Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ: Ειρήνη Παπά, eyeliner, τυρί και όσα δεν ξέρατε για τη σειρά-φαινόμενο

Σχεδόν ταυτόσημη με το Πάσχα, η προβολή και θέαση του αριστουργήματος του Φράνκο Τζεφιρέλι είναι εθιμοτυπική.

Αδιαμφισβήτητα το πιο αναγνωρίσιμο θρησκευτικό έπος της μικρής οθόνης, πίσω από τις εμβληματικές σκηνές της μίνι τηλεοπτικής σειράς κρύβονται λεπτομέρειες και τεχνάσματα που ακόμα και οι πιο φανατικοί τηλεθεατές της ενδέχεται να αγνοούν.

Το διαπεραστικό βλέμμα του Ρόμπερτ Πάουελ έχει μείνει στην ιστορία ως ένα από τα πιο καθηλωτικά στοιχεία της σειράς.

Το μυστικό της «διείσδυσης στην ψυχή» δεν ήταν μόνο υποκριτικό, αλλά και αποτέλεσμα έξυπνου μακιγιάζ. Οι τεχνικοί χρησιμοποίησαν μια λεπτή γραμμή σκούρου μπλε eyeliner στο πάνω βλέφαρο και λευκό eyeliner στο κάτω, τονίζοντας το κρυστάλλινο μπλε των ματιών του Πάουελ.

Επιπλέον, ο Τζεφιρέλι έδωσε μια πρωτοποριακή οδηγία: ο Ιησούς δεν έπρεπε να ανοιγοκλείνει τα μάτια του.

Στην πραγματικότητα, ο ενήλικας Χριστός ανοιγοκλείνει τα βλέφαρα μόλις μία φορά σε όλη τη διάρκεια της υπερπαραγωγής, μια επιλογή που ενίσχυσε τη μυστηριακή και απόκοσμη παρουσία του.

Μπορεί να μοιάζει σήμερα εντυπωσιακό, αλλά ο ο Ρόμπερτ Πάουελ δεν ήταν η αρχική επιλογή για τον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Ο Τζεφιρέλι αρχικά θέλησε τον Αλ Πατσίνο, ίσως τον Ντάστιν Χόφμαν, για τον κεντρικό ρόλο. Ο Βρετανός Πάουελ προοριζόταν για τον ρόλο του Ιούδα.

Αν και αρχικά σκεφτόταν την Ειρήνη Παπά για το ρόλο της Παναγίας, ο Τζεφιρέλι αναθεώρησε για τη μούσα του, την Ολίβια Χάσεϊ. Στο τηλεφώνημα του προς την Βρετανίδα της είπε: «Αγάπη μου, πώς θα σου φαινόταν να γίνεις ξανά παρθένα;»

Ωστόσο η σύζυγος του παραγωγού Σερ Λιου Γκρέιντ ήταν εκείνη που επέμεινε για τον Πάουελ, μαγεμένη από τα μάτια του. Η επιρροή το πείσμα της οδήγησε στην τελική απόφαση που άλλαξε την καριέρα του ηθοποιού.

Η επίδραση της εμφάνισής του ήταν τέτοια που, σύμφωνα με μαρτυρίες, κάθε φορά που ο Πάουελ έβγαινε από το καμαρίνι του με το κουστούμι, το συνεργείο σταματούσε αμέσως να χρησιμοποιεί απρεπή γλώσσα από σεβασμό στη μορφή του.

Ο Τζεφιρέλι είχε στα πλάνα του να αναθέσει στην Ειρήνη Παπά το ρόλο της Μαρίας. Ωστόσο λίγο πριν τα γυρίσματα και φέρνοντας στη μνήμη του την εικόνα της Ολίβια Χάσεϊ, της πρωταγωνίστριας στην ταινία του Ρωμαίος και Ιουλιέτα του 1968, άλλαξε γνώμη. Η Χάσεϊ θα ήταν μια πειστική Παναγία.

Στο τηλεφώνημα του προς την Χάσεϊ για το ρόλο ο Τζεφιρέλι είπε: «Αγάπη μου, πώς θα σου φαινόταν να γίνεις ξανά παρθένα;»

«Ο Ιησούς τρώει μόνο τυρί»

Η παραγωγή απαίτησε και μεγάλες θυσίες. Η προετοιμασία για τη σκηνή της Σταύρωσης ήταν ένα μαρτύριο για τον Πάουελ ο οποίος έβαλε τον εαυτό του σε σκληρή δοκιμασία για να φέρει στην οθόνη την εικόνα του βασανισμένου Θεανθρώπου.

Για να δείχνει εξαντλημένος και αποστεωμένος, ο Πάουελ ακολούθησε μια ακραία δίαιτα, τρεφόμενος αποκλειστικά με τυρί για ένα διάστημα, ώστε να χάσει βάρος γρήγορα.

Παράλληλα, η παραγωγή αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα με τον ήχο. Τα γυρίσματα έγιναν στην Τυνησία και πολλοί από τους ντόπιους κομπάρσους δεν γνώριζαν αγγλικά, με αποτέλεσμα ο Τζεφιρέλι να κινηματογραφήσει τις περισσότερες σκηνές πλήθους χωρίς ζωντανό ήχο, προσθέτοντάς τον αργότερα στο μοντάζ.

Ακόμα και οι διάλογοι των βασικών ηθοποιών είχαν τις δυσκολίες τους. Ο νεαρός Λορέντζο Μονέ, που υποδύθηκε τον δωδεκάχρονο Ιησού στον Ναό, δυσκολευόταν με τις προσευχές στα εβραϊκά και κατέληξε να τις μουρμουρίζει, με τη φωνή του να ντουμπλάρεται τελικά στα αγγλικά στο post production της σειράς.

Ακόμα και σε κάποιες σκηνές του Πάουελ, ο ήχος δεν ταυτίζεται απόλυτα με την κίνηση των χειλιών του, αποδεικνύοντας ότι το μεγαλείο αυτού του έπους χτίστηκε μέσα από επίμονη εργασία στο δωμάτιο του μοντάζ, δημιουργώντας ένα αποτέλεσμα που παραμένει αξεπέραστο μέχρι σήμερα.