Εγκλωβισμένοι σε μια οθόνη βρίσκονται οι 9 στους 10 νέους, ενώ οι 3 στους 4 βρίσκονται αντιμέτωποι με το φαινόμενο του doomscrolling. Μάλιστα το 42% αυτών, συνεχίζει το scrolling, παρότι το περιεχόμενο που διαβάζουν του προκαλεί άγχος. Επίσης, πάνω από τους μισούς νέους δηλώνουν ότι το doomscrolling καταστρέφει τη διάθεση, τον ύπνο και τη συγκέντρωσή τους.

Λύπη, άγχος, θυμό και κούραση προκαλούν οι δυσάρεστες ειδήσεις από το doomscrolling, ενώ δεν είναι λίγοι κι αυτοί που νιώθουν αβοήθητοι.

Οι διαπιστώσεις προέρχονται από πανελλαδική έρευνα για το doomscrolling και την ψηφιακή συμπεριφορά που πραγματοποιήθηκε σε πάνω από 2.200 άτομα, στο σύνολο του πληθυσμού, σε γονείς με παιδιά ηλικίας 2-17 ετών και σε νέους 17-24 ετών.

Στο μέλλον θα έχουμε πρόβλημα, όχι μόνο ψυχικής υγείας αλλά και Δημοκρατίας. Θα έχουμε πολίτες που δεν θα μπορούν να ελέγξουν αν κάτι είναι αλήθεια ή ψέμα, σωστό ή λάθος

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη με τον διπλωματικό εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα Χασάν Χαλίλ

Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση του υπουργείου Υγείας και της UNICEF στο Κέντρο Πολιτισμού του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή της Υγείας Παιδιού και Οικογένειας που υλοποιείται μέσω του προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης Ελλάδα 2.0.

Κατά την τοποθέτησή της στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη υπογράμμισε ότι «τα αποτελέσματα της έρευνας είναι πραγματικά ανησυχητικά για τη χώρα μας και για τα παιδιά μας και πρέπει να δράσουμε άμεσα. Στο μέλλον θα έχουμε πρόβλημα, όχι μόνο ψυχικής υγείας αλλά και Δημοκρατίας. Θα έχουμε πολίτες που δεν θα μπορούν να ελέγξουν αν κάτι είναι αλήθεια ή ψέμα, σωστό ή λάθος.

Είναι πάρα πολύ σοβαρό. Δεν μπορούμε να στερήσουμε από μία γενιά την ευκαιρία στη σκέψη. Μιλάμε για την Ελλάδα, για τη χώρα που γέννησε τη φιλοσοφία, τη Δημοκρατία και τη σημασία της κριτικής σκέψης. Άρα, δεν είναι μόνο θέμα ψυχικής υγείας. Η υγεία, η παιδεία και η οικογένεια αποτελούν θεμελιώδεις προτεραιότητες της κυβέρνησης. Και οι πολιτικές πρόληψης και προαγωγής υγείας οφείλουν να ξεκινούν από τον πυρήνα της κοινωνίας, δηλαδή την οικογένεια και το σχολείο».

Από την πλευρά του, ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα Χασάν Χαλίλ, δίνοντας έμφαση στο δικαίωμα των παιδιών να έχουν φωνή τόνισε: «Όταν ένας έφηβος μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς φόβο ή στίγμα, όταν ένας γονέας έχει τα εργαλεία να στηρίξει καλύτερα το παιδί του, όταν ένα κορίτσι μπορεί να μιλήσει ανοιχτά και με αξιοπρέπεια για την έμμηνο ρύση – τότε κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα προς μια κοινωνία πιο συμπεριληπτική και πιο φιλική προς τα παιδιά».

Οι δράσεις

Στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή της Υγείας Παιδιού και Οικογένειας οι πρωτοβουλίες εστιάζουν στην ψηφιακή συμπεριφορά του πληθυσμού, στη θετική γονεϊκότητα, στον αυτοτραυματισμό και στην αξιοπρέπεια στο σχολείο σχετικά με την υγιεινή της περιόδου.

Απώλεια κριτικής σκέψης

Με αφορμή τον ψηφιακό εγκλωβισμό, ιδίως των νέων, η αναπληρώτρια υπουργός κ. Αγαπηδάκη, σημείωσε πως «ο εθισμός στην αρνητική ειδησεογραφία επηρεάζει άμεσα την ψυχική υγεία. Τα παιδιά παγιδεύονται μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον και ουσιαστικά εκπαιδεύουν τον εγκέφαλό τους να καταναλώνει όλο και περισσότερες αρνητικές ειδήσεις.

Αυτό σημαίνει ότι ένα παιδί που είναι σήμερα δύο ετών, σε μερικά χρόνια δεν θα μπορεί να αναπτύξει την ικανότητα κριτικής σκέψης, αλλά ούτε και τις βασικές δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων».

Σύμφωνα με την έρευνα, τα social media απολαμβάνουν πλέον την πρωτιά των πηγών ενημέρωσης του πληθυσμού με ποσοστό 40,4%, ενώ ακολουθεί η τηλεόραση με 35%, τα ειδησεογραφικά site με 18%, το ραδιόφωνο με 3,2% και οι εφημερίδες με 1,6%.

Μάλιστα, το 40,8% του πληθυσμού αισθάνεται την ανάγκη να σερφάρει συχνά, για να μη χάσει κάποια εξέλιξη ή είδηση, με αποτέλεσμα κάθε φορά το scrolling να κρατά μεταξύ 15-30 λεπτών, ενώ για ένα 27% του πληθυσμού, να ξεπερνά το μισάωρο ή ακόμη και τη μία ώρα.

Τι γίνεται όμως όταν οι ειδήσεις είναι δυσάρεστες;

Το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στα εγκλήματα και τις ειδήσεις βίας σε ποσοστό 45,8%, ενώ ακολουθούν τα θέματα υγείας και οι πανδημίες με ποσοστό 33,5%, όταν οι πολιτικές εξελίξεις περιορίζονται στο 29,5% και οι πολεμικές συγκρούσεις στο 29%. Οικονομική ανασφάλεια και κοινωνικές αδικίες αποσπούν το ενδιαφέρον του 28,5% του πληθυσμού, ενώ οι φυσικές καταστροφές και η κλιματική κρίση το 19%.

Όλα αυτά, προκαλούν λύπη στο 42,7%, άγχος (30,9%), θυμό (27,9%), κούραση 21,6%, ενώ ένα ποσοστό 16,8% αισθάνεται ενημερωμένο, 11,3% αβοήθητο και 9,7% αδιάφορο!

Σε ότι αφορά ειδικά τους νέους, που εγκλωβίζονται ψηφιακά, η έρευνα διαπίστωσε ότι το 89,2% των νέων χρησιμοποιεί τα social media καθημερινά, ενώ το 76,1% τα έχει μετατρέψει σε κύρια πηγή ενημέρωσης. Όσο για το 60,3% χάνει την αίσθηση του χρόνου κατά το σκρολάρισμα, ενώ το 81,3% αναγνωρίζει ότι οι αλγόριθμοι των πλατφορμών ενισχύουν εσκεμμένα αυτή τη συμπεριφορά.

Θετική γονεϊκότητα

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, εφαρμόστηκε πανελλαδικά ένα δομημένο σύστημα υποστήριξης των γονέων. Για την καθοδήγησή τους, εκπαιδεύτηκαν 231 επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Στα σχετικά σεμινάρια που ακολούθησαν μετείχαν 6.513 γονείς και φροντιστές, προκειμένου να αποκτήσουν πρακτικά εργαλεία για τις προκλήσεις της ανατροφής.

Πρότυπο Κέντρο για τον Αυτοτραυματισμό

Για ένα από τα πιο ευαίσθητα και «βουβά» προβλήματα της εποχής, τον αυτοτραυματισμό, ιδρύθηκε το πρώτο Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για τον αυτοτραυματισμό νέων (17–24 ετών).

Για την έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση περιστατικών εκπαιδεύτηκαν 2.607 επαγγελματίες, ενώ ήδη 429 άτομα έχουν βρει διέξοδο και υποστήριξη μέσω των υπηρεσιών του Κέντρου, με δεκάδες οικογένειες να εντάσσονται σε θεραπευτικά προγράμματα.

Υγιεινή της περιόδου

Εκτεταμένη δράση για την αξιοπρέπεια στο σχολείο, έφερε στο προσκήνιο την ανάγκη για ενημέρωση και εξάλειψη της περιθωριοποίησης γύρω από την έμμηνο ρύση. Πραγματοποιήθηκαν ενημερωτικές δράσεις σε 2.521 σχολεία με τη συμμετοχή 237.000 μαθητών. Παράλληλα διανεμήθηκαν 18 εκατ. προϊόντα περιόδου, από τα οποία ωφελήθηκαν άμεσα περισσότερα από 120.000 κορίτσια σε όλη τη χώρα.

Διέξοδος η μουσική

Κατά την εκδήλωση ανακοινώθηκαν νέες βιωματικές δράσεις ψυχικής ανθεκτικότητας μέσω της μουσικής και της δημιουργικής έκφρασης, οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει σε 15 Μουσικά Σχολεία της χώρας με τη συμμετοχή 3.000 μαθητών.

Ειδήσεις Σήμερα: