38

Ενενήντα ακριβώς χρόνια από την εποχή που ορίστηκε ως χρόνος «γέννησής» του, ένα άγνωστο μέχρι τώρα έργο της μεγάλης Ρωσίδας εικαστικού Λιουμπόβ Ποπόβα (1889-1924) προβάλλεται πανευρωπαϊκά και αποτελεί νέα αφορμή για μελέτη των έργων της Ρωσικής Πρωτοπορίας.

Ο λόγος για τα Κανόνια της Λιουμπόβ Ποπόβα, τίτλος που δόθηκε πρόσφατα στο έργο, μετά την τυχαία αποκάλυψή του στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης, που έχει στην κατοχή του έργα της περίφημης Συλλογής Κωστάκη.

Το έργο αποκαλύφθηκε τυχαία τον Οκτώβριο του 2004, στη διάρκεια των εργασιών συντήρησης των έργων της Συλλογής Κωστάκη, που επρόκειτο να ταξιδέψουν στο Βερολίνο και την Αυστρία, για να παρουσιαστούν σε έκθεση. Χρειάστηκαν 90 ακριβώς χρόνια από την εποχή που φιλοτεχνήθηκε, για να αποκαλυφθεί το έργο και ένα ταξίδι στο εξωτερικό για να προβληθεί πανευρωπαϊκά.

Με την ευκαιρία της έκθεσης «Φως και Χρώμα στη Ρωσική Πρωτοπορία» στη Μονή Λαζαριστών (της ίδιας που παρουσιάστηκε ήδη στο Βερολίνο και τη Βιέννη), ο καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης και διευθυντής του Μουσείου Μιλτιάδης Παπανικολάου μίλησε την τετάρτη στη Μονή Λαζαριστών με θέμα «Συντήρηση, αποκάλυψη, αποκατάσταση. Ένα άγνωστο έργο της Ποπόβα στο φως».

Ο κ. Παπανικολάου ανέλαβε ο ίδιος τη μελέτη του έργου (χρονολόγηση που τοποθετείται στα 1914-15, διασαφήνιση των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν κ.ά.) και έγινε παράλληλα και ο «νονός» του. Το τιτλοφόρησε Κανόνια κρίνοντας ότι αποτελεί μια σαφή εικαστική αναφορά της Ποπόβα στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ζωγραφισμένο ανάποδα στην πίσω πλευρά του σκληρού χαρτονιού ενός άλλου γνωστού έργου της Ποπόβα, που φέρει τον τίτλο Μελέτη προσωπογραφίας, το έργο δεν καταγράφεται σε κανέναν κατάλογο.

«Πρόκειται για μια έγχρωμη, καινοτόμα σπουδή, λόγω των υλικών που έχουν χρησιμοποιηθεί (λάδι, κολάζ και ξένα υλικά), φέρει δύο επιγραφές στα γαλλικά (CANONS και ITAL(ΙΕ)), ενώ από άποψη ύφους ακολουθεί πολύ πιστά τα έργα της κυβοφουτουριστικής περιόδου της ζωγράφου.

Κατά πάσα πιθανότητα το «νέο» έργο αποτελεί προσχέδιο μιας μεγάλης σύνθεσης που βρίσκεται στην Πινακοθήκη Τρετιακόφ της Μόσχας με τον τίτλο Ιταλική νεκρή φύση (1914). Το έργο ανήκει στην ώριμη φάση της κυβοφουτουριστικής περιόδου της Ποπόβα, έχει σαφείς επιδράσεις από το γαλλικό κυβισμό και τον ιταλικό φουτουρισμό, τόνισε μεταξύ άλλων ο Μιλτιάδης Παπανικολάου.

Το πρόσφατα αποκαλυφθέν έργο αποτέλεσε την αφορμή για τον προγραμματισμό της έκθεσης έργων της Ποπόβα, σε συνεργασία με την Κρατική Πινακοθήκη Τρετιακόφ της Μόσχας και άλλα μεγάλα μουσεία και ιδιωτικές συλλογές. Το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης διαθέτει περίπου 200 έργα της, τα οποία καλύπτουν όλες τις περιόδους της εκτεταμένης καλλιτεχνικής της δραστηριότητας.

Επίσης, το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης διαθέτει σχέδια της καλλιτέχνιδος για σκηνικά και θεατρικά κοστούμια, καθώς και πρωτότυπο και ανέκδοτο αρχειακό υλικό για τη ζωή και το έργο της.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ