Η κυβέρνηση του Μεξικού ανέπτυξε 10.000 στρατιώτες στην πολιτεία Χαλίσκο, σε μια προσπάθεια να καταστείλει τα βίαια επεισόδια που ξέσπασαν μετά τον θάνατο του πλέον καταζητούμενου βαρόνου των ναρκωτικών, Ελ Μέντσο, στα οποία έχουν σκοτωθεί δεκάδες άνθρωποι.

Ο Νεμέσιο Οσεγκέρα ή «Ελ Μέντσο», ο επικεφαλής του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG) τραυματίστηκε την Κυριακή κατά τη διάρκεια επιχείρησης του στρατού σε μια δασώδη περιοχή της πόλης Ταπάλπα της πολιτείας Χαλίσκο και πέθανε κατά την αεροδιακομιδή του στην Πόλη του Μεξικού.

Κρίσιμες πληροφορίες από άτομο εμπιστοσύνης μιας από τις ερωμένες του Ελ Μέντσο

Ο υπουργός Αμυνας Ρικάρντο Τρεβίγια δήλωσε ότι πληροφορίες που έδωσε ένα άτομο εμπιστοσύνης μιας από τις ερωτικές συντρόφους του Οσεγκέρα βοήθησαν τις αρχές να σχεδιάσουν την επιδρομή στον χώρο όπου βρισκόταν (στη φωτογραφία του Reuters/Raquel Cunha, επάνω, ο Ρικάρντο Τρεβίγια).

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, οι υπηρεσίες πληροφοριών κατάφεραν να εντοπίσουν σε απομονωμένο θέρετρο μια από τις ερωμένες του.

Οι αξιωματικοί των μυστικών υπηρεσιών διαπίστωσαν ότι η γυναίκα μεταφέρθηκε στην Ταπάλπα, μια κοινότητα με καταλύματα σε πλαγιά του βουνού στο Χαλίσκο για να συναντήσει τον αρχιμαφιόζο.

Αυτός παρέμεινε μετά την αποχώρηση της ερωμένης του και οι δυνάμεις ασφαλείας τον καταδίωξαν μαζί με τους σωματοφύλακές του.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης άνδρες του Οσεγκέρα άνοιξαν πυρ στις δυνάμεις ασφαλείας και η μάχη συνεχίστηκε σε ένα συγκρότημα από καλύβες, σε ένα δασάκι, όπου ο αρχηγός του καρτέλ και δύο σωματοφύλακές του τραυματίστηκαν.

Και οι τρεις μεταφέρθηκαν με ελικόπτερο στην Πόλη του Μεξικού, αλλά δεν επέζησαν. «Δυστυχώς, πέθαναν καθ’ οδόν» είπε ο Τρεβίγια, μιλώντας κατά την πρωινή συνέντευξη Τύπου της προέδρου.

Βίαιη αντίδραση

Η ανακοίνωση του θανάτου του προκάλεσε τη βίαιη αντίδραση του καρτέλ, μέλη του οποίου απέκλεισαν δρόμους, πυρπόλησαν οχήματα, επιτέθηκαν σε βενζινάδικα, καταστήματα και τράπεζες και συγκρούστηκαν με τις μεξικανικές αρχές σε 20 πολιτείες.

Τουλάχιστον 25 μέλη της Εθνοφρουράς, καθώς και ένας φύλακας ασφαλείας και ένας εργαζόμενος στην εισαγγελία σκοτώθηκαν κατά τη στρατιωτική επιχείρηση και τις συγκρούσεις που ακολούθησαν, ανακοίνωσε ο υπουργός Ασφαλείας Ομάρ Γκαρσία Αρφούτς. Οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν επίσης 30 μέλη του καρτέλ, πρόσθεσε.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε χθες Δευτέρα την αποστολή άλλων 2.500 στρατιωτών στο Χαλίσκο, ανεβάζοντας σε 10.000 τον αριθμό των στρατιωτών που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή από την Κυριακή.

Οι αρχές ελπίζουν να βάλουν τέλος στις ταραχές, τέσσερις μήνες πριν από το Μουντιάλ του 2026, που συνδιοργανώνει το Μεξικό με τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Μια από τις πόλεις που θα φιλοξενήσουν αγώνες είναι και η Γκουαδαλαχάρα, η πρωτεύουσα του Χαλίσκο.

Ερημοι δρόμοι

Η πρόεδρος Κλαούντια Σεϊνμπάουμ διαβεβαίωσε χθες ότι δεν υπάρχουν πλέον οδοφράγματα, όμως δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου είδαν κάποια κοντά στη Γκουαδαλαχάρα και στην περιοχή όπου συνελήφθη ο «Ελ Μέντσο».

Στη Γκουαδαλαχάρα οι δρόμοι ήταν σχεδόν έρημοι και τα περισσότερα καταστήματα παρέμειναν κλειστά, λόγω του φόβου που επικρατεί.

«Η κατάσταση είναι κάπως κρίσιμη, ελάχιστα καταστήματα λειτουργούν (…) Η οικογένειά μου δεν βγήκε έξω σήμερα» είπε ένας 70χρονος συνταξιούχος, ο Χόρχε Μαρτίνες, ο οποίος τόλμησε να πάει στο φαρμακείο που τον εξυπηρέτησε μέσα από ένα παράθυρο.

«Βγαίνουμε, αλλά φοβόμαστε» είπε επίσης η Τερέσα Λόσα, 51 ετών, η οποία έπρεπε να φροντίσει τον ανιψιό της που νοσηλεύεται σε κλινική.

Τα σχολεία δεν άνοιξαν χθες στο Χαλίσκο και σε άλλες δέκα πολιτείες.

Η Γκουαδαλαχάρα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Μεξικού και θα αποτελέσει την έδρα τεσσάρων αγώνων του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2026. Μια εκπρόσωπος της FIFA είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι προς το παρόν η Διεθνής Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία δεν θέλει να κάνει κάποιο σχόλιο για την κατάσταση στο Μεξικό.

Ο ρόλος των ΗΠΑ

Ο 59χρονος Νεμέσιο Οσεγκέρα θεωρείτο ο τελευταίος από τους μεγάλους «νονούς» του Μεξικού, μετά τη σύλληψη των ιδρυτών του αντιπάλου καρτέλ Σιναλόα, Χοακίν Γκουσμάν «Ελ Τσάπ» και Ισμαέλ «Μάγιο» Σαμπάντα που κρατούνται σε αμερικανικές φυλακές.

Ο αρχηγός του CJNG ήταν ένας από τους πλέον καταζητούμενους ανθρώπους στο Μεξικό και τις ΗΠΑ που προσέφεραν έως και 15 εκατομμύρια δολάρια για τη σύλληψή του.

Το 2025 η Ουάσιγκτον χαρακτήρισε το καρτέλ «τρομοκρατική οργάνωση», κατηγορώντας το για διακίνηση κοκαΐνης, ηρωίνης, μεθαμφεταμίνης και φαιντανύλης.

Η Σεϊνμπάουμ είπε χθες ότι δεν συμμετείχαν αμερικανικές δυνάμεις στην επιχείρηση για τη σύλληψη του Οσεγκέρα όμως επιβεβαίωσε ότι υπήρξε «ανταλλαγή πληροφοριών» μεταξύ των δύο χωρών.

Ο θάνατος του Οσεγκέρα, του αρχηγού μιας από τις ισχυρότερες εγκληματικές οργανώσεις στον κόσμο, αφήνει κενό εξουσίας στο καρτέλ. Ο «Ελ Μέντσο» ήταν «πανταχού παρών» και «δεν είχε προφανείς διαδόχους».

Δεν αποκλείεται στη μάχη για τη διαδοχή να διασπαστεί το CJNG, εκτίμησε ο Χεράρδο Ροντρίγκες, ειδικός σε θέματα ασφαλείας, στο Πανεπιστήμιο της Αμερικής, στην Πουέμπλα.

Η παρέμβαση Τραμπ

Σύμφωνα με το υπουργείο Αμυνας, τις επιθέσεις που ακολούθησαν στο Χαλίσκο οργάνωσε το «δεξί χέρι» του Οσεγκέρα και οικονομικός διευθυντής του καρτέλ, γνωστός με το όνομα «Ελ Τούλι», ο οποίος ωστόσο σκοτώθηκε σε συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας όταν επιχείρησαν να τον συλλάβουν.

Ο Τρεβίγια δάκρυσε όταν εξέφρασε τα συλλυπητήριά τους στις οικογένειες των ανδρών των υπηρεσιών ασφαλείας που σκοτώθηκαν στα επεισόδια της Κυριακής. Η Σεϊνμπάουμ είπε ότι η κατάσταση εξομαλύνεται και προτεραιότητα της κυβέρνησής της είναι να διασφαλίσει την ειρήνη και την ασφάλεια.

Από την άλλη πλευρά των συνόρων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με ανάρτησή του στο διαδίκτυο, κάλεσε το Μεξικό να εντείνει τις προσπάθειές του εναντίον των καρτέλ των ναρκωτικών.