Ερωτήματα για τα αίτια κατάρρευσης του στεγάστρου στο Ακρωτήρι Θήρας

38

Ερωτήματα γιατί το υπουργείο Πολιτισμού έδωσε την άδεια να ανοίξει ο αρχαιολογικός χώρος Ακρωτηρίου Θήρας παρά το αίτημα των κατασκευαστών και του διευθυντή του αρχαιολογικού χώρου Χρίστου Ντούμα εγείρονται την επομένη της τραγωδίας, που στοίχισε τη ζωή σε έναν Βρετανό τουρίστα, ο οποίος ανασύρθηκε νεκρός από τα συντρίμμια.

Όπως αναφέρει Το Βήμα, το αίτημα είχε εισακουσθεί το καλοκαίρι του 2003 από τον τότε υπουργό Πολιτισμού Ευάγγελο Βενιζέλο, αλλά ανατράπηκε από τον υφυπουργό Πολιτισμού Π.Τατούλη το 2004. Επί δύο συνεχή καλοκαίρια, του 2004 και του 2005, ο αρχαιολογικός χώρος με απόφαση του υφυπουργού Πολιτισμού ήταν ανοιχτός, ενώ έκλεινε μόνο τον χειμώνα, οπότε η τουριστική κίνηση είναι ελάχιστη.

Πάντως, με ανακοίνωσή του το Σάββατο, το ΥΠΠΟ υποστηρίζει ότι ο αρχαιολογικός χώρος ανοίγει κατά τις περιόδους, που έχει προτείνει ο ανασκαφέας του χώρου, αρχαιολόγος Χρ.Ντούμας, αφού η σύμβαση με την κατασκευάστρια εταιρεία ορίζει ότι «ο ανάδοχος θα εξασφαλίσει τη δυνατότητα επισκεψιμότητας του αρχαιολογικού χώρου καθ όλη τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου με τη δημιουργία ειδικών διαδρομών ανάλογα με τις ανάγκες του έργου και του εργοδότη».

Η βασική δικαιολογία ήταν ότι δεν είναι δυνατόν ένας τόσο γνωστός, διεθνώς αρχαιολογικός χώρος να παραμένει κλειστός για τους τουρίστες. Παρασκηνιακώς όμως έφθασαν οι πληροφορίες για πιέσεις, οι οποίες ασκούνταν στο υπουργείο από φορείς του νησιού, αλλά και από ταξιδιωτικούς πράκτορες, προκειμένου το Ακρωτήρι να παραμείνει ανοικτό.

Η κατάρρευση συντελέστηκε στο δυτικό τμήμα του αρχαιολογικού χώρου, σε αυτό δηλαδή το τμήμα ακριβώς που παρέμενε ανοικτό για το κοινό. Στο σημείο αυτό βρίσκεται κτίριο γνωστό ως «Oικία των Γυναικών», ένα μεγάλο διώροφο οικοδόμημα, από το οποίο έχει προέλθει η περίφημη τοιχογραφία των Γυναικών και των Παπύρων, αλλά και η τριγωνική πλατεία του προϊστορικού οικισμού. Αγνωστη είναι η μοίρα αυτών των αρχαιοτήτων.

Σε επικοινωνία της εφημερίδας Τα Νέα με τον αρχιτέκτονα Νίκο Φιντικάκη, που σχεδίασε το στέγαστρο με ομάδα συναδέλφων του, απέδωσε την απόλυτη ευθύνη για την κατάρρευση του στεγάστρου στην εταιρεία που είχε αναλάβει την κατασκευή του.

Τρεις μηχανικοί του έργου κρατούνται στο Αστυνομικό Τμήμα της Σαντορίνης και πιθανότατα την Κυριακή θα οδηγηθούν στον εισαγγελέα Νάξου.

Οι έρευνες των πυροσβεστών ολοκληρώθηκαν το πρωί του Σαββάτου και σύμφωνα με τον επικεφαλής των ερευνών δεν υπάρχει περίπτωση να υπάρχει άλλος παγιδευμένος στα συντρίμμια.

Σε ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού τονίζεται ότι ο Π.Τατούλης εξέφρασε τη βαθύτατη λύπη του για το τραγικό δυστύχημα, που είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια μίας ανθρώπινης ζωής και τον τραυματισμό επισκεπτών.

Συγκρότηση επιτροπής για τα αίτια

Μετά την επιστροφή του υφυπουργού αργά το βράδυ της Παρασκευής από το χώρο του δυστυχήματος συγκάλεσε σύσκεψη με τον γγ του ΥΠΠΟ Χρήστος Ζαχόπουλος και υπηρεσιακούς παράγοντες.

Κατά τη σύσκεψη αποφασίστηκε:

– Η συγκρότηση Επιτροπής από αρμόδια στελέχη του ΥΠΠΟ και από εκπροσώπους του ΕΜΠ και του Τεχνικού Επιμελητηρίου, η οποία θα ερευνήσει σε βάθος τα αίτια του δυστυχήματος και θα εκδώσει σχετικό πόρισμα.

– Η άμεση διακοπή της λειτουργίας του Αρχαιολογικού χώρου.

– Κατάθεση έκθεσης σχετικά με το συμβάν εκ μέρους της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, ως φορέα υλοποίησης του έργου.

– Το ΥΠΠΟ να καταβάλλει κάθε προσπάθεια προκειμένου να εξασφαλιστούν οι καλύτερες δυνατές συνθήκες νοσηλείες και φροντίδας των τραυματιών.

Εντός των προσεχών ημερών θα συγκληθεί εκ νέου σύσκεψη για να εκτιμηθούν τα νεώτερα δεδομένα, τα συμπληρωματικά στοιχεία και οι περαιτέρω εξελίξεις

Σε ό,τι αφορά στο ιστορικό του έργου η ανακοίνωση αναφέρει ότι η ανάγκη για την κατασκευή στεγάστρου είχε διαπιστωθει από το 1967, όταν ξεκίνησε η ανασκαφή. Ο εκλιπών ανασκαφέας καθηγητής Σπυρίδων Μαρινάτος είχε λάβει την απόφαση να τοποθετηθεί στέγαστρο από ντέξιον, το οποίο λειτούργησε αποτελεσματικά για αρκετά χρόνια.

Στη δεκαετία του 90, αποφασίστηκε να αντικατασταθεί αφενός γιατί είχε διαβρωθεί, αφετέρου γιατί η επικάλυψη με φύλλα αμιαντοτσιμέντου είναι αντίθετη πλέον με τη νομοθεσία ως ανθυγιεινή.

Η προκαταρκτική μελέτη του έργου εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 1996 με γνωμοδότηση του ΚΑΣ και η μελέτη τον Φεβρουάριο του 1998 με αντίστοιχη γνωμοδότηση του ΚΑΣ. Το έργο έχει λάβει οικοδομική άδεια τον Φεβρουάριο του 2001.

Φορέας υλοποίησης του έργου είναι η εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρία, με υπεύθυνο εκ μέρους της τον ομότιμο καθηγητή Αρχαιολογίας Χρίστο Ντούμα, διευθυντή των ανασκαφών. Η Αρχαιολογική Εταιρεία ανέθεσε την αρχική μελέτη σε σύμπραξη τεχνικών γραφείων, με συντονιστή τον αρχιτέκτονα Ν.Φιντικάκη.

Η κατασκευή του έργου ανατέθηκε από την Αρχαιολογική Εταιρεία έπειτα από διαγωνισμό στην κοινοπραξία κατασκευαστικών εταιρειών J&P Ιωάννου και Παρασκευαϊδης (ΕΛΛΑΣ) ΑΤΕ, Κ/Ξ ΑΒΑΞ ΑΕ, ΑΤΕ ΓΝΩΜΩΝ Α.Ε., IMPREGILO SpA. Το νέο στέγαστρο άρχισε να κατασκευάζεται το Νοέμβριο του 1999.

Το έργο είχε ενταχθεί στο Β ΚΠΣ τον Ιούλιο του 1998 με ποσό 10,9 εκατ. ευρώ. Τελικώς, από το Β ΚΠΣ διατέθηκαν 10,31 εκατ. ευρώ) για την πρώτη φάση του έργου. Η δεύτερη φάση, ύψους 10.271.460 ευρώ, εντάχθηκε αρχικά τον Οκτώβριο του 2001 στο Γ ΚΠΣ ως έργο γέφυρα, αλλά απεντάχθηκε τον Ιούλιο του 2004 για διαδικαστικούς λόγους και η δαπάνη καλύφθηκε από εθνικούς πόρους.

Τον Ιούλιο του 2004 το ΥΠΠΟ ζήτησε από το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών επιπλέον χρηματοδότηση, οπότε η τρίτη φάση χρηματοδοτήθηκε από εθνικούς πόρους, ύψους 20.013.590 ευρώ. Το συνολικό κόστος του έργου ανήλθε σε 40.594.661 ευρώ.

Στη σύμβαση υπήρχε ρήτρα ότι «ο ανάδοχος θα εξασφαλίσει τη δυνατότητα επισκεψιμότητας του αρχαιολογικού χώρου καθ όλη τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου με τη δημιουργία ειδικών διαδρομών ανάλογα με τις ανάγκες του έργου και του εργοδότη. Αυτό θα γίνεται με προηγούμενη έγγραφη εντολή του Τεχνικού Συμβούλου Διοίκησης Έργου…» και ρυθμίζεται η επιπλέον αμοιβή του Αναδόχου. Στο ίδιο άρθρο της Σύμβασης αναφέρεται ότι στην επιπλέον αυτή αμοιβή «…περιλαμβάνονται και οι δαπάνες ασφαλιστικής κάλυψης των επισκεπτών…. Η παραπάνω παράλληλη επισκεψιμότητα εντάσσεται στις πρόσθετες εργασίες..».

Ο τεχνικός σύμβουλος διοίκησης έργου εισηγήθηκε τον Ιανουάριο του 2002 προς το ΔΣ της Αρχαιολογικής Εταιρείας την τακτοποίηση του θέματος αυτού και το ΔΣ αποδέχτηκε την εισήγηση τον Φεβρουάριο του 2002. Έκτοτε, το υπουργείο Πολιτισμού κατόπιν εισηγήσεων του ανασκαφέα του χώρου Χρ.Ντούμα, ως εκπροσώπου της Αρχαιολογικής Εταιρείας, όρισε περιόδους λειτουργίας του αρχαιολογικού χώρου σύμφωνα με τις προτάσεις του.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ