«Πρέπει να μεταρρυθμίσουμε την παγκοσμιοποίηση» λέει ο Τζόζεφ Στίγκλιτς

27

Στην ανάγκη μεταρρύθμισης της παγκοσμιοποίησης αναφέρεται ο γνωστός νομπελίστας, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Τζόζεφ Στίγκλιτς, ο οποίος παρακολούθησε από κοντά τις εργασίες του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ στη Βομβάη.

Ο Τζ.Στίγκλιτς σε συνέντευξη που έδωσε στη γαλλική εφημερίδα Le Monde αναφέρθηκε στη μεταρρύθμιση της παγκοσμιοποίησης και για τη συμβολή του Φόρουμ της Βομβάης σε αυτή τη διαδικασία.

«Πρέπει να μεταρρυθμίσουμε την παγκοσμιοποίηση και η λειτουργία του Φόρουμ μπορεί να συμβάλει σε αυτό. Οι 100.000 που μετέχουν στο Φόρουμ, όταν γυρίσουν στο σπίτι τους, μέσα από τα δίκτυα τους θα προωθήσουν πολλές ιδέες. Μια παγκόσμια κοινωνία των πολιτών είναι υπό διαμόρφωση και έχει αρχίσει να επηρεάζει με τη δουλειά και τις αναλύσεις της. Για παράδειγμα έχει επιταχυνθεί η συνειδητοποίηση της σύνδεσης της παγκοσμιοποίησης με την αύξηση των ανισοτήτων».

«Η παγκοσμιοποίηση δεν είναι "μαύρη" για τις αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες χώρες. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Χώρες όπως η Ινδία δείχνουν πώς η παγκοσμιοποίηση μπορεί να γίνει κινητήρια δύναμη ανάπτυξης, ενώ από την άλλη πλευρά πως μπορεί να αφήσει απέξω μεγάλο μέρος του πληθυσμού».

«Εδώ και 20 χρόνια, πολλοί άνθρωποι έχουν υποφέρει από τον φιλελευθερισμό. Ακόμη περισσότεροι δεν είδαν τη ζωή τους να αλλάζει, ενώ τους υποσχέθηκαν έναν καλύτερο κόσμο. Και αναρωτιούνται γιατί, ενώ η απόλυτη προτεραιότητα ήταν η οικονομική ανάπτυξη εις βάρος των κοινωνικών και πολιτικών αντιλήψεων, αυτός ο στόχος δεν πέτυχε».

«Η άλλη κριτική αφορά το έλλειμμα της δημοκρατίας, η οποία αν υπήρχε θα οδηγούσε σε μιά παγκοσμιοποίηση στη λήψη αποφάσεων σε διεθνές επίπεδο. Μόνο μια διαδικασία αποφάσεων ανοιχτή σε διάφορες προοπτικές και ανησυχίες θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα μοντέλο διαρκούς δημοκρατίας. Αντ αυτού έχουμε στην κορυφή των διεθνών θεσμών μόνον τεχνοκράτες, υπουργούς Οικονομικών και Εμπορίου και κεντρικούς τραπεζίτες».

Στην ερώτηση, αν η παγκοσμιοποίηση υπακούει στην ιμπεριαλιστική βούληση των ΗΠΑ, ο Στίγκλιτς απάντησε: «Αν αναφερόμαστε στον ιμπεριαλισμό με την έννοια της αποικιοκρατίας του 19ου αιώνα, λέω όχι. Είναι όμως βέβαιο ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν την υπεροχή τους, οικονομική και στρατιωτική, για να προσανατολίσουν τον κόσμο στην υπηρεσία των δικών τους συμφερόντων και εις βάρος άλλων χωρών. Αυτό είναι ακόμη πιό έντονο επί διακυβέρνησης Τζορτζ Μπους, η μονομέρεια δεν συμβαδίζει με τη δημοκρατία, με αποτέλεσμα να έχουμε προβλήματα στη λειτουργία θεσμών όπως το ΔΝΤ ή ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου»

Στις ερωτήσεις για την παραγραφή των χρεών των φτωχών χωρών, την εισαγωγή ενός παγκόσμιου φόρου για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και το σταμάτημα των ιδιωτικοποιήσεων των δημοσίων υπηρεσιών, ο Αμερικανός οικονομολόγος απάντησε:

«Οι υπάρχοντες μηχανισμοί για τη μείωση ή την ακύρωση των χρεών είναι ανεπαρκείς. Η περίπτωση του Ιράκ μπορεί να δώσει ώθηση στο ζήτημα, δημιουργώντας ένα προηγούμενο. Για το δεύτερο που ρωτήσατε, πρέπει σίγουρα να βρούμε μία πηγή χρηματοδότησης σε παγκόσμια επίπεδο όχι μόνο για την ανάπτυξη αλλά και για δημόσια αγαθά όπως το περιβάλλον και η υγεία. Ο φόρος Τόμπιν έχει τουλάχιστον το πλεονέκτημα ότι φορολογεί κάτι νοσηρό: τις βαρχυπρόθεσμες κεφαλαιακές ροές που συμβάλουν στην αστάθεια της παγκόσμιας οικονομίας. Αλλά δεν ξέρω πραγματικά πώς μπορεί να εφαρμοστεί».

«Τέλος για τις ιδιωτικοποιήσεις, η εμπειρία δείχνει ότι, στη Λατινική Αμερική για παράδειγμα, είχαμε ιδιωτικοποιήσεις που δεν απέφεραν τίποτα, όταν οι δημόσιες υπηρεσίες λειτουργούσαν σωστά. Αντίθετα, όπου είχαμε ελλειμματικές επιχειρήσεις, η παρέμβαση του ιδιωτικού τομέα βελτίωσε τα πράγματα. Το πρόβλημα είναι ότι οι κυβερνήσεις θέλουν πάντα να ιδιωτικοποιούν αυτό που πάει καλά, γιατί είναι βέβαιο ότι θα βρουν αγοραστή» κατέληξε.

ΑΠΕ