Στις 19 Ιανουαρίου 1988, ημέρα Τρίτη, απεβίωσε στην Αθήνα η Δόρα Στράτου, η οποία κατάφερε να συνδέσει άρρηκτα το όνομά της με την ελληνική μουσική και χορευτική παράδοση.


Πηγή: Θέατρο Ελληνικών Χορών «Δόρα Στράτου» (grdance.org)

Κόρη του αιτωλοακαρνάνος δικηγόρου και πολιτικού (διατελέσαντος επ’ ολίγον και πρωθυπουργού) Νικολάου Στράτου (ήταν ένας από τους εκτελεσθέντες μετά το πέρας της ιστορικής Δίκης των Εξ, το Νοέμβριο του 1922) και της αθηναίας Μαρίας Κορομηλά, η Δόρα (Δωροθέα) Στράτου γεννήθηκε στην Αθήνα το Νοέμβριο του 1903 (στις 18 του μηνός, κατά την επικρατέστερη εκδοχή).


«ΤΑ ΝΕΑ», 20.1.1988, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Σπούδασε κλασικό τραγούδι και υπήρξε μαθήτρια του Δημήτρη Μητρόπουλου.

Μετά την εκτέλεση του πατέρα της έζησε επί μία δεκαετία στο εξωτερικό και επέστρεψε στην Ελλάδα το 1932.


Πηγή: Θέατρο Ελληνικών Χορών «Δόρα Στράτου» (grdance.org)

Αφού συνέδραμε τον Κάρολο Κουν στην ίδρυση του Θεάτρου Τέχνης (1942) και συνδέθηκε φιλικά με πολυάριθμους πνευματικούς ανθρώπους (καλλιτέχνες και διανοουμένους) του Μεσοπολέμου, η Δόρα Στράτου έκανε το αποφασιστικό βήμα το 1953, προβαίνοντας στην ίδρυση του πρώτου οργανωμένου συγκροτήματος παραδοσιακών χορών στη χώρα μας, του σωματείου «Ελληνικοί χοροί – Δόρα Στράτου».


«ΤΑ ΝΕΑ», 20.1.1988, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Η ίδια, μάλιστα, πρωτοστάτησε στην προσπάθεια να διασωθεί ο γνήσιος ελληνικός χορός, και μαζί του οι εθνικές μνήμες, συγκεντρώνοντας χιλιάδες φορεσιές (με τα κοσμήματα και τα εξαρτήματά τους) από διάφορες περιοχές της χώρας μας.

Το μουσικοχορευτικό της συγκρότημα, που στελεχώθηκε από τους καλύτερους χορευτές, οργανοπαίχτες και τραγουδιστές της εποχής εκείνης, έδωσε παραστάσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.


«ΤΑ ΝΕΑ», 21.1.1988, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Το 1963, κατόπιν εντολής του Κωνσταντίνου Καραμανλή, κατασκευάστηκε στο λόφο Φιλοπάππου ένα κηποθέατρο ειδικά για το μουσικοχορευτικό συγκρότημα της Δόρας Στράτου.

Σε φύλλο των «Νέων» που είχε κυκλοφορήσει δυόμισι περίπου χρόνια μετά το θάνατο της Δόρας Στράτου, για την ακρίβεια την Τετάρτη 20 Ιουνίου 1990, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος είχε αφιερώσει ένα ευσύνοπτο κείμενό του στη μνήμη της εκλιπούσης (ο τίτλος του ήταν «Εργαστήρι μνήμης»).


«ΤΑ ΝΕΑ», 20.6.1990, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Ιδού όσα είχε γράψει για το έργο και την κληρονομιά της Δόρας Στράτου ο Γεωργουσόπουλος:


Παρ’ όλες τις επίσημες ενάρξεις, παρ’ όλη την παρουσία της πολιτείας, μόνο σ’ αυτές τις επίσημες στιγμές, οι «Ελληνικοί Χοροί» της αείμνηστης Δόρας Στράτου κινδυνεύουν· και δεν κινδυνεύει μόνο ένα δημόσιο, θεσμός ήδη, θέαμα, ένα προσφερόμενο στους περιηγητές θέαμα του καλοκαιριού· κινδυνεύει ένα «εργαστήρι μνήμης», ένα φυτώριο, μια ερευνητική κυψέλη. Σκέφτηκε ποτέ κανείς τι έχει προσφέρει στο νεοελληνικό πολιτισμό πρακτικά αυτό το έργο ζωής της Δόρας Στράτου; Έχουν υπολογίσει πόσοι πρακτικοί ερευνητές ξεπήδησαν από αυτό το κατόρθωμα επιστημοσύνης και μερακιού; Ζωγράφοι, σκηνογράφοι, ενδυματολόγοι (ξεκινώντας από τον Σπύρο Βασιλείου που διευθέτησε τον θεϊκό χώρο στου Φιλοπάππου, έως τον Γιάννη Τσαρούχη που σχεδίασε αποκαθιστώντας αυθεντικά σπάνια μικρασιατικά κοστούμια) δούλεψαν με κέφι τα πρωτογενή, τα παραδομένα υλικά, για να δημιουργήσουν μια σπάνια και αισθητικά άρτια συλλογή κοστουμιών και χρειωδών (σ.σ. απαραίτητων, χρειαζούμενων) εργαλείων.


Πηγή: Θέατρο Ελληνικών Χορών «Δόρα Στράτου» (grdance.org)

Μουσικολόγοι με αίσθηση ιστορική και γνώση ελέγχουν την αυθεντικότητα των μουσικών και την ικανότητα των οργανοπαικτών. Στο θέατρο του Φιλοπάππου ακούγεται κεκαθαρμένη δημοτική μουσική από τους τελευταίους Έλληνες οργανοπαίκτες.

Συντηρώντας αυτές τις κομπανίες, το συγκρότημα των Ελληνικών Χορών υποκαθιστά το κράτος που όφειλε να διασώσει στην εθνική κιβωτό τα τιμαλφή (σ.σ. αντικείμενα πολύτιμα, μεγάλης αξίας) του Γένους.


Πηγή: Θέατρο Ελληνικών Χορών «Δόρα Στράτου» (grdance.org)

Άλλα τριάντα πέντε και βάλε χρόνια του ιδιωτικού αυτού πνευματικού ιδρύματος εκατοντάδες Έλληνες και Ελληνίδες έμαθαν και με χάρη χόρεψαν χορούς από όλη την Ελλάδα και τις χαμένες πατρίδες. Οι περισσότεροι χορευτές της Στράτου προέρχονταν από το σώμα των Ελλήνων γυμναστών, και χάρη στη Στράτου σήμερα φωτισμένοι γυμναστές σ’ όλη την επικράτεια, σε σχολεία, συλλόγους, ομίλους, ακόμη και σε δημοτικά θέατρα (ο Τσιάνος, ο Γκότσης πέρασαν από τη σχολή αυτή του Γένους), συντηρούν τη φλόγα στους νέους ανθρώπους που ποθούν να είναι σύγχρονοι ακριβώς γιατί έχουν παρελθόν.

Η κληρονομιά της Δόρας Στράτου δεν πρέπει να αφεθεί στον ηρωισμό και στον πατριωτισμό των ταγμένων διαδόχων της· ως έργον Παιδείας χρειάζεται την κρατική μέριμνα.

Η κεντρική φωτογραφία του παρόντος άρθρου προέρχεται από το διαδικτυακό τόπο του Θεάτρου Ελληνικών Χορών «Δόρα Στράτου» (grdance.org).

Ειδήσεις Σήμερα: