King Arthur – Κριτική

Ένας από τους πιο γνωστούς μύθους της Ευρώπης είναι εκείνος του βασιλιά της Αγγλίας Αρθούρου. Σύμφωνα με σκόρπιους θρύλους που αναφέρονται στο άτομό του έζησε τον 12ο αιώνα, είχε ισότιμη σχέση με τους ιππότες του (κάθονταν όλοι σε στρογγυλό τραπέζι ούτως ώστε να μην υπάρχει «κεφαλή»), ένωσε τις φυλές της Βρετανίας και χάρισε την ευημερία στη χώρα. Όμως, νεότερες θεωρίες υποστηρίζουν ότι ο Αρθούρος έζησε πολύ νωρίτερα και συγκεκριμένα τον 5ο μ.Χ. αιώνα, εποχή που το νότιο τμήμα της Βρετανίας βρισκόταν υπό την κυριαρχία των Ρωμαίων.
Όταν ο Μάρκος Αυρήλιος υπέταξε τη Σαρματία, μια περιοχή στα βόρεια της Μαύρης Θάλασσας, ανάγκασε τους κατοίκους να τροφοδοτούν με τα αγόρια τους τις ρωμαϊκές λεγεώνες. Τα παιδιά αυτά εκπαιδεύονταν ως Ρωμαίοι και αργότερα στέλνονταν ακρίτες σε διάφορα απομακρυσμένα μέρη της αυτοκρατορίας. Σαρμάτες υπηρέτησαν και στη Βρετανία. Με την πάροδο του χρόνου πολλοί παντρεύτηκαν και έκαναν παιδιά με γυναίκες από ντόπιες κελτικές φυλές και αρκετοί ασπάσθηκαν το χριστιανισμό. Παρ΄ όλα αυτά διατηρούσαν ορισμένα χαρακτηριστικά που τους διέκριναν από τους υπόλοιπους Ρωμαίους. Λέγεται ότι στις μάχες πραγματοποιούσαν έναν ιδιαίτερο σχηματισμό και ακόμα ότι θεωρούσαν τους εαυτούς τους ίσους μεταξύ τους. Γύρω στο 400 μ.Χ. και με τους Σάξονες να έχουν κατέβει από το βορρά με κατακτητικές διαθέσεις, οι Ρωμαίοι αποσύρονται από τη Βρετανία. Το 470 μ.Χ. περίπου αναφέρεται ένας ηγέτης με το όνομα Αρθούρος, πιθανόν απόγονος του Ρωμαίου στρατηγού Αρτόριους Κάσιους, ο οποίος πολέμησε επανειλημμένα με τους Σάξονες και τους νίκησε. Η θεωρία που αναπτύχθηκε με βάση αυτά τα δεδομένα υποστηρίζει ότι μάλλον πρόκειται για τον αληθινό Αρθούρο. Τα κατορθώματά του έγιναν θρύλοι και μεταφυτεύτηκαν στην εποχή των ιπποτών.
Η ταινία του Αντουάν Φουκουά είναι χτισμένη γύρω από τα παραπάνω δεδομένα. Το σενάριο θέλει έναν Αρθούρο επικεφαλής μιας ομάδας Σαρματών ιπποτών που υπηρετούν σε οχυρό στο τείχος του Αδριανού. Μολονότι οι σύντροφοί του είναι ειδωλολάτρες, ο ίδιος ασπάζεται τις ανθρωπιστικές απόψεις του Πελάγιου, ενός χριστιανού φιλοσόφου που αργότερα θεωρήθηκε αιρετικός, και διαφωνεί με τη βίαιη συμπεριφορά της εκκλησίας προς τους ντόπιους. Θεωρεί προδοσία την αποχώρηση των ρωμαϊκών στρατευμάτων από τη Βρετανία και όταν οι Κέλτες ζητούν τη βοήθειά του, προκειμένου να αντιμετωπίσουν την επέλαση των Σαξόνων, αποφασίζει να πολεμήσει εναντίον των επιδρομέων.
Το «King Arthur» έχει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία όσον αφορά στο ιστορικό πλαίσιο. Οι ιππότες του Αρθούρου θυμίζουν περισσότερο αγροίκους με κώδικες τιμής παρά ευγενείς. Η εκκλησία της Ρώμης είναι ένα άντρο δογματικών. Τρέφει φανατισμένους μοναχούς που βασανίζουν και σκοτώνουν όποιον αρνείται να ασπασθεί το χριστιανισμό. Το φινάλε, τέλος, στο οποίο ο Αρθούρος παντρεύεται την ειδωλολάτρισσα Γκουίνεβιρ (καμιά σχέση με τη δεσποσύνη των μύθων), παραπέμπει ευθέως στο πάντρεμα των διαφορετικών θρησκευτικών τάσεων της εποχής.
Σε επίπεδο κινηματογράφησης και θεάματος έχουμε μια καλογυρισμένη και εντυπωσιακή παραγωγή, με πλήθος κομπάρσων, καλπασμούς αλόγων σε δάση, συγκρούσεις και αρκετά πειστική αναπαράσταση της εποχής. Τα προβλήματα αρχίζουν από τη στιγμή που όλα αυτά τα στοιχεία σερβίρονται με τον πιο μπανάλ τρόπο: Σύγκρουση του ήρωα με την εξουσία, κηρύγματα γενικώς περί ελευθερίας (ατομικής και εδαφικής), ένας έρωτας, σύγκρουση με τους συντρόφους (και η απαραίτητη μετάνοια εκείνων που τον εγκατέλειψαν), οι «κακοί» Σάξονες, ο τελικός θρίαμβος. Φυσικά, από τον Τζέρι Μπρουκχάιμερ, τον κατ΄ εξοχήν παραγωγό χολιγουντιανών μπλοκμπάστερ, δεν περίμενε κανείς το «Εξκάλιμπερ». Με τέτοιο υλικό, όμως, θα μπορούσε να φτιάξει κάτι περισσότερο από ένα συνδυασμό «Μονομάχου» και «Braveheart».
Στην ψηφιακή της μορφή η ταινία κυκλοφορεί σε δυο βερσιόν. Την κινηματογραφική και μια εκτενέστερη εκδοχή που χαρακτηρίζεται ως «Unrated» (στους τίτλους αναφέρεται ως Director’s Cut). Αυτή η τελευταία έχει μεγαλύτερη διάρκεια κατά ένα τέταρτο περίπου και περιέχει σκηνές βίας που είχαν αφαιρεθεί από την κινηματογραφική κόπια, προκειμένου το φιλμ να μη χαρακτηριστεί με το σύμβολο «R» (αυστηρώς ακατάλληλο). Η ποιότητα της αναμορφικής εικόνας βρίσκεται σε πολύ καλά, αλλά όχι κορυφαία επίπεδα. Υπάρχουν πλάνα με το λευκό του χιονιού να δείχνει εκτυφλωτικό και την ομίχλη που διαπερνά την πυκνή βλάστηση των δασών να διατηρείται συμπαγής. Υπάρχουν όμως και μέρη στα οποία τα χρώματα μοιάζουν «μπουκωμένα». Η μπάντα ακούγεται «πλούσια». Οι μουσικές και τα ηχητικά εφέ περιβάλλουν το θεατή, αλλά δεν θα μιλούσαμε για «κέντημα» ήχων όσων αφορά στο σχεδιασμό της. Από τη στιγμή που ο χρήστης επιλέξει τα ελληνικά στο αρχικό μενού, όλες οι επιλογές «μιλούν» τη γλώσσα μας. Το Making of δεν είναι σπουδαίο. Οι σκηνές από τα γυρίσματα είναι αρκετές, αλλά οι συντελεστές δίνουν στο εγχείρημα περισσότερη βαρύτητα από όση του πρέπει. Τέλος, στα σχόλια που συνοδεύουν το εναλλακτικό φινάλε μαθαίνουμε ότι η τελευταία σκηνή που υπάρχει στην κόπια επελέγη έπειτα από προβολές παρουσία κοινού, το οποίο ήθελε το έργο να τελειώνει με ένα γάμο!