Ο Έλον Μασκ βρέθηκε για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων, καθώς κατά τη διάρκεια του Ιανουαρίου δημοσίευσε σχεδόν καθημερινά αναρτήσεις σχετικές με ζητήματα φυλής και μετανάστευσης.

Σύμφωνα με ανάλυση της εφημερίδας Guardian, ο διευθύνων σύμβουλος της Τέσλα έκανε σχετικές παρεμβάσεις τις 26 από τις 31 ημέρες του μήνα, μέσα από την πλατφόρμα Χ, της οποίας είναι ιδιοκτήτης.

Πολλές από αυτές τις αναρτήσεις, σύμφωνα με ειδικούς στον εξτρεμισμό, παρουσιάζουν έντονη ομοιότητα με αφηγήσεις που χρησιμοποιούνται από υποστηρικτές της λευκής υπεροχής.

Μάλιστα, η συχνότητα, η συνέπεια και η ένταση των παρεμβάσεών του δείχνουν μια σαφή κλιμάκωση σε σχέση με προηγούμενες περιόδους.

Η αφήγηση της «απειλής» και η δημογραφική αλλαγή

Στις 22 Ιανουαρίου, λίγο πριν εμφανιστεί στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Μασκ αναδημοσίευσε βίντεο ενός Ιρλανδού αντι-μεταναστευτικού podcaster, δηλώνοντας ότι «οι λευκοί είναι μια μειονότητα που εξαφανίζεται ραγδαία».

Η αναφορά του εντάσσεται στη γνωστή ρητορική περί «δημογραφικής αντικατάστασης», σύμφωνα με την οποία οι λευκοί πληθυσμοί απειλούνται με εξαφάνιση λόγω της μετανάστευσης και των χαμηλών γεννήσεων.

Σε επόμενες αναρτήσεις του, ο Μασκ ισχυρίστηκε ότι οι λευκοί υφίστανται συστηματικές διακρίσεις και ότι υπάρχει μια μορφή «γενοκτονίας» εναντίον τους σε διάφορες χώρες.

Παράλληλα, ενίσχυσε τον ισχυρισμό ότι αν οι λευκοί καταστούν δημογραφική μειονότητα, θα «σφαγιαστούν» από μη λευκούς πληθυσμούς — μια φράση που έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα σε ακραία διαδικτυακά φόρουμ.

Η Χάιντι Μπέιριχ, συνιδρύτρια του Global Project Against Extremism, σχολίασε ότι αν κάποιος αφαιρούσε το όνομα του Μασκ από αυτές τις αναρτήσεις, θα μπορούσε εύκολα να θεωρήσει πως προέρχονται από κάποιον νεοναζί, υπέρμαχο της λευκής υπεροχής.

Η «μεγάλη αντικατάσταση» και οι θεωρίες συνωμοσίας

Ο Ουίλιαμ Μπράνιφ, πρώην διευθυντής του γραφείου πρόληψης της τρομοκρατίας και του εξτρεμισμού του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών, επεσήμανε ότι αρκετές από τις αναρτήσεις του Μασκ περιλαμβάνουν «κλασικά παραδείγματα» θεωριών συνωμοσίας της άκρας δεξιάς.

Κεντρική μεταξύ αυτών είναι η λεγόμενη «μεγάλη αντικατάσταση» — η ιδέα ότι φιλελεύθερες ελίτ ή εβραϊκές ομάδες οργανώνουν τη μαζική μετανάστευση για να αντικαταστήσουν τους λευκούς πληθυσμούς της Δύσης.

Σύμφωνα με τον Μπράνιφ, αυτή η αφήγηση έχει λειτουργήσει ως κινητήριος παράγοντας σε ορισμένες από τις πιο αιματηρές επιθέσεις των τελευταίων ετών. Η επίθεση στη συναγωγή Tree of Life στο Πίτσμπουργκ το 2018 και η μαζική δολοφονία στο Μπάφαλο το 2022 συνδέθηκαν άμεσα με ιδεολογικά κείμενα που επικαλούνταν τη θεωρία της αντικατάστασης.

Η άρνηση και οι δημόσιες τοποθετήσεις του Μασκ

Ο ίδιος ο Μασκ έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι είναι ρατσιστής ή αντισημίτης.

Σε συνέντευξή του το 2024 με τον Ντον Λέμον, υποστήριξε ότι δεν υιοθετεί τη θεωρία της μεγάλης αντικατάστασης.

Σε άλλη εμφάνισή του στον Τζο Ρόγκαν, δήλωσε ότι δεν είναι ναζί, μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε ομιλία του σε εκδήλωση του γερμανικού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία, όπου κάλεσε τους Γερμανούς να ξεπεράσουν την «ενοχή του παρελθόντος».

Παρά τις διαψεύσεις του, η ρητορική του συχνά ταυτίζεται με βασικά σημεία λόγου της ακροδεξιάς.

Το Χ ως πολλαπλασιαστής επιρροής

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με ειδικούς, το γεγονός ότι ο Μασκ δεν περιορίζεται σε προσωπικές τοποθετήσεις, αλλά αναδημοσιεύει και επιδοκιμάζει περιεχόμενο ακροδεξιών λογαριασμών.

Με περισσότερους από 200 εκατομμύρια ακολούθους, η επιρροή του λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής απήχησης για ιδέες που προηγουμένως κινούνταν σε περιθωριακά δίκτυα.

Στις 10 Ιανουαρίου, ο Musk απάντησε «ναι» σε μια ανάρτηση από έναν λογαριασμό λευκού εθνικιστή που ισχυριζόταν ότι «ο φυλετικός κομμουνισμός που κατέστρεψε τη Ροδεσία και τη Νότια Αφρική είναι το ίδιο πράγμα που φέρνουν στην Αμερική και στον υπόλοιπο Δυτικό κόσμο για να μας μετατρέψουν σε παγκόσμια φαβέλα».

Ο συγγραφέας της ανάρτησης είχε δημοσιεύσει προηγουμένως ένα blog με τίτλο «Πώς να χτίσετε μια αμερικανική Οράνια» – μια αναφορά στην ιδιωτική πόλη Οράνια στη Νότια Αφρική, όπου ζουν αποκλειστικά λευκοί.

Στις 17 Ιανουαρίου, ο Μασκ αναδημοσίευσε κείμενο του αυστριακού ακτιβιστή Μάρτιν Ζέλνερ, ιδρυτή του εθνο-εθνικιστικού Κινήματος Ταυτότητας.

Ο Ζέλνερ θεωρείται από ερευνητές μία από τις πιο επιδραστικές μορφές του σύγχρονου λευκού εθνικισμού στην Ευρώπη.

Ο Ζέλνερ έχει προωθήσει ανοιχτά τις έννοιες της «μεγάλης αντικατάστασης» και της «επαναμετανάστευσης», δηλαδή της μαζικής απομάκρυνσης μη λευκών πληθυσμών από ευρωπαϊκές χώρες.

Το 2024 συμμετείχε σε εκδήλωση στη Γερμανία όπου παρουσιάστηκαν σενάρια μαζικών απελάσεων, παρουσία νεοναζιστικών κύκλων.

Αν και ο ίδιος αρνείται ότι είναι λευκός ρατσιστής και απορρίπτει την τρομοκρατία, έχει δεχθεί δωρεά από τον Μπρέντον Τάραντ, δράστη της επίθεσης στο Κράιστσερτς το 2019, κατά την οποία δολοφονήθηκαν 51 άνθρωποι.

Η κανονικοποίηση του μίσους

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι αναρτήσεις του Μασκ αντανακλούν μια ευρύτερη μετατόπιση στον δημόσιο λόγο, όπου αφηγήσεις της άκρας δεξιάς γίνονται πιο αποδεκτές σε mainstream πολιτικές συζητήσεις.

Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι πολιτικοί έχουν υιοθετήσει παρόμοια επιχειρήματα, ενώ στην πλατφόρμα Χ έχουν αποκατασταθεί λογαριασμοί που στο παρελθόν είχαν αποκλειστεί για ρητορική μίσους.

Η τάση αυτή, σύμφωνα με τον Μπράνιφ, ενισχύει την πόλωση και καθιστά δυσκολότερη την αντίσταση σε ακραίες αφηγήσεις.

Όταν η κριτική αντιμετωπίζεται ως «προδοσία» ή ως έκφραση της λεγόμενης κουλτούρας «woke», η δημόσια συζήτηση περιορίζεται σε όλο και πιο στενά ιδεολογικά πλαίσια.

Συνεχίζεται…

Στις αρχές Φεβρουαρίου, ο Μασκ συνέχισε να σχολιάζει ζητήματα φυλής και μετανάστευσης. Σε απάντησή του σε ανάρτηση ακτιβιστή που υποστήριζε ότι ο ιρλανδικός πολιτισμός απειλείται, χαρακτήρισε όσους διαφωνούν «αξιολύπητους προδότες».

Η σταθερότητα και η ένταση αυτής της ρητορικής δείχνουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για μια συνειδητή επιλογή θεματολογίας.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κανονικοποίηση αφηγήσεων που στο παρελθόν συνδέθηκαν με βία μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. Σε μια εποχή έντονης πολιτικής και κοινωνικής πόλωσης, ο λόγος ισχυρών προσώπων δεν αποτελεί απλώς προσωπική άποψη, αλλά παράγοντα διαμόρφωσης πραγματικότητας.

Ειδήσεις Σήμερα: