Να είσαι εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και να μη θυμάσαι αν έχουν γίνει ή όχι αυξήσεις φόρων στην εστίαση, είναι τουλάχιστον περίεργο. Κι όμως αυτό ακριβώς συνέβη σε δημόσια τοποθέτηση του αρμόδιου κυβερνητικού στελέχους σε τηλεοπτική εκπομπή.

«Πείτε μου έναν φόρο που αύξησε η κυβέρνηση στην εστίαση», ρώτησε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΥΠΕΘΟ και πολιτευτής της ΝΔ Όμηρος Τσάπαλος τον αντιπρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελματών (ΠΟΕΣΕ) κ. Τάσο Γιατρά. Εννοείται ότι οι επαγγελματίες της εστίασης θεώρησαν το ερώτημά του , αφού η κυβέρνηση Μητσοτάκη σχεδόν διπλασίασε τον ΦΠΑ στα σερβιριζόμενα αναψυκτικά και ροφήματα, από το 13% στο 24%.

Οι εστιάτορες κατηγορούν τον εκπρόσωπο του υπουργείου για προσβολή της νοημοσύνης τους και διαστρέβλωση της πραγματικότητας. Υπενθυμίζουν ότι ο χώρος της εστίασης δεν είναι μόνο το φαγητό, καθώς ο ειδικά ο καφές αποτελεί ένα τεράστιο κομμάτι των δραστηριοτήτων του κλάδου –  εξού και οι μελέτες οικονομολόγων για το «Cafe Economy» της Ελλάδας.

Συνειδητή άγνοια ή σκόπιμη διαστρέβλωση;

Ακολουθεί η ανακοίνωση της ΠΟΕΣΕ:

«Παρακολουθήσαμε με έκπληξη, τη δημόσια τοποθέτηση του εκπροσώπου Τύπου του Υπουργείου Οικονομικών κ. Τσάπαλου συνομιλώντας με τον Αντιπρόεδρο της ΠΟΕΣΕ κ. Τάσο Γιατρά, στην εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού Action 24 και την εκπομπή Πρωινή Ζώνη με τον Νίκο Υποφάντη και την Αλεξάνδρα Καϋμένου.  Ακούστηκε λοιπόν η φράση από τα πιο επίσημα χείλη του κυρίου Τσάπαλου: »Πείτε μου έναν φόρο που αύξησε η κυβέρνηση στην εστίαση». Ο κ.Τσάπαλος ολισθαίνει και προκαλεί τη νοημοσύνη χιλιάδων επαγγελματιών της εστίασης, είτε από άγνοια είτε από συνειδητή διαστρέβλωση της πραγματικότητας.

Να τον ενημερώσουμε, πως τον Ιανουάριο του 2024, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αύξησε τον ΦΠΑ στα σερβιριζομενα αναψυκτικά στο 24%. Τον Ιούλιο του 2024, αύξησε τον ΦΠΑ στον σερβιριζόμενο καφέ και ροφήματα στο 24%. Τον Οκτώβριο του 2024, έδωσε το δικαίωμα στους Δήμους να αυξήσουν τον φόρο παρεπιδημούντων κατά 50% από το 0,5% σε 0,75%».

Άλλα έταζε και άλλα έκανε η ΝΔ

Η ΠΟΕΣΕ θέλει να «φρεσκάρει» τη μνήμη του εκπροσώπου του υπουργείου Οικονομικών, και θυμίζει ότι το 2019 ως αντιπολίτευση η ΝΔ είχε καταθέσει τροπολογία για ενιαίο ΦΠΑ στην εστίαση 13%. Στο επίσημο προεκλογικό πρόγραμμα της ΝΔ το 2019, «υπήρξε  η προσωπική δέσμευση του (νυν) πρωθυπουργού για ενιαίο ΦΠΑ στην εστίαση στο 13% και μετάβαση στο τέλος του 2023 στο 11%».

«Σήμερα το 2026, η εστίαση έχει 24% ΦΠΑ στα σερβιριζόμενα ροφήματα με υπογραφή Κυριακου Μητσοτάκη. Παράλληλα, τοποθετήσεις που περιορίζουν την έννοια της εστίασης αποκλειστικά στο φαγητό ή παρουσιάζουν τους θεσμικούς εκπροσώπους του κλάδου ως δήθεν αντίθετους σε μεταρρυθμίσεις, διαμορφώνουν μια ανακριβή εικόνα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της αγοράς.

Τέτοιες αλαζονικές τοποθετήσεις και κυρίως οι πολιτικές της κυβέρνησης δημιουργούν μη βιώσιμες επιχειρήσεις. Ο χρόνος στην πολιτική είναι σύντομος και στις προσεχείς εκλογές, να είστε σίγουροι πως η μνήμη των ανθρώπων της εστίασης δεν θα είναι σαν τη δική σας, επιλεκτική».

Σε «τεντωμένο σχοινί» η εστίαση

Μπορεί ο τουρισμός να έχει θετικές προοπτικές και για φέτος, όμως η εστίαση έχει κάθε λόγο να νιώθει «ριγμένη» στο μοίρασμα της πίτας. Οι αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες, η στροφή στα έτοιμα και ημι-έτοιμα γεύματα από σουπερμάρκετ, στο μαγείρεμα στο σπίτι και το ντελίβερι, στερεί τζίρο από την παραδοσιακή εστίαση. Η ακρίβεια κάνει τόσο τους ντόπιους όσο και τους τουρίστες να μειώνουν τις εξόδους αλλά και τα έξοδα για φαγητό, καφέ και διασκέδαση.

Τα γεμάτα τραπεζάκια σε συγκριμένα μαγαζιά και σε επιλεγμένους εμπορικούς-τουριστικούς δρόμους είναι μια εν μέρει παραπλανητική εικόνα, επιμένουν εκπρόσωποι του κλάδου. Η δουλειά περιορίζεται σε λιγότερες ημέρες της εβδομάδας, κυρίως ΠΣΚ, μικρότερους λογαριασμούς, σχετικά φθηνότερα μαγαζιά (ορθάδικα – take away, σουβλατζίδικα, street food). Όπως έχει δηλώσει στο in ο Ιωάννης Δαβερώνης, πρόεδρος της Ένωσης Εστιατορίων και Συναφών Αττικής, τα μαγαζιά που δουλεύουν είναι τα πιο μικρά και ευέλικτα,  ενώ όσα έχουν μεγάλες «σάλες καθήμενων», με 100-150 καρέκλες, υπολειτουργούν.

«Εκεί που μια παρέα παράγγελνε από δυο σουβλάκια ο καθένας τώρα θα πάρουν ένα και θα φύγουν», μας έλεγε χαρακτηριστικά. Βέβαια, όταν το σουβλάκι έχει πάει 4 και 4,5 ευρώ στα όρθια και παραπάνω για να κάτσεις, με τις τιμές του να έχουν σχεδόν υπερδιπλασιαστεί σε βάθος πενταετίας, είναι λογικό να συρρικνώνονται οι παραγγελίες.

Βουλιάζει ο τζίρος στην εστίαση

Η νέα πανελλαδική απεργία των εργαζομένων σε επισιτισμό και τουρισμό (ΠΟΕΕΤ), παράλληλα με τις διεκδικήσεις για υπογραφή συλλογικής σύμβασης, έφερε στο προσκήνιο και τα διαχρονικά προβλήματα το κλάδου, που συσσωρεύονται.

Η κινητοποίηση έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η ζήτηση υποχωρεί,  το λειτουργικό κόστος παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ενώ επιμένουν οι ελλείψεις προσωπικού.

Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) αποτυπώνουν ξεκάθαρα την επιβράδυνση. Το 2025 ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων εστίασης διαμορφώθηκε στα 10,73 δισ. ευρώ, σημειώνοντας μείωση 3,4% σε σχέση με το 2024. Αν λάβουμε υπόψιν ότι το ίδιο διάστημα ο πληθωρισμός σε εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-καφενεία κυλικεία κινήθηκε στο 7,4%, με ρυθμό υπερδιπλάσιο από τον εθνικό ΔΤΚ, γίνεται αντιληπτό το μέγεθος της συρρίκνωσης της κατανάλωσης.  Αντίθετα, ο τομέας των καταλυμάτων κινήθηκε ανοδικά, καταγράφοντας αύξηση τζίρου 3,3%, φθάνοντας τα 11,76 δισ. ευρώ. Η απόκλιση αυτή καταδεικνύει τις διαφορετικές ταχύτητες με τις οποίες κινούνται οι δύο βασικοί πυλώνες του τουριστικού οικοσυστήματος.

Εργασιακές διεκδικήσεις και ελλείψεις προσωπικού

Η ΠΟΕΕΤ, με επιστολή της προς την υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, ζητά άμεσες παρεμβάσεις σε μια σειρά κρίσιμων θεμάτων.

Μεταξύ των βασικών αιτημάτων περιλαμβάνονται:

Υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας με αυξήσεις μισθών.

Κατοχύρωση πενθήμερης, οκτάωρης και 40ωρης εργασίας, με προσαυξημένη αμοιβή για εργασία έκτης ημέρας.

Επαναφορά της διάρκειας του επιδόματος ανεργίας των εποχικών εργαζομένων στα προ μνημονίου επίπεδα και κάλυψη έως το 80% του μισθού.

Αντιμετώπιση της υποδηλωμένης ή ψευδώς δηλωμένης εργασίας.

Ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών.

Λήψη ουσιαστικών μέτρων υγείας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας.