Επικίνδυνος για την ευρωπαϊκή ενοποίηση ο συνδυασμός γαλλικού και ολλανδικού «όχι»
Φαινόμενο ντόμινο; Ασφαλώς όχι. Τα «όχι» Γαλλίας και Ολλανδίας στο Ευρωσύνταγμα είναι ασυμβίβαστα, διαφορετικά. Ο συνδυασμός τους, όμως, μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο την ευρωπαϊκή ενοποίηση, γράφει η Liberation. Όλα εξαρτώνται από τη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου.
Φαινόμενο ντόμινο; Ασφαλώς όχι. Οι οπαδοί του «όχι» στην Ολλανδία είχαν κερδίσει το παιχνίδι πολύ πριν απορρίψουν οι Γάλλοι το Σύνταγμα. Όμως το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: οι Ολλανδοί, συνιδρυτές με τη Γαλλία της Ένωσης, θα δώσουν σήμερα τη χαριστική βολή -όπως όλα δείχνουν- στο κείμενο της Συνταγματικής Συνθήκης.
Η προοπτική μίας επαναδιαπραγμάτευσης θα αποκαλυφθεί σύντομα ότι ήταν μία ψευδαίσθηση, αν όχι ένα κυνικό ψέμα. Και θα είναι η Βρετανία εκείνη που θα αναλάβει να καλύψει το φέρετρο και να ενταφιάσει το όνειρο της πολιτικής και κοινωνικής Ευρώπης.
Υπάρχουν δύο λόγοι γι αυτό, γράφει ο Πατρίκ Σαμπατιέ στη Liberation της Τετάρτης. Πρώτον, το ολλανδικό «όχι» είναι κατά μία έννοια αντίστροφο του γαλλικού «όχι».
Αυτό που καταλογίζουν στο Σύνταγμα οι οπαδοί του «όχι» στην Ολλανδία είναι ότι δεν είναι αρκετά φιλελεύθερο, ότι διαβιβάζει όλα τα χρήματα στην Κοινή Αγροτική Πολιτική από την οποία επωφελούνται μονάχα οι Γάλλοι αγρότες, και ότι είναι πολύ χαλαρό σε ό,τι αφορά το Σύμφωνο Σταθερότητας.
Τα δύο «όχι» είναι λοιπόν ασυμβίβαστα.
Ο δεύτερος λόγος που εξηγεί το θάνατο του ευρωπαϊκού ονείρου είναι η λέξη «λαϊκισμός», που έχει ως υπόβαθρο την κοινωνική ανασφάλεια. Στα δύο «όχι» συναντά κανείς το ίδιο σύνδρομο κατά των ξένων, είτε πρόκειται για τον «Πολωνό υδραυλικό» (που απειλεί τις ντόπιες θέσεις εργασίας), είτε για τον «Τούρκο εργάτη» (που απειλεί την εθνική ταυτότητα).
Η Ευρώπη, της οποίας τα πλεονεκτήματα αγνοούμε, κατηγορείται για όλα τα δεινά που υφιστάμεθα καθημερινά. Απέναντι σε αυτή την επιστροφή των εθνικισμών, η μεγάλη ευρωπαϊκή πρόκληση είναι να αντιμετωπιστεί η κοινωνική ανασφάλεια. Ήδη, πάντως, ο διχασμός είναι ορατός.
«Η Γαλλία και η Ολλανδία πρέπει να βρουν μόνες τους λύσεις, όπως έκανε η Δανία μετά την απόρριψη της Συνθήκης του Μάαστριχτ, το 1992» δήλωσε την Τρίτη ο Δανός πρωθυπουργός Αντερς Φογκ Ρασμούσεν, αποκλείοντας την περίπτωση επαναδιαπραγμάτευσης της Συνθήκης.
«Θα ήταν παράλογο να ζητήσουμε στις 27 Σεπτεμβρίου από τους Δανούς να πάρουν θέση για τη Συνθήκη, και στη συνέχεια να την αλλάξουμε και να ξεκινήσουμε όλη τη διαδικασία από την αρχή» δήλωσε.
Όλα εξαρτώνται λοιπόν από τη Σύνοδο Κορυφής της 16ης Ιουνίου. Αν αποφασιστεί εκεί ότι οι διαδικασίες επικύρωσης θα συνεχιστούν, τότε η επαναδιαπραγμάτευση θα αποκλειστεί. Αν, όμως, αφεθεί κάθε κράτος ελεύθερο να προχωρήσει ή να μην προχωρήσει στην επικύρωση, δεν θα απομένει παρά η έκδοση του πιστοποιητικού θανάτου του Συντάγματος.
Και τότε οι Γάλλοι θα μπορέσουν να ισχυριστούν ότι εκείνοι «μπλόκαραν» την Ευρώπη.
Υπάρχει και μία τρίτη λύση: να δοθεί πίστωση χρόνου. Το Λονδίνο δεν βιάζεται να οργανώσει δημοψήφισμα για το Σύνταγμα, που έτσι κι αλλοιώς θα ήταν επικίνδυνο. Ο Τόνι Μπλερ δεν θέλει, όμως, και να χρεωθεί την κατάρρευση της ευρωπαϊκής οικοδόμησης.
Μπορεί έτσι να περιμένει μερικούς μήνες. Και να ελπίζει ότι θα έλθουν κι άλλα «όχι», από τη Δανία για παράδειγμα, που θα φέρουν από μόνα τους το τέλος.
Στο μεταξύ, πάντως, οι άλλες μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη προσπαθούν να εκμεταλλευθούν την κατάσταση. Τη Δευτέρα, οι Κινέζοι πήραν ξαφνικά πίσω κάθε δέσμευση για επιβολή δασμών στις εξαγωγές υφαντουργικών προϊόντων. Και την επομένη, οι Αμερικανοί διέκοψαν τις διαπραγματεύσεις για τις κρατικές επιδοτήσεις των Airbus.
Είναι φανερό ότι οι δύο αυτές χώρες βρίσκουν την Ευρωπαϊκή Ενωση αδύναμη και σπεύδουν να επωφεληθούν, καταλήγει το δημοσίευμα της γαλλικής Liberation.