Όσο οι ειδικοί ασχολούνται με το ποια επαγγέλματα θα αντέξουν στην επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης, οι χρήστες του Reddit, του μεγαλύτερου διαδικτυακού φόρουμ παγκοσμίως, μοιράζονται τις ανησυχίες τους για κάτι πολύ πιο άμεσο: Ποια επαγγέλματα θα επιβιώσουν σε περίπτωση μιας νέας οικονομικής κρίσης.

Το σενάριο για ύφεση το 2026 δεν είναι το επικρατέστερο, αλλά δεν είναι και απίθανο. Για παράδειγμα η JP Morgan δίνει πιθανότητες ύφεσης 35% στις ΗΠΑ και παγκοσμίως.  Όμως η επιβράδυνση της ανάπτυξης στις ισχυρότερες οικονομίες του πλανήτη, η γεωοπολιτική αβεβαιότητα, οι αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο, ο κίνδυνος να σκάσει η χρηματιστηριακή φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης, εντείνουν τις ανησυχίες πολιτών και επιχειρήσεων.

Πολυεθνικοί κολοσσοί, όπως η Amazon, ανακοινώνουν δεκάδες χιλιάδες απολύσεις. Στη Γερμανία η ανεργία έχει φτάσει σε ιστορικό υψηλό 12ετίας. Στην ευρωζώνη οι προσδοκίες για νέες προσλήψεις. H αγορά εργασίας εισέρχεται στην εποχή της «Μεγάλης Διστακτικότητας», ιδίως στον κλάδο της τεχνολογίας, τονίζουν αναλυτές.

Η Ελλάδα προς το παρόν μοιάζει να την έχει σκαπουλάρει. Όμως τα ποσοστά ανεργίας παραμένουν από τα υψηλότερα στην ΕΕ και τα ποσοστά απασχόλησης σημαντικά χαμηλότερα του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Παράλληλα, η ροή μισθωτής εργασίας παρουσιάζει έντονες εποχικές διακυμάνσεις: Θετικό ισοζύγιο απασχόλησης πριν την έναρξη και στις αρχές της τουριστικής σεζόν, αρνητικό από τον Ιούλιο ως και το φθινόπωρο, με τις απολύσεις να υπερβαίνουν τις προσλήψεις.

Ποιες δουλειές αντέχουν στην κρίση

Οι προβλέψεις των χρηστών του Reddit για το ποιες δουλειές θα επιβιώσουν σε περίπτωση  ύφεσης, δεν προέρχονται από επιστημονικά δεδομένα. Είναι είτε απόσταγμα εμπειριών, από εργαζόμενους που βίωσαν προγενέστερες κρίσεις είτε ευσεβείς πόθοι και λογικοφανείς υποθέσεις. Η ιστοσελίδα Buzzfeed συνέλεξε τις 19 δημοφιλέστερες απαντήσεις για το ποια επαγγέλματα θα επιβιώσουν.

1. Νεκροθάφτης – Γραφείο Κηδειών

Από το «δεν θα πεθάνουμε ποτέ κουφάλα νεκροθάφτη», στο «οι νεκροθάφτες δεν πεθαίνουν ποτέ», είναι μια κηδεία δρόμος.

«Θυμάμαι ρεπορτάζ που έλεγε ότι τα γραφεία τελετών ήταν ο κλάδος που επηρεάστηκε λιγότερο από τη Μεγάλη Ύφεση του 2008. Οι άνθρωποι θα πεθαίνουν ανεξάρτητα από την πορεία της οικονομίας», σχολιάζει χρήστης του Reddit. Μακάβριο αλλά αληθινό.

2.Προσωπικό πρώτων βοηθειών – ομάδες άμεσης επέμβασης

Διασώστες, νοσηλευτές πρώτων βοηθειών, πλήρωμα ασθενοφόρου, πυροσβέστες – αστυνομικοί, ανήκουν στα επαγγέλματα πρώτης γραμμής. Στα αγγλικά ονομάζονται first responders και είναι οι πρώτοι που ανταποκρίνονται σε έκτακτες ανάγκες: Ατυχήματα, φυσικές καταστροφές, επείγοντα ιατρικά περιστατικά. Πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που χρειάζονται πρώτες βοήθειες,  άρα πάντα θα χρειάζονται επαγγελματίες άμεσης επέμβασης.  Όμως οι απόψεις διίστανται. Την περίοδο της κρίσης τα παραπάνω επαγγέλματα δεν γλύτωσαν από περικοπές.

3. Δικηγορικά γραφεία

«Θα επιβιώσουν τα δικηγορικά γραφεία, γιατί κάποιος πάντα θα θέλει να μηνύσει κάποιον άλλο», ελπίζει ένας. «Και ναι και όχι», απαντά άλλος. Στην ύφεση του 2008 πολλά δικηγορικά γραφεία έκαναν μειώσεις προσωπικού ή πάγωσαν τις προσλήψεις.

 4. Δάσκαλοι

«Ο κόσμος νομίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα τους αντικαταστήσει αλλά τα παιδιά κυριολεκτικά θα κανιβάλιζαν το ένα το άλλο ή θα περνούσαν όλη μέρα στο YouTube χωρίς συνεχή επίβλεψη», γράφει σχολιαστής. Αν αυτός θα είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο μέλλον,  να κάνει τον παιδονόμο, ζήτω που καήκαμε.

Σεξεργάτ(ρι)ες, υδραυλικοί, μηχανικοί ντιζελοκίνητων

5. Σεξεργασία

«Αν έχουμε διαδαχθεί κάτι από την ιστορία, αυτό είναι ότι η σεξεργασία θα υπάρχει πάντα», εκτιμά μέλος του διαδικτυακού φόρουμ.

Kι εκεί υπάρχει αντίλογος: «Μπες στις συζητήσεις του Reddit για sexworkers και θα δεις πώς το επάγγελμα φθίνει».

 6. «Υδραυλικοί. Η απάντηση είναι πάντα υδραυλικοί».

«Είμαι υδραυλικός και θέλω να σας πω το εξής: Όταν η οικονομία πάει  καλά, χτίζουμε νέες κατασκευές και κάνουμε ανακαινίσεις. Όταν πάει άσχημα… πάντα θα υπάρχει ανάγκη για συντήρηση και επισκευή στα υδραυλικά, γιατί όλοι χρειάζονται καθαρό νερό, και αυτή θα είναι μία από τις τελευταίες δουλειές που θα αντικαταστήσει η αυτοματοποίηση».

7. Μηχανικοί ντίζελ

Ακούγεται παράδοξο, αλλά το επάγγελμα του μηχανικού για κινητήρες ντίζελ, προς το παρόν δεν φθίνει. Μπορεί η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση να είναι το μέλλον, όμως  σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές του Bureau of Labour Statistics των ΗΠΑ, ως και το 2034 προβλέπεται αύξηση της ζήτησης για μηχανικούς και τεχνικούς ντιζελοκίνητων οχημάτων. «Επέζησα της κρίσης του 2009, επέζησα της κρίσης του 2020 με τον κορονοϊό. Θα αντέξουμε και τώρα», προβλέπει αισιόδοξος μηχανικός.

8. Λογιστές

«Λογιστική. Οποιοσδήποτε οργανισμός στον κόσμο βγάζει κάποια χρήματα, τη χρειάζεται», τονίζει λογιστής.  Πάντως, σύμφωνα με σχετικές έρευνες, οι λογιστές και οι φοροτεχνικοί είναι ο πλέον εκτεθειμένοι στις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης. Η ΑΙ δεν θα αντικαταστήσει τους λογιστές, αλλά σίγουρα θα μεταμορφώσει και αυτό το επάγγελμα.

9. Εργαζόμενοι στις σιδηροδρομικές και θαλάσσιες μεταφορές

«Τα περισσότερα εμπορεύματα μεταφέρονται με πλοίο ή τρένο. Επιπλέον, οι άνθρωποι πρέπει ακόμα να μετακινούνται, οπότε τρένα και τα φέρυ μποτ  θα συνεχίσουν να έχουν ζήτηση. Επομένως, οι εργαζόμενοι στις σιδηροδρομικές και θαλάσσιες μεταφορές είναι σχεδόν ασφαλείς σε περίπτωση ύφεσης. Η μόνη εξαίρεση είναι η βιομηχανία της κρουαζιέρας, η οποία θα μπορούσε να δεχτεί πλήγμα σε μια νέα παγκόσμια οικονομική κρίση», εκτιμά σχολιαστής στο Reddit.

Η κρίση θέλει αλκοόλ

10. Διανομέας μπύρας

«Δούλευα σε μια εφημερίδα γύρω στο 2008. Χρεοκόπησε. Πήρα άδεια οδηγού φορτηγού και δούλεψα σε εταιρεία διανομής μπύρας. Ήταν πιο απασχολημένοι από ποτέ», γράφει εργαζόμενος από τη Βρετανία.

«Όταν ήρθε ο covid, συνέβη ακριβώς το ίδιο. Όλοι οι φίλοι μου ήταν σε αναστολή εργασίας και μεθούσαν. Εγώ ήμουν τόσο απασχολημένος με την παράδοση μπύρας. Βγάζαμε τη μπύρα από τα εστιατόρια και τη βάζαμε στα καταστήματα τροφίμων-ποτών. Καλές εποχές, δεν θα το αρνηθώ. Δούλεψα με τους καλύτερους ανθρώπους».

Πράγματι έχει διαπιστωθεί, ότι σε περιόδους ύφεσης η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνεται. Ίσως και από απελπισία.

11. Μεσίτης ασφαλίσεων

«Είμαι ανεξάρτητος μεσίτης ασφαλίσεων. Δεν πουλάω τίποτα, η κυβέρνηση το πούλησε για μένα. Aπό το 1925, όταν έγινε νόμος ότι για να οδηγείς αυτοκίνητο χρειάζεσαι ασφάλεια. Τα στεγαστικά δάνεια το απαιτούν. Και κατά τη διάρκεια ύφεσης, οι άνθρωποι αγοράζουν ασφάλειες ζωής. Οπότε, έχω πάντα δουλειά», γράφει κάποιος.

12. Απεντομώσεις-μυοκτονίες

«Στις οικονομικές κρίσεις υπάρχουν πάντα περισσότερες κατσαρίδες και τρωκτικά», εκτιμά σχολιαστής. Κάτι ήξερε και ο μεγάλος συγγραφέας Γουίλιαμ Μπάροοουζ, που έγραψε τον  «Απολυμαντή».

13. Δικαστικός υπάλληλος

«Είμαι δικαστικός υπάλληλος. Εκτός κι αν πετύχουμε παγκόσμια ειρήνη, η δουλειά μας είναι απόλυτα εξασφαλισμένη».

Στο σουπερμάρκετ θα βρείτε… δουλειά

14. Υπάλληλος σουπερμάρκετ

«Δουλειές στα Costco», απαντά σχολιαστής, αναφερόμενος στην γιγάντια πολυεθνική αλυσίδα λιανικής, που πουλάει τα πάντα, από χαρτί υγείας μέχρι ράβδους χρυσού.

Το αντίστοιχο στην Ελλάδα είναι οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής τροφίμων. Την περίοδο της  οικονομικής κρίσης, χρειαζόσουν «μέσο» για να βρεις δουλειά σε σουπερμάρκετ.

15. Υπεργολαβίες – Outsourcing πληροφορικής

«Όταν ξέσπασε η ύφεση του 2008, δούλευα για μια εταιρεία που μεσολαβούσε για την ανάθεση εργασιών πληροφορικής-μηχανοργάνωσης (ΙΤ) σε τρίτους. Ένιωθα κάπως ένοχος για το πόσο καλά τα πηγαίναμε ενώ πολλοί από τους φίλους μου σε άλλες εταιρείες αγωνίζονταν». Το οutsourcing και οι υπεργολαβίες για «ενοικιαζόμενους εργαζόμενους» αντέχουν στις κρίσεις, αλλά οι δουλειές που προσφέρουν είναι κακοπληρωμένες και επισφαλείς.

16. Κατ’οίκον νοσηλευτές

«Είμαι νοσηλεύτρια οικιακής φροντίδας. Οι αποταμιεύσεις των baby boomers δεν κινδυνεύουν σε περίπτωση ύφεσης»,  εση», σχολιάζει εργαζόμεν. «Θα έχουμε δουλειά, αλλλά δεν θα πληρωνόμαστε καλά», της απαντούν. «Εγώ ξόδεψα ήδη τις οικονομίες μου στην προηγούμενη ύφεση», αντιλέγει babyboomer.

Δουλειές «σιγουράκια»

17. Kατασκευή εμβολίων

«Δουλεύω σε φαρμακευτική που φτιάχνει εμβόλια.  Δεν είχα ούτε μια μέρα ρεπό ακόμα και όταν σχεδόν ολόκληρος ο κόσμος μπήκε σε lockdown», γράφει σχολιαστής.

18.  Στρατιωτικός

«Ο στρατός αντέχει. Είμαι τόσο ευγνώμων που ήμουν σε ενεργό υπηρεσία κατά τη διάρκεια της πανδημίας».

19. Επιχειρήσεις κοινής οφέλειας

«Πάντα θα υπάρχουν δουλειές σε οργανισμούς κοινής ωφέλειας.  Θα πληρώνεις για νερό και ρεύμα ανεξάρτητα από το πόσο άσχημα πάνε τα πράγματα», γράφει κάποιος.

«Συμφωνώ, αλλά πρέπει να βρίσκεσαι στον πυρήνα των εργασιών. Αν δεν παράγεις ένα ζωτικό κομμάτι στις εργασίες συντήρησης, λειτουργίας ή επεκτάσεων, είσαι ευάλωτος σε υφέσεις και σε ανάθεση εργασιών σε τρίτους (υπεργολαβίες-outsourcing). Μείνε πάντα κοντά στην πραγματική δουλειά, μην ψάχνεις για διορισμούς σε εταιρικές θέσεις που κόβονται μόλις η εταιρεία χρειαστεί να σφίξει το ζωνάρι», του απαντούν.