Ο καρκίνος του παχέος εντέρου, σημαντική αιτία θνησιμότητας

Αθήνα: Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί σημαντικότατο πρόβλημα υγείας σε όλο τον κόσμο και μία από τις σημαντικότερες αιτίες θνησιμότητας και θνητότητας των δυτικών κοινωνιών και των κοινωνιών με δυτικοποιημένο τρόπο ζωής. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται παγκοσμίως σχεδόν 1.000.000 νέες περιπτώσεις.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 50% όλων των καρκίνων του πεπτικού συστήματος. Στην Ευρώπη, όπου παρουσιάζονται 305.000 περίπου νέες περιπτώσεις κάθε χρόνο και 168.000 άνθρωποι πεθαίνουν από τη νόσο, είναι σήμερα ο πιο συχνός καρκίνος.

Στην Ελλάδα, αν και η επίπτωση της νόσου είναι χαμηλότερη σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί σημαντική αιτία θνησιμότητας, καθώς είναι η τέταρτη αιτία από κακοήθη νεοπλάσματα. Είναι αναμενόμενο μια νόσος, που αποτελεί τόσο σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας, να έχει προκαλέσει το επιστημονικό ενδιαφέρον τόσο σε επίπεδο πρωτογενούς, όσο και δευτερογενούς πρόληψης.

Ως πρωτογενής πρόληψη ορίζεται η επισήμανση και η αποφυγή περιβαλλοντικών βιολογικών και γενετικών παραγόντων, που θεωρούνται ότι συμβάλλουν στη δημιουργία καρκίνου. Ως δευτερογενής πρόληψη ορίζεται η ανεύρεση και θεραπευτική αντιμετώπιση προκαρκινικών καταστάσεων, καθώς και η πρώιμη αναγνώριση του καρκίνου σε στάδιο, που επιτρέπει την αποτελεσματική θεραπευτική του αντιμετώπιση.

Τα παραπάνω τονίστηκαν από ειδικούς επιστήμονες κατά τη πρώτη μέρα των εργασιών του 26ου Πανελληνίου Συνεδρίου Γαστρεντερολογίας, που διοργανώθηκε από την Ελληνική Γαστρεντερολογική Εταιρεία και πραγματοποιείται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Ο καθηγητής επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ Δημήτρης Τριχόπουλος, τόνισε την αξία της μεσογειακής διατροφής, που χαρακτηρίζεται από εννέα στοιχεία:

• την κατανάλωση μονοακόρεστων λιπών σε σχέση με τα κορεσμένα λίπη,
• την περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλης, κύρια σε μορφή κρασιού κατά την διάρκεια των γευμάτων,
• την αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, δημητριακών, φρούτων, οσπρίων και ψαριού,
• την μειωμένη κατανάλωση κρέατος και παραγώγων του και
• τη μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών σε συνδυασμό πάντα με φυσική άσκηση.

Σύμφωνα με τον κ. Τριχόπουλο, η μεσογειακή διατροφή μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρότατο όπλο στην πρωτογενή πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου, μια και η συχνότητά του στις μεσογειακές χώρες είναι 20-40% χαμηλότερη από αυτήν που παρατηρείται στις σκανδιναβικές χώρες, την Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Όπως τόνισε ο καθηγητής M. Classen, προσπάθειες και προς τις δύο κατευθύνσεις της πρόληψης γίνονται σε εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο στα ευρωπαϊκά κράτη, εντούτοις δεν έχει θεσπισθεί ακόμη κοινό σχέδιο πρόληψης του καρκίνου του παχέος εντέρου, όπως φαίνεται από αποτελέσματα μεγάλης πανευρωπαϊκής μελέτης, όπου το ένα τρίτο των ευρωπαϊκών χωρών ακολουθούν ήδη εθνικό πρόγραμμα πρόληψης, ενώ 25 χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, βρίσκονται επί του παρόντος στον σχεδιασμό τέτοιων προληπτικών εθνικών προγραμμάτων.

Κοιλιοκάκη

Η κοιλιοκάκη, ή αλλιώς η δυσανεξία στην γλουτένη, είναι τόσο συχνή στην Αμερική (επίπτωση στο γενικό πληθυσμό 1:133), όπως και στην Ευρώπη. Σύμφωνα με το διευθυντή της γαστρεντερολογικής κλινικής του Νοσοκομείου Μεταξά Αντώνιο Νικολάου, στη χώρα μας ο επιπολασμός είναι παρόμοιος με τα ευρήματα της Ευρώπης, όπως φαίνεται από πρώιμα αποτελέσματα μελέτης στον ελληνικό πληθυσμό.

Αν λάβει κανείς υπ’ όψιν το χαμηλό επίπεδο επαγρύπνησης μεταξύ των γιατρών, ιδιαίτερα, όταν η νόσος παρουσιάζεται με άτυπο μορφή, πολλές περιπτώσεις κοιλιοκάκης παραμένουν αδιάγνωστες και έχουν τον κίνδυνο των μακροχρόνιων επιπλοκών, όπως είναι η οστεοπόρωση, η υπογονιμότητα, οι ψυχικές διαταραχές, οι διαταραχές της προσωπικότητας ή ο καρκίνος.

Γενικά η αντίληψη που έχει επικρατήσει είναι ότι εάν ψάξεις για την κοιλιοκάκη με τα σύγχρονα ορολογικά εργαλεία και στη συνέχεια με βιοψία λεπτού εντέρου θα την βρεις.

Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας της κοιλιοκάκης είναι η αυστηρή δια βίου τήρηση δίαιτας ελευθέρας γλουτένης. Για την τήρηση της δίαιτας απαιτείται η επιλογή των κατάλληλων διαιτητικών σκευασμάτων. Επειδή η τήρηση της δίαιτας είναι πολύ συχνά πρόβλημα για τους ασθενείς, γίνονται προσπάθειες για την ανεύρεση κάποιας ουσίας, που θα δρα σε κάποιο στάδιο της παθογένειας της νόσου, ώστε να μην υπάρχει ανάγκη αυστηρής δίαιτας. Τέτοιες υποψήφιες ουσίες είναι πολλές και βρίσκονται σε διάφορα στάδια αξιολόγησης.

Καλοήθεις παθήσεις πρωκτού 

Η αιμορροΐδική νόσος είναι ένα συχνό πρόβλημα. Οι αιμορροΐδες θα πρέπει να αντιμετωπίζονται θεραπευτικά μόνο στην περίπτωση που εμφανίζουν συμπτώματα. Αρχικά, ως θεραπεία της αιμορροΐδοπάθειας 1ου και 2ου βαθμού πρέπει να επιλεχθεί η συντηρητική αντιμετώπιση. Η φαρμακευτική αγωγή είναι αποτελεσματική μόνο στην οξεία φάση, όμως δεν θα δώσει οριστική λύση στο πρόβλημα. Αν δεν αποδώσει η συντηρητική θεραπεία ή υποτροπιάσει η νόσος, η αντιμετώπιση θα πρέπει να γίνεται με χειρουργικές ή μη χειρουργικές επεμβατικές μεθόδους για ριζική λύση.

Πρέπει να επισημανθεί, ότι ο περιοδικός χαρακτήρας των αιμορροΐδικών κρίσεων εμπεριέχει συχνά τον κίνδυνο εφησυχασμού του ασθενούς και ενίοτε και του ίδιου του θεράποντος ιατρού για τα ενοχλήματα, με συνέπεια να διαφεύγουν της προσοχής άλλες σοβαρές παθήσεις, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου, με ολέθρια αποτελέσματα. Επομένως, κάθε απώλεια αίματος ή άλλο σύμπτωμα από τον πρωκτό, πριν αποδοθεί σε αιμορροΐδες και πριν από την χορήγηση οιασδήποτε θεραπευτικής αγωγής, επιβάλλεται να διερευνάται ενδελεχώς, για τον αποκλεισμό άλλων πηγών αιμορραγίας ή νόσων, με πλήρη ενδοσκοπικό και κλινικοεργαστηριακό έλεγχο.

health.in.gr