Τι κάνει η ΕΕ για να καταπολεμήσει τη διαφθορά στη Μάλτα;

45 δημοσιογράφοι από 15 χώρες έχουν αναλάβει τη δύσκολη αποστολή να ολοκληρώσουν τις έρευνες της μαλτέζας δημοσιογράφου Ντάφνι Γκαρουάνα Γκαλίτσια, η οποία δολοφονήθηκε το 2017. Στα πλαίσια του πρότζεκτ με την επωνυμία «Ντάφνι», οι δημοσιογράφοι ελπίζουν ότι θα καταφέρουν να αποκαλύψουν του υπεύθυνους της δολοφονίας. Έξι μήνες μετά την επίθεση η κυβέρνηση της Μάλτας δεν παρουσιάσει κανένα απτό αποτέλεσμα των αστυνομικών ερευνών που συνεχίζονται για τη διαλεύκανση της υπόθεσης.

Τι κάνει η ΕΕ για να πιέσει την Βαλέτα και ποια μέσα υπάρχουν για να προστατευθούν οι ερευνητές δημοσιογράφοι στη χώρα; «Η Κομισιόν αναμένει τα αποτελέσματα μιας ανεξάρτητης και σε βάθος έρευνας που θα αποκαλύψει τους υπεύθυνους», δηλώνει ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργαρίτης Σχοινάς. Πόσο μεγάλες όμως είναι οι πιθανότητες να αποκαλυφθούν οι περίπλοκες διασυνδέσεις πολιτικής, οικονομίας, δικαιοσύνης και αστυνομικών αρχών στην Μάλτα; Επί χρόνια η Ντάφνι Γκαρουάνα Γκαλίτσια προσπαθούσε να κάνει ακριβώς αυτό. Τώρα αναμένονται με ενδιαφέρον αποκαλύψεις από το διεθνές δημοσιογραφικό δίκτυο.

«Υπάρχει συστημικό πρόβλημα με το κράτος δικαίου στη Μάλτα»

Η αίθουσα τύπου του ευρωκοινοβουλίου φέρει πλέον το όνομα «Ντάφνι Γκαρουάνα Γκαλίτσια»
Παρά τη δολοφονία της μαλτέζας δημοσιογράφου οι Βρυξέλλες δεν διαπιστώνουν συστημική κρίση της δικαιοσύνης στη Μάλτα και δεν σχεδιάζουν να ξεκινήσουν διαδικασία για παραβίαση του κράτους δικαίου. Η υπόθεση δολοφονίας της Ντάφνι Γκαρουάνα Γκαλίτσια συζητήθηκε μεν, αλλά δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη κάποιας απειλής για το κράτος δικαίου, παρά μόνο κάποια μεμονωμένα προβλήματα. Ο ευρωβουλευτής των γερμανών Πρασίνων Σβεν Γκίγκολντ, ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα τη Μάλτα ως μέλος αποστολής ευρωβουλευτών δηλώνει σχετικά: «Υπάρχει συστημικό πρόβλημα με το κράτος δικαίου και αυτό η Κομισιόν προσπαθεί να το σκεπάσει. Ακόμα και μετά τον θάνατο της Ντάφνι Γκαρουάνα Γκαλίτσια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει αλλάξει τακτική».

Διαφορετικά αντιμετωπίζεται ωστόσο το ζήτημα του ξεπλύματος μαύρου χρήματος, που βρίσκεται στο επίκεντρο πολυάριθμων εγκληματικών δραστηριοτήτων στη Μάλτα. Οι έρευνες της Ντάφνι Γκαρουάνα Γκαλίτσια είχαν αποκαλύψει τις στενές σχέσεις μεταξύ της αυταρχικής κυβέρνησης του Αζερμπαϊτζάν, της τράπεζας Pilatus στη Μάλτα και της κυβέρνησης στη Βαλέτα. Τέλη Μαρτίου οι αρχές της χώρας έβαλαν μεν λουκέτο στην τράπεζα, αλλά δεν αποκάλυψαν τις διαδρομές του χρήματος μεταξύ Μπακού και Βαλέτας.

Στο ζήτημα του ξεπλύματος χρήματος η Κομισιόν ωστόσο παραδέχεται ότι υπάρχει ζήτημα στη Μάλτα. Όπως δήλωσε ο Μαργαρίτης Σχοινάς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να ξεκινήσει διαδικασία παραβίασης των Ευρωπαϊκών Συνθηκών για το ξέπλυμα χρήματος. Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν παραπέμπει στην νέα, πέμπτη ευρωπαϊκή οδηγία για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος, η οποία εγκρίθηκε από το Ευρωκοινοβούλιο μόλις την περασμένη Πέμπτη. Η ολλανδή ευρωβουλευτής Τζούντιτ Σαργκεντίνι κατεβάζει ωστόσο τον πήχη των προσδοκιών, υπενθυμίζοντας ότι χρειάστηκαν τρία ολόκληρα χρόνια για να τεθεί σε εφαρμογή η ισχύουσα, τέταρτη ευρωπαϊκή οδηγία για το ξέπλυμα χρήματος.

Μπάρμπαρα Βέζελ / Στέφανος Γεωργακόπουλος