Μετά από έναν εξαιρετικά επιτυχημένο κύκλο παραστάσεων στο Θέατρο ΠΟΡΕΙΑ, η «Χαμένη Άνοιξη» του Στρατή Τσίρκα επιστρέφει για να επιβεβαιώσει ότι πρόκειται για μία από τις πιο ουσιαστικές και βαθιά πολιτικές θεατρικές προτάσεις της φετινής σεζόν.

Το εμβληματικό τελευταίο μυθιστόρημα του Τσίρκα μεταφέρεται για πρώτη φορά στη σκηνή, σε θεατρική διασκευή του Άρη Λάσκου και σκηνοθεσία του Βαλάντη Φράγκου.

Η παράσταση, που συζητήθηκε έντονα για τη δραματουργική της πυκνότητα και τη σπάνια ισορροπία ανάμεσα στη συλλογική μνήμη και το προσωπικό τραύμα, μεταφέρεται από τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου στο Θέατρο ΔΙΠΥΛΟΝ, όπου θα παρουσιάζεται κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη.

Ο Βαλάντης Φράγκος μιλά στο in και μας ξεναγεί στην παράσταση «έκπληξη» της σεζόν 

Η «Χαμένη Άνοιξη» είναι ένα βαθιά πολιτικό μυθιστόρημα, όπου τελικά πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία. Πώς μεταφράζεται σκηνικά αυτός ο «απρόσωπος» πρωταγωνιστής;

Με απασχόλησε πολύ το πώς μπορεί να υπάρξει στη σκηνή κάτι που δεν έχει πρόσωπο. Επέλεξα να δουλέψω την Ιστορία σαν μια δύναμη που κινεί τους ανθρώπους χωρίς να φαίνεται. Σκηνοθετικά αυτό μεταφράζεται σε ένα διαρκές αίσθημα πίεσης: στις μετακινήσεις των σωμάτων, στις απότομες αλλαγές ρυθμού, στις σιωπές που γίνονται σχεδόν εκκωφαντικές. Ήθελα ο θεατής να νιώθει ότι οι χαρακτήρες παλεύουν να κρατήσουν τον έλεγχο της ζωής τους, ενώ κάτι μεγαλύτερο τούς διαφεύγει.

Τι σας προσέλκυσε περισσότερο στο έργο του Τσίρκα: το πολιτικό του σχόλιο ή το υπαρξιακό τραύμα των προσώπων;

Με συγκίνησε το πώς ο Τσίρκας δεν τα διαχωρίζει ποτέ. Η πολιτική στο έργο του δεν είναι θεωρία — είναι πληγή. Με τράβηξε αυτή η αίσθηση διάψευσης, η κόπωση των ανθρώπων που πίστεψαν σε κάτι και βλέπουν τις βεβαιότητές τους να καταρρέουν. Εκεί βρήκα τον πυρήνα της παράστασης.

Επιλέγετε μια καταιγιστική, σχεδόν κινηματογραφική ροή. Πώς δουλέψατε τον ρυθμό ώστε το ντοκουμέντο και η μυθοπλασία να συνυπάρχουν χωρίς να γίνονται διδακτικά;

Δούλεψα τον ρυθμό σαν μοντάζ. Με ενδιέφερε να δημιουργηθεί μια αίσθηση επείγοντος, σαν τα γεγονότα να τρέχουν πιο γρήγορα από την ικανότητα των ανθρώπων να τα κατανοήσουν. Το ιστορικό υλικό δεν μπήκε για να εξηγεί αλλά για να φορτίζει συναισθηματικά τη δράση. Προσπαθήσαμε να αφήνουμε τον θεατή να βιώνει την πληροφορία, όχι να τη δέχεται ως μάθημα.

Στην παράσταση οι ηθοποιοί εναλλάσσονται σε πολλαπλούς ρόλους, δημιουργώντας μια αίσθηση συλλογικού σώματος. Πρόκειται για αισθητική επιλογή ή πολιτική δήλωση;

Ξεκίνησε ως αισθητική ανάγκη αλλά γρήγορα έγινε και πολιτική θέση. Με ενδιέφερε να δείξω ότι οι ταυτότητες δεν είναι σταθερές και ότι η Ιστορία δεν ανήκει σε μεμονωμένους ήρωες. Οι ηθοποιοί λειτουργούν σαν ένα συλλογικό σώμα μνήμης. Προσωπικά με αφορά πολύ αυτή η ιδέα ότι οι ιστορίες των ανθρώπων μπλέκονται συνεχώς μεταξύ τους.

Η Αθήνα του ’65 λειτουργεί σχεδόν σαν σκηνικό πρόσωπο. Πώς επιχειρήσατε να ανασυνθέσετε αυτή την πόλη χωρίς νοσταλγία ή μουσειακή αναπαράσταση;

Προσπάθησα να αποφύγω την παγίδα της «όμορφης εποχής». Με ενδιέφερε η Αθήνα ως πόλη σε ένταση, σε μετάβαση, με μια ανησυχία που αιωρείται. Χρησιμοποιήσαμε θραύσματα εικόνων και ήχων, σαν μνήμη που επιστρέφει αποσπασματικά. Δεν ήθελα ο θεατής να κοιτάζει το παρελθόν από απόσταση, αλλά να αισθάνεται ότι βρίσκεται μέσα του.

Το έργο μιλά για μια εποχή πριν από τη δικτατορία, αλλά η ατμόσφαιρα μοιάζει ανησυχητικά σύγχρονη. Θεωρείτε ότι η παράσταση συνομιλεί ευθέως με το σήμερα;

Δεν επιδίωξα μια ευθεία αντιστοίχιση, αλλά όσο δουλεύαμε το έργο ένιωθα όλο και πιο έντονα ότι αυτή η αίσθηση πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας είναι οικεία. Με ενδιαφέρει το θέατρο που δημιουργεί καθρέφτες, όχι που δίνει απαντήσεις. Αν ο θεατής αναγνωρίσει κάτι από το σήμερα, αυτό είναι ήδη ένας διάλογος.

Πώς δουλέψατε με τους ηθοποιούς την ισορροπία ανάμεσα στο προσωπικό βίωμα και στη συλλογική Ιστορία, ώστε να μη χαθεί η ανθρώπινη κλίμακα;

Ξεκινήσαμε από πολύ προσωπικές διαδρομές. Προσπαθήσαμε να βρούμε πού συναντά κάθε ηθοποιός το αίσθημα της απώλειας, της πίστης, της προδοσίας. Όταν αυτά αποκτούν αλήθεια, τότε η Ιστορία αποκτά σώμα. Για μένα η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να παραμείνουν οι χαρακτήρες ευάλωτοι μέσα στο ιστορικό βάρος.

Τι σημαίνει για εσάς «πολιτικό θέατρο» σήμερα;

Το πολιτικό θέατρο, όπως το αντιλαμβάνομαι, δεν είναι διδακτικό ούτε καταγγελτικό με απλοϊκό τρόπο. Είναι ένα θέατρο που ανοίγει ρωγμές, που επιτρέπει την αμφιβολία και που καλεί τον θεατή να σκεφτεί τη δική του θέση μέσα στον κόσμο. Με αφορά περισσότερο η ενεργοποίηση της σκέψης παρά η επιβεβαίωση απόψεων.

Αν η «Χαμένη Άνοιξη» είναι ένα πολιτικό θρίλερ για το παρελθόν που μας κοιτάζει στο παρόν, ποια ερώτηση θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την αίθουσα;

Ίσως το πόσο εύθραυστες είναι οι εποχές που μοιάζουν γεμάτες ελπίδα. Και κυρίως, τι σημαίνει προσωπική ευθύνη μέσα σε ιστορικές καμπές. Με απασχολεί πολύ η σκέψη ότι η Ιστορία δεν είναι κάτι μακρινό — συμβαίνει πάντα δίπλα μας, και κάπως μας αφορά όλους.

Υπόθεση έργου:

Καλοκαίρι του 1965. Ο Ανδρέας επιστρέφει στην Αθήνα ύστερα από 18 χρόνια εξορίας στην Τασκένδη. Μέσα σε είκοσι μέρες —από τις 4 έως τις 23 Ιουλίου— θα βρεθεί στο επίκεντρο μιας χώρας που βράζει. Το Παλάτι μηχανορραφεί, η Βουλή κλονίζεται, το Σύνταγμα παρακάμπτεται, το παρακράτος δυναμώνει, ο Πρωθυπουργός παραιτείται, οι συνειδήσεις δοκιμάζονται, ενώ στις 21 Ιουλίου δολοφονείται ο Σωτήρης Πέτρουλας στην οδό Σταδίου: όλα πυκνώνουν σ’ ένα τοπίο όπου το προσωπικό όραμα και το συλλογικό δράμα συγκρούονται. Ανάμεσα στη Φλώρα, την ξένης καταγωγής γυναίκα που αρνείται την πολιτική, και τη Ματθίλδη, τη νεαρή αγωνίστρια, ο Ανδρέας παλεύει να ορίσει τη θέση του μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία.

Όπως σημείωσε ο Mario Vitti, «από ένα σημείο και μετά, τα πρόσωπα μετατίθενται στο παρασκήνιο και πρωταγωνίστρια, πλέον, γίνεται η Ιστορία».

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Μεταγραφή: Άρης Λάσκος
Σκηνοθεσία: Βαλάντης Φράγκος
Σκηνικά: Ζωή Μολυβδά Φαμέλλη
Κοστούμια*: Αλέγια Παπαγεωργίου
Φωτισμοί: Ιωάννα Αθανασίου – Τάσος Παλαιορούτας
Mουσική: Γιώργος Δούσος
Κίνηση: Ανθή Θεοφιλίδη
Βίντεο: Αspalax
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελένη Ανδρικοπούλου
Φωτογραφίες promo: Μαρίζα Καψαμπέλη
Φωτογραφίες παράστασης: Ελίνα Γιουνανλή
Επικοινωνία & Γραφείο Τύπου: Μαρία Τσολάκη
Διαφήμιση-Social Media: RENEGADE MEDIA, Βασίλης Ζαρκαδούλας
Παραγωγή: Τεχνηχώρος

ΔΙΑΝΟΜΗ: Ελένη Ζαραφίδου, Άρης Λάσκος, Καλλιόπη Παναγιωτίδου, Τζίνη Παπαδοπούλου, Δημήτρης Πασσάς, Συμεών Τσακίρης

*Ευχαριστούμε το θέατρο ΠΟΡΕΙΑ για την παραχώρηση μέρους των κοστουμιών της παράστασης.

– Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού.

INFO
ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΠΥΛΟΝ – Μαύρη αίθουσα
Σαμουήλ Καλογήρου 2, Αθήνα 105 53

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
Δευτέρα & Τρίτη στις 20:30
Τετάρτη στις 20:00

Διάρκεια:
2 ώρες και 40 λεπτά (με επιπλέον διάλειμμα 10 λεπτών)

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ:
Από 18 ευρώ

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ: https://tickets.in.gr/gr-el/tickets/theater/xameni-anoiksi-tou-strati-tsirka/

Ειδήσεις Σήμερα: