξουν λευχαιμία ή άλλες μορφές καρκίνου. Όσον αφορά στη λευχαιμία, θεωρούν ότι οι επιπτώσεις του ουρανίου θα εκδηλωθούν τουλάχιστον μια πενταετία μετά την έκθεση του ανθρώπινου οργανισμού σε αυτό, ενώ όσον αφορά σε άλλες μορφές καρκίνου είναι πιθανόν να παρέλθουν έως και 20 χρόνια.

Εκδηλώσεις διαμαρτυρίας σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας για τη χρήση όπλων απεμπλουτισμένου ουρανίου διοργανώνει η Ελληνική Επιτροπή για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη, στην Αθήνα, το απόγευμα της Πέμπτης. Την ίδια ώρα αντίστοιχη συγκέντρωση θα πραγματοποιηθεί και στην κεντρική πύλη του λιμανιού της Θεσσαλονίκης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ