1974 – Κριτική

Αντί να ακούσετε το νέο δίσκο των Nits από την αρχή, σας προτρέπω να ξεκινήσετε από το «Chain Of Ifs». Έτσι θα παρακάμψετε τη σταδιακή προσαρμογή του βλέμματός σας στις μαγικές εικόνες που κρύβουν τα τραγούδια τους και θα βρεθείτε μονομιάς να στροβιλίζεστε απαλά στις ατελείωτες σπείρες της μουσικής τους. Οι ήχοι που σας συνοδεύουν είναι γλυκείς και μυστηριώδεις μαζί, οικείοι και απρόβλεπτοι, μελαγχολικοί και λυτρωτικοί. Φτιάχνουν τη μουσική της άλλοτε γκρίζας και άλλοτε πολύχρωμης Οδύσσειας της ολλανδικής παρέας, που αναζητά πλέον εδώ και είκοσι δίσκους καπνόν αποθρώσκοντα όχι σε κάποια Ιθάκη, αλλά στη δημιουργία του τέλειου pop τραγουδιού. Το ταξίδι του «1974» είναι καθαρά η συνέχεια της μουσικής περιήγησης των αισθήσεων που έχουμε νιώσει αρκετές φορές στο παρελθόν είτε μέσα από τεράστιες λεωφόρους που σβήνουν μαζί με τον ορίζοντα είτε από ανήλιαγα πέτρινα σοκάκια με μόνη θέα προς τον ουρανό ή, τέλος, από μονοπάτια κήπων χαμένα στις μυρωδιές των λουλουδιών.
Οι Nits για να δώσουν σχήμα στα συναισθήματά τους μέχρι τώρα έχουν χρησιμοποιήσει κλασικές pop φόρμες, παραδοσιακές μουσικές και αρκετά στοιχεία από country rock και Mersey beat. Έτσι έκαναν και στο «1974», στο οποίο έγραψαν δώδεκα τραγούδια χαρακτηριστικά του αγαπημένου ήχου τους με την εγκεφαλική απλότητα, η οποία ανέκαθεν τους διέκρινε. Η επιστροφή του κιμπορντίστα Robert Jan Stips δεν ήταν απλώς πολύτιμη, αλλά απελευθέρωσε αρκετά αφενός τον Henk Hofstede, που ασχολήθηκε περισσότερο με την κιθάρα του, και αφετέρου τον Rob Kloet, που βρήκε τρόπο να χρησιμοποιήσει εξυπνότερα τους ήχους από τα ντραμς του. Αυτό μάλιστα γίνεται άμεσα αντιληπτό, αφού μια απλή σύγκριση με το προγενέστερο «Wool» καταδεικνύει την καθοριστική διαφορά τους. Ενώ, λοιπόν, το «Wool» έχει μια γενικότερη ενιαίου ύφους jazz αισθητική, το «1974» είναι σαφώς προσανατολισμένο στην καθαρόαιμη pop, με τραγούδια που φέρουν διαφορετικές καταβολές και παραπέμπουν στο ένδοξο παρελθόν του «Henk» (1986) και του «dAdAdA» (1994). Εκτός από το «Chain Of Ifs», ξεχωρίζουν τα τραγούδια «Aquarium», «Between The Buttons» και «Savoy», τα οποία δεν μπορεί κανείς να χορτάσεις, ο επίλογος του «Athens» με το ειδικότερο ενδιαφέρον για όλους εμάς, αλλά και το εισαγωγικό «With Used Furniture We Make A Tree» με την ελεγχόμενη παράνοιά του και τους περίεργους ανατρεπτικούς στίχους, που ανέκαθεν έβγαζαν νόημα μόνο μέσα στο μυαλό του δημιουργού και ερμηνευτή τους Henk. Και είναι αλήθεια ότι μόνο μέσω της πανέμορφα γλυκόπικρης και απόλυτα αναγνωρίσιμης φωνής του θα τολμούσε κανείς να ξεστομίσει ανάλογους καταιγισμούς εικόνων, που μοιάζουν περισσότερο βγαλμένες από εικαστικές τέχνες παρά από ορθολογικές σκέψεις.
Το άλμπουμ αυτό των Nits έχει ως τίτλο τη χρονιά που σχηματίστηκαν και έναν προφανώς επετειακό χαρακτήρα, καθώς συμπληρώνονται τριάντα χρόνια από το ξεκίνημά τους. Τελικά, ήταν ευτύχημα που η παρέα του Henk δεν κατέφυγε σε ένα «πατροπαράδοτο» best of με κάποιο επιπλέον δέλεαρ για την απόκτησή του, αλλά προτίμησε να κυκλοφορήσει νέο υλικό, το οποίο αποδείχθηκε και με το παραπάνω αντάξιο των ηχογραφήσεων του παρελθόντος. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει ως συνοδευτικό της κυκλοφορίας ένα DVD με έξι ακυκλοφόρητα ζωντανά ηχογραφημένα τραγούδια σε στούντιο ή συναυλιακούς χώρους της Ολλανδίας, του Βελγίου και της Γαλλίας από το 1981 έως το 2000 (Office At Night, The Tender Trap, Around The Flesh, St. Louis Avenue, Heart Of Mine, 26 A).
Στην τριακονταετή πορεία τους οι Nits απέκτησαν μεγάλη δημοτικότητα αρχικά στη χώρα τους, την Ολλανδία, περί τα τέλη της δεκαετίας του ’70 και ακολούθως σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Πρώτο δείγμα γραφής αποτέλεσε το φερώνυμο άλμπουμ τους που κυκλοφόρησε με δεκαοκτάμηνη καθυστέρηση το 1978, ενώ η συνέχεια ανήκε στο πολύ καλό «Tent» την επόμενη χρονιά. Εν μέσω new wave και punk η μουσική πρόταση του κουαρτέτου με τις ηγετικές φυσιογνωμίες των Hofstede και Kloet απέκτησε τις σωστές διαστάσεις της με την έξυπνη παραγωγή του Stips, ο οποίος δύο χρόνια αργότερα έγινε μέλος του συγκροτήματος. Έχοντας ήδη αποκτήσει φανατικούς φίλους και εμπειρία ενέτειναν τις προσπάθειές τους γράφοντας υπέροχα τραγούδια, όπως τα «Nescio», «Sketches Of Spain» και «Adieu Sweet Bahnhof», κερδίζοντας παράλληλα μουσικά βραβεία. Το άλμπουμ «Henk» (1986) αποτύπωσε τις συμφωνικές διαστάσεις του ήχου τους, ενώ το «In The Dutch Mountains» που ακολούθησε την επόμενη χρονιά υπήρξε το απόγειο της καριέρας τους, τυγχάνοντας καθολικής αναγνώρισης. Η δεκαετία του ’90 πέρασε με ζωντανά ηχογραφημένους δίσκους, διάφορους πειραματισμούς που δεν απέδωσαν πάντα τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα, το αξιόλογο άλμπουμ «dAdAdA» (1994), και με ανακατατάξεις λόγω των αναχωρήσεων των Stips και Joke Geraets. Η αυγή της νέας χιλιετίας τους βρήκε να ηχογραφούν το «Wool» σε καινούργια εταιρεία και να ενώνουν ξανά τις δυνάμεις τους με τον Stips για εκτενείς περιοδείες και για την ηχογράφηση του «1974», αφήνοντας πολλές υποσχέσεις για ακόμη περισσότερη καλή μουσική στο μέλλον.