Ακίνητα: Το ένα στα τρία παραμένει αναξιοποίητο

Μόλις τα δύο στα δέκα (19%) των ακινήτων που είναι κλειστά και αναξιοποίητα σήμερα στην Ελλάδα, χαρακτηρίζονται ως νομικά καθαρά, δηλαδή χωρίς εκκρεμότητες ή εμπόδια που μπλοκάρουν την αξιοποίησή τους.

Ένα πολύ μεγάλο τμήμα του κτιριακού αποθέματος παραμένει «ανενεργό» αλλά και ανέτοιμο να καλύψει ανάγκες

Αυτό αποτυπώνεται στην ανάλυση της BluPeak Estate Analytics που τα ταξινομεί ανάλογα με το αν μπορούν να κατοικηθούν, να μισθωθούν, να πωληθούν ή να αξιοποιηθούν χωρίς θεσμικά, νομικά ή τεχνικά εμπόδια. Κρίσιμο εύρημα αποτελεί ότι μόνο το 10% του συνόλου των κλειστών ακινήτων στην Ελλάδα είναι άμεσα αξιοποιήσιμο.

Με άλλα λόγια, ένα πολύ μεγάλο τμήμα του φαινομενικού κτιριακού αποθέματος παραμένει ουσιαστικά «ανενεργό» καθώς επί της ουσίας υπάρχει μεν στα χαρτιά, αλλά δεν είναι έτοιμο να καλύψει πραγματικές στεγαστικές ή επενδυτικές ανάγκες.

Το διάγραμμα

Με βάση το διάγραμμα του Frei Funnel που αξιοποιεί κατά τη διαδικασία ψηφιακής χαρτογράφησης και αξιολόγησης ακινήτων η BluPeak Estate Analytics, το 32% αφορά το συνολικό απόθεμα των ακινήτων που παραμένουν αναξιοποίητα από το σύνολο των ακινήτων που υφίστανται στην Ελλάδα.

Ωστόσο, από αυτά μόλις το 25% εμφανίζεται ως καταγεγραμμένο, γεγονός που δημιουργεί κενό για την πραγματική κατάσταση της αγοράς, ενώ σε επίπεδο τεχνικής ακαταλληλότητας το ποσοστό είναι στο 14%, κάτι που σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του αποθέματος είτε χρειάζεται παρεμβάσεις είτε δεν μπορεί να διατεθεί άμεσα στην αγορά.

Στο ενδεικτικό σενάριο της BluPeak Estate Analytics, από ένα σύνολο 100 ακινήτων, μόνο ένα μικρό μέρος τελικά μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό παραμένει παγωμένο ή χρειάζεται προηγουμένως διορθωτικές κινήσεις.

Συγκεκριμένα, από το συνολικό απόθεμα, μόλις το ένα τέταρτο εμφανίζεται ως άμεσα αξιοποιήσιμο.

Πρόκειται για ακίνητα που μπορούν να περάσουν γρήγορα σε χρήση, είτε για στεγαστικούς είτε για κοινωνικούς ή αναπτυξιακούς σκοπούς, χωρίς να απαιτούνται χρονοβόρες διαδικασίες ωρίμασης.

Περίπου τέσσερα στα δέκα ακίνητα εντάσσονται στην κατηγορία των μικρών παρεμβάσεων. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι εκτός δυνατοτήτων αξιοποίησης, αλλά χρειάζονται τεχνικές, διοικητικές ή λειτουργικές διορθώσεις προτού μπορέσουν να ενεργοποιηθούν.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια τρίτη κατηγορία που αφορά τα μπλοκαρισμένα ακίνητα και είναι περιπτώσεις όπου η αξιοποίηση αναστέλλεται λόγω νομικών, θεσμικών, διοικητικών ή άλλων σοβαρών εμποδίων.

Οσο αυτά τα εμπόδια παραμένουν, τα συγκεκριμένα ακίνητα δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως πραγματικό εργαλείο πολιτικής, ακόμη κι αν τυπικά ανήκουν στη δημοτική περιουσία.

Η εικόνα σε άλλες χώρες

Και ενώ στην Ελλάδα η αποτύπωση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας παραμένει συχνά ελλιπής, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε μια διαφορετική λογική.

Στην Ολλανδία και τη Δανία, για παράδειγμα, λειτουργούν ολοκληρωμένα ψηφιακά μητρώα που συνδέουν ιδιοκτησιακά, πολεοδομικά και τεχνικά δεδομένα σε ενιαίες πλατφόρμες, δίνοντας σε δήμους και δημόσιους φορείς τη δυνατότητα να γνωρίζουν σε πραγματικό χρόνο ποια ακίνητα είναι διαθέσιμα και ποια είναι η κατάστασή τους.

Στη Γερμανία η αξιοποίηση γεωχωρικών συστημάτων και μητρώων περιουσίας έχει ενταχθεί στον σχεδιασμό στεγαστικών πολιτικών, ενώ στη Γαλλία η συστηματική καταγραφή της δημόσιας περιουσίας λειτουργεί ως εργαλείο ανάπτυξης προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας και συνεργασιών με ιδιώτες.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, την τελευταία πενταετία περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα Ελληνες δεν προχώρησαν σε καμία βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών, και αυτό, σύμφωνα με τους ίδιους, εξαιτίας του υψηλού κόστους των εργασιών, αν και η αναβάθμιση χρειαζόταν.

Μόλις το 0,9% του πληθυσμού ζει σε κατοικίες όπου την τελευταία πενταετία έχουν παρθεί τουλάχιστον τρία μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης της κατοικίας.

Premium έκδοση «Τα ΝΕΑ»