43

Την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς του Ιράκ ζητά και πάλι η UNESCO, απευθύνοντας παράλληλα έκκληση προς τα εμπλεκόμενα στον πόλεμο μέρη να τηρήσουν τη συνθήκη της Χάγης και να διαβεβαιώσουν ότι θα τηρήσουν τη Συμφωνία του 1970 σχετικά με την παράνομη μεταφορά των πολιτιστικών αγαθών.

Η νέα έκκληση έρχεται μετά τους βομβαρδισμούς μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς, κυρίως στη Βαγδάτη και τη Μοσούλη. Ωστόσο, τη δική τους «μάχη» με το αμερικανικό Πεντάγωνο έδωσαν και αρχαιολόγοι των ΗΠΑ, αρκετές εβδομάδες πριν την εισβολή στο Ιράκ, επικαλούμενοι τη συνθήκη της Χάγης του 1954, σχετικά με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε περίπτωση ένοπλης σύγκρουσης.

Η συνθήκη υποχρεώνει να μη γίνονται στόχοι πολιτιστικές τοποθεσίες και μνημεία, εκτός κι αν έχουν τοποθετηθεί στα σημεία αυτά ή δίπλα τους στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Όμως, ολόκληρη η χώρα, λένε οι ειδικοί, είναι ένας εκπληκτικός αρχαιολογικός χώρος, που ήδη έχει διατρέξει μεγάλο κίνδυνο από τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ, το 1991. Αλλωστε, από τον χάρτη του Ιράκ δεν μπορούν να εξαιρεθούν οι 100.000 ιστορικές τοποθεσίες που οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι βρίσκονται θαμμένες κάτω από τεράστιες επιχώσεις.

Στις απέραντες πεδιάδες ανάμεσα στα δυο ποτάμια, τον Τίγρη και τον Ευφράτη, αναπτύχθηκε ο παλαιότερος πολιτισμός της Δυτικής Ασίας, ο πολιτισμός της Μεσοποταμίας. Οι Σουμέριοι, γνωστοί από την Παλαιά Διαθήκη ως Χαλδαίοι, οι Ασσύριοι, οι Ελαμίτες, οι Βαβυλώνιοι και οι Αραβες έχουν αφήσει παντού τα ίχνη τους.

Αρχαίοι ναοί και αστεροσκοπεία, ανάκτορα, μαυσωλεία, παλιά πανεπιστήμια και εξαιρετικά τζαμιά είναι διάσπαρτα σε όλο το Ιράκ, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Βαγδάτη, τη Μοσούλη, τη Βασόρα, τη Νασιρίγια, που ήδη έχουν βομβαρδιστεί. Η σπουδαία αρχιτεκτονική της Μεσοποταμίας αποκαλύφθηκε με τις ανασκαφές των δύο τελευταίων αιώνων και πολλά από τα αριστουργήματα μεταφέρθηκαν τότε σε μεγάλα ευρωπαϊκά μουσεία (Βρετανικό, Βερολίνου, Λούβρο).

Η Ουρ, κοντά στη Νασιρίγια, είναι σύμφωνα με τη Βίβλο η γενέτειρα του Αβραάμ. Εκεί βρίσκεται το διασημότερο πυραμοειδές κτίριο-ζιγκουράτ και αρχαιότατα νεκροταφεία.

Υπάρχουν, επίσης, η Σαμάρα, με τον περίφημο μιναρέ του μεγάλου τζαμιού που χρονολογείται από το 850 μ.Χ., η ιερή για τους μουσουλμάνους Καρμπάλα με το μαυσωλείο του Αλ Χουσεϊν και Αλ Αμπάς, η Κτησιφών, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Βαγδάτη, με τα περίφημα ανάκτορα, η μυθική Βαβυλώνα του Χαμουραμπί, του Ναβουχοδονόσορα, αλλά και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τα τείχη της Νινευή στη σημερινή Μοσούλη.

Στη Βαγδάτη, τέλος, βρίσκεται η πόρτα Αλ Βαστανί του 510 μ.Χ., το Πανεπιστήμιο του 1234 μ.Χ., από τα παλαιότερα του κόσμου, αλλά και το μουσείο της με τους ανεκτίμητους θησαυρούς.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ