Η Τουρκία αντιστέκεται στην de facto αναγνώριση της Κύπρου

53

Εντονότατη είναι η διπλωματική κινητικότητα στις Βρυξέλλες, με την Τουρκία να αρνείται την de facto αναγνώριση της Κύπρου μέσω της επέκτασης της Τελωνειακής Ένωσης της με τα 10 νέα μέλη της ΕΕ. Τουρκικές πηγές δηλώνουν ότι η Αγκυρα είναι απογοητευμένη από την εξέλιξη.

Πληροφορίες από ευρωπαίους διπλωμάτες κάνουν λόγο για συμβιβαστική πρόταση, της ολλανδικής προεδρίας και των Βρετανίας, Γαλλίας και Γερμανίας, σύμφωνα με την οποία θα δοθεί στην Τουρκία επιπλέον χρόνος για την κίνηση αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η νέα πρόταση αλλάζει την «ταπεινωτική απαίτηση», όπως τη χαρακτηρίζει η Αγκυρα, για άμεση de facto αναγνώριση της Κύπρου από την Τουρκία, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Κατά πληροφορίες από τουρκικές πηγές η Αγκυρα ζητά να δώσει προφορικά τη διαβεβαίωση υπογραφής του Πρωτοκόλλου επέκτασης της Τελωνειακής Ένωσης και όχι γραπτά, όπως προβλέπεται από το νέο σχέδιο των συμπερασμάτων. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η πρόβλεψη για μόνιμες αποκλίσεις τροποποιείται με την προσθήκη ότι οι μόνιμες αποκλίσεις θα θεσπιστούν «αν κριθεί απαραίτητο».

Η ΕΕ -όπως προκύπτει από τη συμφωνία που επετεύχθη στο δείπνο της Πέμπτης- ζητά από την Τουρκία να μονογράψει την Παρασκευή ή να δεσμευτεί ότι θα υπογράψει μέχρι τις 3 Οκτωβρίου το πρωτόκολλο για την επέκταση της Τελωνειακής Ένωσης με τις 10 νέες χώρες-μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, κάτι που θα συνεπάγεται με de facto αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επιπλέον, οι «25» ζητούν την επίσημη υπογραφή του πρωτοκόλλου πριν από την ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας με την ΕΕ, δηλαδή πριν από τις 3 Οκτωβρίου 2005.

Διαδοχικές συναντήσεις Μπαλκενέντε

Το πρωί της Παρασκευής, ο Τούρκος πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν είχε συνάντηση με τον Ολλανδό προεδρεύοντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε, σε συνέχεια ανάλογης σύσκεψης μετά το δείπνο των «25», μετά τα μεσάνυχτα της Πέμπτης. Και οι δύο συναντήσεις έληξαν χωρίς δηλώσεις.

Έτσι, αν και δεν υπάρχει επίσημη αντίδραση του Ερντογάν για τις προϋποθέσεις που έθεσε η ΕΕ στην Τουρκία, τούρκοι διπλωμάτες ανέφεραν ότι ο πρωθυπουργός εξέφρασε στον Μπαλκενέντε την απογοήτευσή του και την εκτίμηση ότι δεν θα μπορέσει να πείσει την κοινή γνώμη της χώρας για την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

«Διαλέγετε τους 600.000 Ελληνοκύπριους από τα 70 εκατ. Τούρκους, και αυτό είναι κάτι που δεν μπορώ να εξηγήσω στους πολίτες της Τουρκίας» φέρεται να είπε στον Ολλανδό πρωθυπουργό ο Ταγίπ Ερντογάν.

Στην Τουρκία, ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Ντενίζ Μπαϊκάλ κάλεσε τον Ερντογάν να σταματήσει τις διαπραγματεύσεις με τους ευρωπαΐους ηγέτες και να απορρίψει την πρόταση της ΕΕ.

Τουρκική διπλωματική πηγή ανέφερε, ακόμη, ότι το προσχέδιο του πρωτοκόλλου τελωνειακής ένωσης «δεν μοιάζει με ένα κείμενο που μπορεί να υπογραφεί».

Μετά τη συνάντηση Μπαλκενέντε – Ερντογάν, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ολλανδός πρωθυπουργός είχε κατ ιδίαν διαδοχικές συναντήσεις με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, τον Γάλλο πρόεδρο Ζακ Σιράκ, τον Βρετανό πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ, τον Γερμανό καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ και τον Κύπριο πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο. Οι ευρωπαίοι ηγέτες «προσπαθούν να βρουν λύσεις για θέματα που αφορούν σε μεγάλο μέρος την Κύπρο», δήλωσε σχετικά ευρωπαίος διπλωμάτης.

Νωρίτερα, αποχωρώντας από το ξενοδοχείο του, ο καγκελάριος της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι «25» θα βρουν ικανοποιητικές «φόρμουλες» τόσο για την Τουρκία όσο και για την Κύπρο. «Ελπίζω ότι θα πάει καλά» δήλωσε και διευκρίνισε ότι η ΕΕ δεν ζητά την επίσημη αναγνώριση της Κύπρου, αλλά την μονογραφή της τελωνειακής ένωσης. Ο ίδιος επισήμανε ότι «η τέχνη και ο τρόπος με τον οποίο θα προχωρήσουμε θα πρέπει να επιτρέπουν στην Τουρκία να το υπογράψει και επίσης, αν είναι αναγκαίο, να το επικυρώσει. Πρόκειται για κεντρικό ζήτημα».

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Τζακ Στρο επιχείρησε να υποβαθμίσει την πολιτική σημασία της υπογραφής του πρωτοκόλλου, λέγοντας: «Αυτό δεν αποτελεί άτυπη αναγνώριση της κυβέρνησης της Κύπρου και προσπαθήσαμε να καθησυχάσουμε την τουρκική κυβέρνηση επ αυτού». Ο Τζακ Στρο παρατήρησε, δε, ότι πολλές χώρες έχουν υπογράψει νομικά δεσμευτικές συμφωνίες με οντότητες όπως η Παλαιστινιακή Αρχή ή η Ταϊβάν χωρίς να τις αναγνωρίζουν ως κράτη.

Το μεσημέρι της Παρασκευής άρχισαν -με αρκετή ώρα καθυστέρηση, λόγω των συναντήσεων- εκ νέου οι εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Όπως έγινε γνωστό από ευρωπαϊκή πηγή, προς το παρόν η Τουρκία δεν κάνει δεκτή την πρόταση των «25» για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεών της υπό τους συγκεκριμένους όρους.

Κατά άλλες πληροφορίες, η Αγκυρα στοχεύει σε αναθέρμανση των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού στο πλαίσιο του ΟΗΕ.

Σχετικά, ο ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν, ο οποίος συμμετέχει στη Σύνοδο Κορυφής άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για επανέναρξη των συνομιλιών, αλλά όχι προς το παρόν.

«Όταν οι πλευρές θα είναι έτοιμες να κάνουν βήματα προς τα εμπρός ξανά, οι καλές μου υπηρεσίες θα είναι στη διάθεσή τους. Προς το παρόν, δεν σχεδιάζω να επαναλάβω τις διαπραγματεύσεις» επισήμανε ο Ανάν και εξέφρασε την ευχή η Τουρκία και η ΕΕ να επιτύχουν την επίλυση των διαφορών τους, ώστε η Κύπρος να μην αποτελεί πλέον πρόβλημα στις συσκέψεις των «25».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Γαλλικό