Μωρά κατά παραγγελία

Από: Νινέττα Φαφούτη

Ονειρεύεστε το μωρό σας να είναι ξανθό, καστανό ή μελαχρινό; Τι χρώμα ματιών να έχει; Πράσινο ή μήπως γαλάζιο; Και φυσικά, όταν μεγαλώσει θα θέλετε να γίνει και ψηλό. Δυστυχώς ο κίνδυνος για κάτι τέτοιο – «παραγγελίας μωρού» – φαίνεται ότι στο εγγύς μέλλον θα είναι πλέον υπαρκτός.

Ο λόγος για την απόφαση του γραφείου χορήγησης ευρεσιτεχνιών που έκανε δεκτή την πατέντα της αμερικανικής εταιρίας γενετικής και βιοτεχνολογίας 23andMe, σύμφωνα με την οποία θα μπορούσε να δώσει τη δυνατότητα στους γονείς να επιλέξουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά για το μελλοντικό μωρό τους, έχοντας διαλέξει τους «κατάλληλους» δωρητές ωαρίων και σπερματοζωαρίων.

Όπως μπορούμε να φανταστούμε αυτό ξεσήκωσε θύελλες αντιδράσεων καθώς η «προαναγγελία» μωρών με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά συνιστά ενός είδος ευγονικής. Ωστόσο, η εταιρεία έσπευσε να διευκρινίσει ότι δεν έχει σκοπό να χρησιμοποιήσει γι’ αυτό τον σκοπό την πατέντα της, παρά μόνο για να δώσει τη δυνατότητα στους γονείς – πελάτες της να μάθουν τι είδους χαρακτηριστικά θα έχει το μωρό τους, να προβλέψει τον κίνδυνο το μωρό να κληρονομήσει ορισμένες από τις ασθένειες τους και στοιχεία της προσωπικότητάς του. Σύμφωνα με την συγκεκριμένη πατέντα που φέρει την ονομασία «Family Traits Inheritor Calculator» (Υπολογιστής Κληρονόμησης Οικογενειακών Χαρακτηριστικών), οι περίεργοι γονείς που θέλουν από την αρχή να ξέρουν πως θα είναι το μωρό τους, το μόνο που θα έχουν να κάνουν είναι να στείλουν δείγμα σάλιου τους στην εταιρεία.

Οι πιο καχύποπτοι και επικριτές ανησυχούν ότι η μέθοδος, που μπορεί και επιτρέπει την επιλογή των επιθυμητών ή κατά παραγγελία δωρητών για εξωσωματική γονιμοποίηση, κάλλιστα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά.
Η Marcy Darnovsky, διευθύντρια του Κέντρου Γενετικής και Κοινωνίας, δήλωσε ότι «θα ήταν άκρως ανεύθυνο εκ μέρους της 23andME ή όποιου άλλου να προσφέρει ένα προϊόν ή μια υπηρεσία με βάση αυτή την πατέντα. Ισοδυναμεί με το «ψωνίζει» κανείς συγκεκριμένους δωρητές, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει τέλεια σχεδιασμένα μωρά. Το γραφείο χορήγησης ευρεσιτεχνιών έκανε σοβαρό λάθος που επέτρεψε μια πατέντα, η οποία περιλαμβάνει ένα «μενού» επιλογών για να διαλέξει κανείς τα χαρακτηριστικά του μελλοντικού παιδιού».

Kαι επιπλέον δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι σημαντική μερίδα της επιστημονικής κοινότητας θέτει υπό αμφισβήτηση το ποσοστό φερεγγυότητας του τωρινού επιπέδου γενετικών γνώσεων το οποίο καθιστά όντως εφικτή την πρόβλεψη και επιλογή συγκεκριμένων μελλοντικών βιολογικών γνωρισμάτων ενός μωρού. Κι αν όντως αποδειχθεί να είναι έτσι, τότε θα έχουμε μπροστά μας έναν μακρόβιο πόλεμο που δεν θα είναι πλέον μόνο ηθικός αλλά και επιστημονικός και νομικός, με τη διάψευση των προσδοκιών των γονιών-πελατών από τη μια και πιθανές νομικές διεκδικήσεις τους κατά της εταιρίας από την άλλη.

Η μόνη αλήθεια τελικά στην οποία μπορούμε άφοβα να ποντάρουμε είναι η …..αβεβαιότητα, καθώς κανείς δεν ξέρει τι θα γίνει στο μέλλον, όταν οι γενετικές γνώσεις και τεχνικές βελτιωθούν κι εξελιχθούν περαιτέρω φτάνοντας σε νέα συμπεράσματα και νέες ανακαλύψεις.

imommy