Η Ράμα Ντουβάτζι στο στούντιό της – Πρότυπο της αριστερής Gen Ζ, «απειλή» των δεξιών μουσουλμάνων

«Η πρώτη μου επαφή με την τέχνη της Ράμα Ντουβάτζι έγινε το 2024, ενώ περίμενα στην ουρά για την τουαλέτα στο λεβαντίνικο μπιστρό Huda στο Ανατολικό Γουίλιαμσμπεργκ» γράφει ο Hakim Bishara στο Ηyperallergic και συνεχίζει:

«Μου πήρε μια στιγμή να συνειδητοποιήσω ότι έβλεπα μια αφίσα πρώτων βοηθειών του Δήμου της Νέας Υόρκης, μεταμορφωμένη σε ένα εκπληκτικό έργο τέχνης, με αυτό που τώρα αναγνωρίζω ως το χαρακτηριστικό στυλ της Ντουβάτζι».

Trendsetter ή «απειλή»;

Η Συροαμερικανίδα καλλιτέχνιδα, γεννημένη στο Τέξας, έχει δημιουργήσει εικονογραφήσεις και κινούμενα σχέδια για το New Yorker, την Tate Modern και το BBC, μεταξύ άλλων μέσων και ιδρυμάτων.

Τον περασμένο Νοέμβριο, η Ντουβάτζι έγινε γνωστή σε όλους, αφού ο σύζυγός της, Ζοχράν Μαμντάνι, κέρδισε με διαφορά τις δημαρχιακές εκλογές της Νέας Υόρκης, σε μια ιστορική νίκη που ενέπνευσε και ενθουσίασε εκατομμύρια ανθρώπους.

Μια από τη φύση της διακριτική προσωπικότητα, βρέθηκε ξαφνικά στο προσκήνιο, να θεωρείται ως trendsetter και πρότυπο της Γενιάς Ζ από την αριστερά, και ως «απειλή» των μουσουλμάνων από τη δεξιά.

Η Ράμα Ντουβάτζι και Ζοχράν Μαμντάνι δε θα παρευρεθούν στο Met Gala

Πιστή στον εαυτό της

«Την περασμένη εβδομάδα, συνάντησα τη Ντουβάτζι στο Gracie Mansion στο Άνω Μανχάταν για μια συζήτηση σχετικά με την καλλιτεχνική της πρακτική και τη ζωή της ως πρώτης κυρίας της Νέας Υόρκης» περιγράφει ο Hakim Bishara.

«Ήμασταν περιτριγυρισμένοι από χειροποίητα καρέ κινούμενων σχεδίων, πίνακες ζωγραφικής σε ξύλινα πάνελ και χαρτόνια που είχε βρει, καθώς και γοητευτικά κεραμικά.

»Μου άφησε μια ισχυρή εντύπωση ως στοχαστική και ηθική καλλιτέχνιδα, πρόθυμη να παραμείνει πιστή στον εαυτό της εν μέσω της έντονης προσοχής των μέσων ενημέρωσης και έτοιμη να εισέλθει σε ένα νέο στάδιο της καλλιτεχνικής της πρακτικής.

Hyperallergic: Ας ξεκινήσουμε από την αρχή: Πώς έγινες καλλιτέχνης;

Ράμα Ντουβάτζι: Από πείσμα, μάλλον. Ήξερα ότι δεν ήθελα ποτέ να σταματήσω να ζωγραφίζω, οπότε απλά έπρεπε να βρω έναν τρόπο, γιατί ειλικρινά δεν μπορούσα να φανταστώ τον εαυτό μου να κάνει κάτι άλλο.

H: Τι σε τράβηξε στην εικονογράφηση και την κινούμενη εικόνα; Σου φάνηκε πιο πρακτική επιλογή σε σύγκριση με τις λεγόμενες «καλές τέχνες» -κάτι με το οποίο μπορείς πραγματικά να βγάλεις τα προς το ζην;

Ρ.Ν.: Δεν είχε τόσο να κάνει με την πρακτικότητα, όσο με την προσβασιμότητα. Οι καλές τέχνες μου φαινόταν πάντα κάτι που απαιτεί εργαστήριο, ακριβά εργαλεία, άδεια. Η εικονογράφηση ήταν κάτι που μπορούσα να ασκώ στα περιθώρια των τετραδίων μου ή στο μετρό.

Η άποψή μου είναι ότι δεν υπάρχει πραγματική διαφορά μεταξύ εικονογράφησης και καλών τεχνών. Ένα σχέδιο με παστέλ λαδιού για ένα παιδικό βιβλίο δεν είναι λιγότερο σχέδιο από ένα έργο με παστέλ λαδιού σε κορνίζα που κρέμεται σε μια γκαλερί, απλώς προωθείται διαφορετικά.

Όταν πρόσφατα μια εφημερίδα δημοσίευσε παλιά tweets που έγραψα ως έφηβος, ένιωσα μεγάλη ντροπή που ήρθα αντιμέτωπη με τη γλώσσα που χρησιμοποιούσα και που είναι τόσο επιβλαβής για τους άλλους -το ότι ήμουν 15 ετών δεν αποτελεί δικαιολογία

H: Έχεις ζήσει στο Τέξας, στο Ντουμπάι, στο Κατάρ, στο Νιου Τζέρσεϊ και στη Νέα Υόρκη -πώς αυτά τα διαφορετικά περιβάλλοντα διαμόρφωσαν την προσωπικότητα και το έργο σου; Σε μετέτρεψαν σε μια αιώνια «αουτσάιντερ» ή σε κάποιον που μπορεί να προσαρμοστεί οπουδήποτε;

Ρ.Ν: Μου έδωσε τη δυνατότητα να συνδεθώ με περισσότερους και διαφορετικούς τύπους ανθρώπων. Αυτό δημιουργεί στιγμές όπως η σύνδεση με έναν άγνωστο που συνάντησα στο Ουάσινγκτον Σκουέαρ Παρκ, χάρη σε ένα αρτοποιείο στη Βηρυτό που αγαπάμε και οι δύο, ή η συζήτηση για την αγαπημένη μου οδό στην Αστόρια με κάποιον που γνώρισα στη Ντόχα. Θέλω να πιστεύω ότι αυτό μεταφράζεται στην τέχνη που μοιράζομαι και δημιουργώ.

Όλα είναι πολιτικά: αυτό που επιλέγουμε να δείξουμε, αυτό που επιλέγουμε να παραλείψουμε, οι ιστορίες που αναδεικνύουμε και αυτές που αφήνουμε στο περιθώριο

H: Η τέχνη σου ήταν πάντα πολιτική. Πώς επηρεάζει η νέα σου θέση ως πρώτη κυρία της Νέας Υόρκης την ελευθερία σου να δημιουργείς περισσότερο αυτό το είδος έργων;

Ρ.Ν.: Όλα είναι πολιτικά: αυτό που επιλέγουμε να δείξουμε, αυτό που επιλέγουμε να παραλείψουμε, οι ιστορίες που αναδεικνύουμε και αυτές που αφήνουμε στο περιθώριο. Ήταν και θα συνεχίσει να είναι σημαντικό για μένα να αντανακλώ την εποχή που με περιβάλλει ως καλλιτέχνης. Αν μη τι άλλο, η θέση αυτή με κάνει να είμαι πιο αφοσιωμένη στο να είμαι ειλικρινής και προσεκτική, στο να δημιουργώ έργα που είναι πολύπλοκα. Νιώθω ότι θα ήταν άδικο να μην παραμείνω η καλλιτέχνιδα που με έφερε μέχρι εδώ.

H: Το γεγονός ότι έγινες δημόσιο πρόσωπο τον τελευταίο χρόνο έχει αλλάξει ριζικά τη ζωή σου. Σε άλλαξε και ως άνθρωπο;

Ρ.Ν: Αυτή η εμπειρία έχει αλλάξει σίγουρα τη ζωή μου. Ακόμα προσπαθώ να καταλάβω πώς αυτό με επηρεάζει ως καλλιτέχνη και ως άνθρωπο, σκεπτόμενη τόσο το μέλλον όσο και το παρελθόν.

Με ανάγκασε να αντιμετωπίσω το πόσο έχω αλλάξει, ακόμα και πριν από αυτή τη στιγμή. Όταν πρόσφατα μια εφημερίδα δημοσίευσε παλιά tweets που έγραψα ως έφηβος, ένιωσα μεγάλη ντροπή που ήρθα αντιμέτωπη με τη γλώσσα που χρησιμοποιούσα και που είναι τόσο επιβλαβής για τους άλλους -το ότι ήμουν 15 ετών δεν αποτελεί δικαιολογία.

Έχω διαβάσει και δει πολλά από αυτά που είπαν οι άλλοι ως απάντηση, και καταλαβαίνω τον πόνο που προκάλεσα και λυπάμαι ειλικρινά. Το ενδιαφέρον μου δεν επικεντρώνεται στο να είμαι δημόσιο πρόσωπο, αλλά στο να συνεχίσω τη δουλειά μου με προσοχή και υπευθυνότητα, και να αφήσω την τέχνη μου να μιλήσει από μόνη της.

H: Πόσο πολύ αποκαλύπτεσαι στο έργο σου;

Ρ.Ν.: Το έργο μου αποτελεί ένα αρχείο διαφορετικών στιγμών της ζωής μου και όσων με συγκινούσαν εκείνη την εποχή, κάτι με το οποίο σίγουρα μπορούν να ταυτιστούν πολλοί καλλιτέχνες. Τα νέα που διάβαζα, οι διαδηλώσεις στις οποίες συμμετείχα, οι συζητήσεις που είχα με φίλους, η αρχιτεκτονική που με περιέβαλε ή κάτι που είδα καθώς επέστρεφα στο σπίτι εκείνη την ημέρα. Όλα αυτά διεισδύουν, είτε το θέλω είτε όχι.

Υπάρχει επίσης ένα είδος χιούμορ στο να ζωντανεύω και να κάνω τα πράγματα να κινούνται, που μου ταιριάζει πολύ. Η παιχνιδιάρικη διάθεση στο να προσπαθώ να βρω προσωπικότητα σε πράγματα που συνήθως είναι ήσυχα ή ακίνητα.

Θεωρώ ότι ισορροπεί τα πράγματα όταν το έργο φαίνεται βαρύ και φέρνει μια ελαφρότητα σε δύσκολες συζητήσεις. Ήταν ένας τρόπος για μένα να επεξεργάζομαι τα πράγματα καθώς προχωράω.

H: Αναφέρεις επίσης τη γυναικεία αδελφότητα ως θέμα στο έργο σου. Μπορείς να μας πεις περισσότερα γι’ αυτό;

Ρ.Ν: Θα ήταν αδύνατο να περάσω τον τελευταίο χρόνο της ζωής μου χωρίς τις κοπέλες μου. Η γυναικεία αδελφότητα και η πλατωνική αγάπη στις φιλίες μου είναι τόσο ουσιαστικές για τη ζωή μου και, καθώς η τέχνη μου αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη ζωή μου, είναι το πιο φυσικό να βρίσκονται οι γυναικείες φιλίες στο επίκεντρο του έργου μου. Είναι μια ωδή στην ιδιαιτερότητα και τη δύναμη αυτών των φιλικών σχέσεων, όπως τις βιώνω, και μια αντανάκλαση αυτού που με ωθεί μπροστά και διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο βλέπω τον κόσμο.

*Με στοιχεία από hyperallergic.com | Αρχική Φωτό: Η καλλιτέχνιδα Ράμα Ντουβάτζι στο εργαστήριό της στη Νέα Υόρκη / Photo: Dahlia Dandashi