Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι προελληνικές γλώσσες (Μέρος Γ’)
Πολυάριθμες είναι οι λέξεις που εικάζεται ότι αποτελούν δάνεια προελληνικά, με άλλα λόγια οι όροι που συνιστούν έμμεσες μαρτυρίες υποθετικών προελληνικών γλωσσών
Οι δυσκολίες που συναντούμε όσον αφορά την προέλευση ή μη ενός δάνειου τύπου της ελληνικής από κάποια προελληνική γλώσσα καθίστανται ιδιαίτερα εμφανείς όταν το υπό εξέταση δάνειο είναι μεμονωμένο και δεν ανήκει σε μια ομοιογενή ομάδα με ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, σε επίπεδο σημασιολογικό, μορφολογικό ή και φωνητικό.
Πολυάριθμες είναι οι λέξεις που εικάζεται ότι αποτελούν δάνεια προελληνικά, με άλλα λόγια οι όροι που συνιστούν έμμεσες μαρτυρίες υποθετικών προελληνικών γλωσσών.
Τα κατάλοιπα των γλωσσών αυτών είναι φανερά ως επί το πλείστον σε κύρια ονόματα της ελληνικής, καθώς και σε όρους του λεξιλογίου.
Ακολουθούν χαρακτηριστικά παραδείγματα κυρίων ονομάτων της ελληνικής που πιθανολογείται ότι προέρχονται από προελληνικές γλώσσες:
Οι ερευνητές έχουν δώσει διάφορες –καθαρά συμβατικές– ονομασίες στις υποθετικές προελληνικές γλώσσες που εξετάζουμε. Κατ’ αρχάς, γίνεται λόγος για μια «μεσογειακή» γλώσσα, που ήταν ευρύτατα διαδεδομένη σε όλη τη μεσογειακή λεκάνη –έτσι δικαιολογείται η ονομασία της– και δεν είχε ούτε ινδοευρωπαϊκή ούτε σημιτική προέλευση. Από αυτήν, υποστηρίζεται, προήλθε ένας μικρός πυρήνας λέξεων που απαντούν και σε άλλες μεσογειακές γλώσσες εκτός της ελληνικής και αφορούν, για παράδειγμα, το λάδι (έλαιον) και το κρασί (οίνος).
Αν και κάτι τέτοιο ασφαλώς δεν κρίνεται απίθανο, ελλείπουν τα αποδεικτικά στοιχεία που θα μας έπειθαν ότι οι «μεσογειακές» (ή και «αιγαιακές») αυτές λέξεις προέρχονται από μία και μόνη γλώσσα (και όχι από περισσότερες), καθώς και ότι δεν είναι σε καμία περίπτωση λέξεις-«ταξιδιώτες» ή λέξεις της ινδοευρωπαϊκής γλωσσικής οικογένειας.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο λόφος του Λυκαβηττού στην Αθήνα του 1862.
Η Γυναίκα της Ζάκυθος και άλλες αιώνιες μνήμες είναι ένα ποιητικό έργο που ο Σολωμός δεν τελείωσε ποτέ - όπως δεν τελείωσε ποτέ τα περισσότερα έργα του.
Η ταινία, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα έπειτα από τρία χρόνια παραγωγής φέρνει και πάλι στο προσκήνιο το πιο κρίσιμο ζήτημα του καιρού μας: την κλιματική κρίση. Το Mankind’s Folly έρχεται στον κινηματογράφο Δαναό για δύο μόνο προβολές το Σάββατο 17 & την Κυριακή 18 Ιανουαρίου.
Σύνταξη
WIDGET ΡΟΗΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝΗ ροή ειδήσεων του in.gr στο site σας